Archiwum autora: pracedyplomowe

Dynamika i struktura dochodów budżetów miast w województwie dolnośląskim

WSTĘP 3

ROZDZIAŁ I.
FINANSE SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO
1.1. Samorząd terytorialny w Polsce 5
1.2. Podstawy prawno-finansowe działalności samorządu w Polsce 11
1.3. Źródła dochodów budżetów powiatowych 17

ROZDZIAŁ II.
OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA DOCHODÓW BUDŻETÓW W PODREGIONIE JELENIOGÓRSKO-WAŁBRZYSKIM W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM
2.1. Charakterystyka podregionu jeleniogórsko-wałbrzyskiego 34
2.2. Struktura i dynamika dochodów budżetów w podregionie jeleniogórsko-wałbrzyskim 40

ROZDZIAŁ III.
STRUKTURA DOCHODÓW BUDŻETÓW POWIATÓW I MIAST NA PRAWACH POWIATÓW W PODREGIONIE JELENIOGÓRSKO-WAŁBRZYSKIM W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM
3.1. Struktura dochodów powiatów i miast na prawach powiatów w podregionie jeleniogórsko-wałbrzyskim wg rodzajów 54
3.3. Struktura przestrzenna dochodów powiatów i miast na prawach powiatów w podregionie jeleniogórsko-wałbrzyskim 60

ROZDZIAŁ IV.
DYNAMIKA DOCHODÓW BUDŻETÓW POWIATÓW I MIAST NA PRAWACH POWIATÓW W PODREGIONIE JELENIOGÓRSKO-WAŁBRZYSKIM W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM
4.1. Dynamika dochodów powiatów i miast na prawach powiatów w podregionie jeleniogórsko-wałbrzyskim według rodzajów 66
4.2. Dynamika przestrzenna dochodów powiatów i miast na prawach powiatów w podregionie jeleniogórsko-wałbrzyskim 71

ZAKOŃCZENIE 75
BIBLIOGRAFIA 77
SPIS RYSUNKÓW 81
SPIS TABEL 82
SPIS WYKRESÓW 83
ZAŁĄCZNIKI 85

WSTĘP

Polski samorząd terytorialny dysponuje znacznymi, choć niewystarczającymi, środkami finansowymi. Środki te samorząd wydatkuje na wykonywanie zadań publicznych, które mu przypadają. Zarówno cały sektor finansów publicznych, jak również jednostki samorządu terytorialnego odczuwają pewne ograniczenia w zakresie posiadania wystarczających zasobów finansowych umożliwiających zachowanie im równowagi budżetowej, przy jednoczesnym spełnieniu zasady finansowania swojego rozwoju ze środków własnych. Ograniczenia w zasobach nie mogą jednak zwalniać organów samorządowej władzy z konieczności poszukiwania nowych, również niekonwencjonalnych, rozwiązań dzięki którym zagwarantowana będzie odpowiednia jakość świadczonych usług publicznych oraz odpowiednia jakość podejmowania działań zmierzających do rozwoju.

Polskie prawo, pomimo obszernych regulacji związanych z dziedziną finansów publicznych, nie zawiera definicji gospodarki finansowej. Należy zatem przyjąć że gospodarka finansowa jednostek samorządu terytorialnego jest rozumiana jako ogół czynności związanych z gromadzeniem, podziałem, wydatkowaniem i rozliczaniem zasobów pieniężnych podejmowanych przez kompetentne organy gmin, powiatów i województw oraz upoważnione podmioty wykonujące wyznaczone im zadania publiczne.

Celem niniejszej pracy jest możliwie przedstawienie i ocena dynamiki i struktury dochodów powiatów i miast na prawach powiatu w podregionie jeleniogórsko-wałbrzyskim. Praca składa się z czterech rozdziałów.

W rozdziale pierwszym omówiono problematykę finansów samorządu terytorialnego. Rozdział ten stanowi wstęp do dalszych rozważań na temat dochodów budżetowych. Omówiono w nim samorząd terytorialny w Polsce oraz podstawy prawno-finansowe działalności samorządu w Polsce oraz omówiono źródła dochodów budżetów powiatów.

W rozdziale drugim dokonano ogólnej charakterystyki dochodów budżetów w podregionie jeleniogórsko-wałbrzyskim w województwie dolnośląskim. Rozważania rozpoczęto od ogólnej charakterystyki tego podregionu. Następnie dokonano analizy struktury i dynamiki dochodów ogółem podregionu jeleniogórsko-wałbrzyskiego.

W rozdziale trzecim i czwartym przeprowadzono analizę struktury i dynamiki dochodów budżetów powiatów i miast na prawach powiatów w podregionie jeleniogórsko-wałbrzyskim.

Praca została napisana w oparciu o dostępną literaturę fachową, raporty i artykuły zamieszczone w prasie i w internecie oraz w oparciu o aktualne akty normatywne i prawne. Ponadto w pracy wykorzystano także materiały wewnętrzne województwa dolnośląskiego pochodzące m.in. z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego we Wrocławiu, Danych Głównego Urzędu Statystycznego we Wrocławiu oraz Danych Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu.

Dostosowanie polityki społecznej władz samorządowych do wymogów Unii Europejskiej

Wstęp 3

Rozdział I. System zabezpieczenia społecznego 6
1.1. Konstytucyjne podstawy zabezpieczenia społecznego 6
1.2. Ubezpieczenia społeczne jako materia ustawowa 9
1.3. Rodzaje świadczeń 12
1.3.1. Zakres ubezpieczenia chorobowego 12
1.3.2. Zasiłek chorobowy 14
1.3.3. Świadczenie rehabilitacyjne 15
1.3.4. Zasiłek wyrównawczy 19
1.3.5. Zasiłek macierzyński 22
1.3.6. Zasiłek opiekuńczy 24
1.4. Pomoc społeczna realizowana przez samorząd terytorialny 27
1.4.1. Zadania własne gminy 27
1.4.2. Zadania zlecone gminy 29

Rozdział II. Zabezpieczenie społeczne w Unii Europejskiej 31
2.1. Podstawy Prawne koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej 31
2.2. Problemy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego 36
2.3. Zasady koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego 40
2.4. Zasada równego traktowania a uprawnienia do świadczeń 43
2.5. Instytucje zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej 45

Rozdział III. Polityka społeczna w Polsce – dostosowania do wymogów Unii Europejskiej. Doświadczenia Powiatu Grudziądzkiego 48
3.1. Charakterystyka Powiatu Grudziądzkiego 48
3.1.1. Sytuacja społeczno – demograficzna 48
3.1.2. Instytucje społeczne działające w Powiecie Grudziądzkim 53
3.1.3. Formy i zasięg pomocy społecznej dla mieszkańców Powiatu Grudziądzkiego 60
3.2. Ocena dostosowania polityki społecznej do wymogów Unii Europejskiej w Powiecie Grudziądzkim 62
3.3. Podsumowanie i wnioski 64

Zakończenie 66
Bibliografia 69
Spis rysunków 73
Spis tabel 74

Wstęp

Genezą polityki społecznej są niewątpliwie nierówności społeczne: każdy typ struktury społecznej stwarza określone przesłanki nierówności, tendencje ich nasilania i łagodzenia. Wprawdzie radykalni liberałowie, zwolennicy wolnego rynku, rozumianego jako naturalny porządek społeczny sprzeczny z zasadą sprawiedliwości społecznej, twierdzą, iż jest ona ideą tyleż iluzoryczną, co społecznie niebezpieczną, jednak w warunkach nie tylko polskich, ale co najmniej europejskich trudno sobie wyobrazić taką „apoteozę rynku”, której miałaby towarzyszyć detronizacja polityki ekonomicznej, socjalnej i edukacyjnej, a w konsekwencji pozostawienie na łasce losu i zepchnięcie na margines zaradnego i bogatego społeczeństwa bezrobotnych, inwalidów, wielodzietnych i tych wszystkich, którzy nie potrafili się dostosować do reguł gospodarki rynkowej.

Polityka społeczna prowadzona jest za pomocą rozmaitych rozwiązań systemowych, m.in. poprzez różne formy łagodzenia obciążeń fiskalnych dla osób o obniżonej zdolności płatniczej (niższe stawki podatkowe, wyłączenia z podstawy opodatkowania, zwolnienia i ulgi, np. ulgi prorodzinne, w tym najbardziej skuteczny w bezpośrednich podatkach progresywnych tzw. iloraz rodzinny, obejmujący wszystkie dzieci, itp.). Szczególną rolę w realizacji polityki społecznej odgrywają jednak wydatki publiczne, które rozpatrywane jako sfera tzw. konsumpcji zbiorowej stanowią obciążenie budżetów państwa i samorządu terytorialnego oraz funduszów parabudżetowych, tworząc potencjalne niebezpieczeństwo hamowania rozwoju gospodarczego m.in. przez wzrost deficytu budżetowego i długu publicznego (jeśli przekroczą one tzw. poziom dopuszczalny, wyznaczony m.in. kryteriami według traktatu z Maastricht, mają charakter inflacjogenny).

Polityka społeczna związana z pośrednim i przeważnie niemierzalnym oddziaływaniem na długofalowy rozwój gospodarczy realizowana jest nie tylko w drodze ponoszenia przez podmioty sektora publicznego określonych wydatków, lecz również np. poprzez stosowanie zwolnień i ulg podatkowych lub udzielanie długoterminowych, nisko oprocentowanych pożyczek na pokrycie kosztów kształcenia, które to instrumenty umożliwiają gospodarstwom domowym szerszy dostęp do usług edukacyjnych, zdrowotnych i kulturalnych. Jest to szczególnie ważne wówczas, gdy podaż tych usług ze strony sektora publicznego jest niedostateczna z punktu widzenia popytu oraz obiektywnych potrzeb rozwojowych społeczeństwa i w grę wchodzi uzupełnienie jej ze strony podmiotów sektora prywatnego. Zadanie polegające na przesunięciu przeważającej części usług i świadczeń społecznych do gmin, wyposażonych w atrybuty jednostki samorządu terytorialnego, stanowiło jeden z podstawowych elementów zmian w polityce społecznej, związanych z zapoczątkowaniem procesu transformacji ustrojowej. Wśród zmian, które zostały wprowadzone w polityce społecznej, należy wymienić zmianę relacji między polityką społeczną centralną i lokalną. Zwiększenie roli polityki lokalnej jest następstwem dokonującej się decentralizacji i demokratyzacji stosunków w społeczeństwie i państwie. Tworzy to większe możliwości działania dla lokalnych podmiotów polityki społecznej – publicznych i pozarządowych.

Problem polityki społecznej dotychczas podejmowali w swych opracowaniach między innymi Aleksandra Wiktorow , Gertruda Uścińska , Teresa Bińczycka-Majewska .

Główny problem badawczy pracy można sprowadzić do przedstawienia etapów i stanu dostosowania polityki społecznej władz samorządowych powiatu grudziądzkiego do wymogów Unii Europejskiej.
Problemy pomocnicze przedstawić ująć można w pytania o to:
1. Jak wygląda sytuacja społeczno – demograficzna Grudziądza?
2. Jakie instytucje społeczne działają w Powiecie Grudziądzkim?
3. Jak wyglądają formy i zasięg pomocy społecznej dla mieszkańców Powiatu Grudziądzkiego?

Praca składa się z trzech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale opisany jest system zabezpieczenia społecznego, a więc: konstytucyjne podstawy zabezpieczenia społecznego, ubezpieczenia społeczne jako materia ustawowa, rodzaje świadczeń, zakres ubezpieczenia chorobowego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek wyrównawczy, zasiłek macierzyński, zasiłek opiekuńczy, pomoc społeczna realizowana przez samorząd terytorialny, zadania własne gminy oraz zadania zlecone gminy.

W drugim rozdziale zaprezentowane jest zabezpieczenie społeczne w Unii Europejskiej, a więc: podstawy prawne koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej, problemy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zasady koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zasada równego traktowania a uprawnienia do świadczeń oraz instytucje zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej.

W trzecim rozdziale zaprezentowana jest polityka społeczna w Polsce – dostosowania do wymogów Unii Europejskiej. Doświadczenia Powiatu Grudziądzkiego, a więc: charakterystyka Powiatu Grudziądzkiego, sytuacja społeczno – demograficzna, instytucje społeczne działające w Powiecie Grudziądzkim, formy i zasięg pomocy społecznej dla mieszkańców Powiatu Grudziądzkiego, ocena dostosowania polityki społecznej do wymogów Unii Europejskiej w Powiecie Grudziądzkim oraz podsumowanie i wnioski.

Istota i wyznaczniki efektywnego systemu oceniania

Wstęp 2

Rozdział 1. Prawidłowości związane z procesem oceniania pracowników 4
1.1.Problematyka ocen pracowniczych w teorii zarządzania zasobami ludzkimi 4
1.2.Czynniki wpływające na projektowanie procesu oceny 9
1.3.Cechy poprawnego oceniania 11
1.4.Typowe błędy występujące w ocenie pracowników 16

Rozdział 2. Struktura i atrybuty efektywnego systemu oceniania 24
2.1. Pojęcie i cechy efektywnego systemu oceniania 24
2.2. Cele i kryteria oceniania 31
2.3. Formy, metody i techniki oceniania 38
2.4. Podmioty uczestniczące w procesie oceniania 42

Rozdział 3. Skuteczność systemu oceniania w opinii pracowników firmy X 45
3.1. Cele, zadania i zasoby ludzkie firmy X 45
3.2. Metodologiczne podstawy badań 47
3.3. Wpływ oceniania na wysokość wynagrodzeń pracowniczych 53
3.4. Związek ocen pracowniczych z rozwojem zawodowym personelu 57
3.5. Rola ocen pracowniczych w pobudzaniu motywacji do pracy 60

Zakończenie 65
Bibliografia 67
Spis wykresów 70
Spis tabel 71
Spis rysunków 72
ANEKS 73

Wstęp

Czy tworzenie systemów ocen pracowników przedsiębiorstwa można uznać za działanie racjonalne? Odpowiedź wcale nie jest jednoznaczna. Trudno znaleźć zagadnienie, które wywołuje tak silne emocje, skłaniając do wypowiadania najbardziej nawet skrajnych poglądów. Możemy oczywiście zrezygnować z idei oceniania pracowni­ków, natychmiast jednak pojawia się pytanie, na jakiej podstawie podej­mować decyzje dotyczące kształtowania systemów wynagrodzeń, polity­ki szkoleniowej, tworzenia ścieżek kariery itp.?

Czyżby oznaczało to, iż wszystkim pracownikom powinniśmy płacić tyle samo, wysyłać ich na identyczne szkolenia? Nie sądzę, aby pogląd taki znalazł szersze grono zwolenników. Ponieważ nic nie wskazuje na to, aby w najbliższym czasie pojawiło się praktyczne rozwiązanie pozwalające zastąpić system ocen pracowni­ków, wydaje się, że pytanie powinno brzmieć nie „czy oceniać?”, lecz „jak oceniać?”. Jak oceniać pracowników, aby całe przedsięwzięcie nie stało się źródłem konfliktów między przełożonymi a podwładnymi, przy­czyną różnych irracjonalnych zachowań, powodem niszczenia „ducha” pracy zespołowej, zaniku motywacji u pracowników? Warunkiem sukcesu jest staranne przygotowanie rozwią­zań w pełni uwzględniających specyfikę działania konkretnego przedsię­biorstwa. Nie oznacza to oczywiście, że nie warto korzystać z doświadczeń in­nych. Warto zauważyć, iż możliwe jest opracowanie takiego systemu ocen okresowych, który uła­twia otwartą politykę informacyjną, wzmacnia motywację pracowników, przyczyniając się do sukcesu firmy.

Celem pracy jest zaprezentowanie istoty i wyznaczników efektywnego systemu oceniania pracowników na przykładzie firmy X.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale opisane są prawidłowości związane z procesem oceniania pracowników, a więc: problematyka ocen pracowniczych w teorii zarządzania zasobami ludzkimi, czynniki wpływające na projektowanie procesu oceny, cechy poprawnego oceniania oraz typowe błędy występujące w ocenie pracowników.

W drugim rozdziale przedstawiona jest struktura i atrybuty efektywnego systemu oceniania, a więc: pojęcie i cechy efektywnego systemu oceniania, cele i kryteria oceniania, formy, metody i techniki oceniania oraz podmioty uczestniczące w procesie oceniania.

W trzecim rozdziale przedstawiona jest skuteczność systemu oceniania w opinii pracowników firmy X, a więc: cele, zadania i zasoby ludzkie firmy X, metodologiczne podstawy badań, wpływ oceniania na wysokość wynagrodzeń pracowniczych, związek ocen pracowniczych z rozwojem zawodowym personelu oraz rola ocen pracowniczych w pobudzaniu motywacji do pracy.

Problematyka oceniania pracowników jest jednym z kluczowych elementów, a za­razem narzędziem zarządzania kadrami. Wyniki ocen pracowników są składni­kiem analizy i diagnozy potencjału kadrowego organizacji, niezbędnego do okre­ślania strategii personalnej, budowania planów kadrowych oraz wykorzystywanego do kontroli funkcji personalnej. Kandyda­tów do pracy ocenia się już na wejściu do firmy w trakcie selekcji i wprowadzenia do pracy.

Ocenianie pracowników jest elementem stymulowania za­chowań podwładnych w procesie kierowania ludźmi i motywowania. Wyniki ocen stanowią podstawę określania potencjału rozwojowego pracownika oraz jego potrzeb szkoleniowych, a także podejmowania decyzji o przemieszczeniach pracowników w organizacji i kontrolowania przebiegu rozwo­ju zawodowego. Efektem oceniania mogą być również decyzje o zwol­nieniach pracowniczych. Przebieg procesu oceny wywiera wpływ na kształtowanie się stosunków pracy i komunikację społeczną w organi­zacji. Procedura prowadzenia ocen pracowniczych jest elementem organizacji funkcji personalnej. Z zestawienia tego wynika, iż bez oceniania pracowników nie byłaby możliwa sprawna realizacja funkcji personal­nej.

Najogólniej rzecz ujmując, ocenianie pracowników jest to wartościowanie ich postaw, cech osobowości, umiejętności, zachowań i poziomu wykonania przez nich zadań, istotnych z punktu widzenia celów organizacji, wyrażone w formie ustnej lub pisemnej. Istota procesu oceniania polega na określeniu celu i wzorca oceny, porównaniu elementów ocenianych do wzorcowych (ocena właściwa), dostarczeniu informacji zwrotnych ocenianym.

Ocena bieżąca odnosi się najczęściej do sposobu i jakości aktualnie wykony­wanej pracy. Jest ona elementem operacyjnego kierowania podległym zespołem pracowniczym. Dotyczy z reguły zachowań pracownika, czasami też odnosi się do efektów wykonania określonego zadania. Jej celem jest korygowanie bieżącej pracy podwładnych poprzez udzielanie wskazówek i uwag do sposobu wykony­wania zadań. Przy niesformalizowanym ocenianiu podwładnych nie formułuje się precyzyjnych wzorców oceny, przez co proces oceny właściwej jest bardziej zagro­żony wystąpieniem błędu subiektywnej interpretacji zdarzeń. Wnioski z tej oceny przełożony komunikuje na bieżąco podwładnym. Ta forma oceniania jest zupeł­nie wystarczającą w małych firmach, a jej skuteczność jest pochodną kultury oso­bistej kierownika i jego relacji z podwładnymi.

Dostępne sposoby wspierania rozwoju i finansowania MSP

WSTĘP 2

ROZDZIAŁ I. MAŁE I ŚREDNIE FIRMY W GOSPODARCE NARODOWEJ 4
1. Definicja MSP, kryteria włączenia przedsiębiorstwa do klasy małych i średnich przedsiębiorstw 4
2. Klasyfikacja przedsiębiorstw według kryteriów jakościowych i ilościowych 8
3. Systematyzacja małych firm, regulacje prawne 11
4. Rola małych i średnich przedsiębiorstw w gospodarce 17

ROZDZIAŁ II. INSTYTUCJE WSPIERAJĄCE ROZWÓJ MSP 21
1. Strategia pomocy MSP 21
2. Instytucje które wykonują program pomocy 29
3. Formy finansowania 33

ROZDZIAŁ III. SPOSOBY FINANSOWANIA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW 38
1. Fundusze pożyczkowe 38
2. Kredyt bankowy 40
3. Faktoring 42
4. Leasing 49
5. Emisja krótkoterminowych papierów dłużnych 51

ZAKOŃCZENIE 53
BIBLIOGRAFIA 55
SPIS TABEL 57
SPIS RYSUNKÓW 58

WSTĘP

Szczególną cechą polskiej gospodarki jest relatywnie duża – na tle innych krajów regionu – liczba małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) i ich znaczący udział w tworzeniu dochodu narodowego i zatrudnieniu w gospodarce. Tak znacząca rola małych i średnich przedsiębiorstw w gospodarce wywołuje rosnące zainteresowanie tym sektorem ze strony polityki gospodarczej. Sprzyja mu w szczególności zwiększająca się od 1999 r. i bardzo wysoka stopa bezrobocia, ponieważ małym i średnim przedsiębiorstwom w Polsce słusznie przypisuje się szczególną rolę w generowaniu nowych miejsc pracy, zaś mikroprzedsiębiorstwom – tworzenie tzw. samozatrudnienia, czyli tworzenie miejsc pracy dla właściciela firmy i jego rodziny. Szybki rozwój sektora mikroprzedsiębiorstw począwszy od 1990 r. jest swoistym fenomenem procesu transformacji polskiej gospodarki. Dzięki temu rozwojowi osiągnięcie tych zostało wiele ważnych celów społecznych i ekonomicznych. Zaspokojony został popyt ludności na szereg wyrobów i usług, co pozwoliło społeczeństwu docenić zalety gospodarki wolnorynkowej wobec permanentnej przewagi popytu nad podażą w czasach realnego socjalizmu. Rozwój sektora najmniejszych przedsiębiorstw pozwolił złagodzić skutki upadku licznych przedsiębiorstw państwowych, absorbując osoby tracące pracę oraz wkraczającą na rynek pracy młodzież.

Charakterystyczną cechą najmniejszych przedsiębiorstw jest specyficzna pozycja ich właścicieli – właściciel firmy pracuje w firmie i to nie tylko zarządza nią, ale także wykonuje prace gdzie indziej wykonywane przez pracowników najemnych. Charakterystyczne dla mikroprzedsiębiorstw jest także to, że bardzo często pracują w nich członkowie rodziny właściciela, czyli mamy do czynienia z firmami rodzinnymi.

Celem pracy jest zaprezentowanie obrazu małych i średnich firm w gospodarce narodowej, instytucji wspierających rozwój oraz sposobów finansowania małych i średnich firm.
Praca składa się z trzech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale opisane są małe i średnie firmy w gospodarce narodowej, a więc; definicja MSP, kryteria włączenia przedsiębiorstwa do klasy małych i średnich przedsiębiorstw, klasyfikacja przedsiębiorstw według kryteriów jakościowych i ilościowych, systematyzacja małych firm oraz regulacje prawne, jak również rola małych i średnich przedsiębiorstw w gospodarce.

W drugim rozdziale przedstawione są instytucje wspierające rozwój MSP, a więc: strategia pomocy MSP, instytucje, które wykonują program pomocy, oraz formy finansowania.

W trzecim rozdziale zaprezentowane są sposoby finansowania małych i średnich przedsiębiorstw, a więc: fundusze pożyczkowe, kredyt bankowy, factoring, leasing oraz emisja krótkoterminowych papierów dłużnych.

Małe i średnie przedsiębiorstwa jako kategoria ekonomiczna stały się przedmiotem zainteresowania nauk ekonomicznych w Polsce w latach dziewięćdziesiątych. Było to naturalną konsekwencją procesu transformacji gospodarczej, w wyniku którego obok dużych przedsiębiorstw państwowych zaczęły powstawać przedsiębiorstwa małe i średnie, tworząc podstawy prywatnego sektora w gospodarce. Powstanie sektora MSP wywołało wiele skutków ekonomicznych i społecznych.

Po pierwsze, zainicjowano dyskusję nad definicją i klasyfikacją małych i średnich przedsiębiorstw. Istniejąca marginalna sprawozdawczość GUS nie przystawała do klasyfikacji krajów Unii Europejskiej, a to ograniczało możliwości i jakość badań oraz utrudniało dokonywanie porównań międzynarodowych i obserwowanie tendencji w ich rozwoju.

Po drugie, zdefiniowanie oraz pomiar małych i średnich przedsiębiorstw stanowiły punkt wyjścia do badań nad problematyką ich funkcjonowania. Zaczęto systematyzować uwarunkowania i bariery rozwoju MSP oraz zwracać uwagę na ograniczone źródła finansowania, coraz bardziej skomplikowane regulacje prawne, politykę podatkową i wysokie koszty pracy.

Po trzecie, w wyniku napływającej do Polski pomocy zagranicznej w postaci funduszy, fundacji, pożyczek czy specjalistycznych kursów i szkoleń powstała, z jednej strony, potrzeba formułowania polityki ekonomicznej przez państwo i władze lokalne oraz, z drugiej strony, konieczność przygotowania przedsiębiorców do funkcjonowania w realiach gospodarki rynkowej. Pojawiła się zatem potrzeba badań nad problemem zakresu i skuteczności ingerencji państwa w sektorze MSP oraz profesjonalizacji spontanicznej przedsiębiorczości przez organizację obsługi i monitorowania przedsiębiorstw tej wielkości.

Po czwarte, zaczęto stopniowo poszerzać ten obszar badawczy o problemy kapitału ludzkiego, kultury przedsiębiorstwa, innowacji, budowania przewagi konkurencyjnej MSP, formułowania strategii marketingowych czy stosowania nowoczesnych metod zarządzania.

Doskonalenie procedury udzielania kredytów konsumpcyjnych Banku PKO BP S.A.

Wstęp 2

Rozdział I. Organizacja, elementy organizacji, struktury organizacyjne 4
1.1. Pojęcie i cele i organizacji 4
1.2. Klasyfikacja organizacji 10
1.3. Podstawowe elementy organizacji 15
1.4. Procedury i reguły jako narzędzie koordynacji struktury organizacyjnej 21
1.5. Pojęcie i funkcje struktury organizacji 26

Rozdział II. Metodyka DSO – doskonalenie struktur organizacyjnych banku 34
2.1. Identyfikacja 34
2.2. Koncepcje 43
2.3. Analiza 58
2.4. Projektowanie 64

Rozdział III. Zagadnienie metodyczne badań 71
3.1. Cel, przedmiot, zakres badań 71
3.2. Zastosowane metody badawcze 73
3.3. Charakterystyka Banku PKO BP S.A. 76
3.4. Opis produktów bankowych 82

Rozdział IV. Analiza i ocena przyznawania kredytów mieszkaniowych Banku PKO BP S.A. 85
4.1. Opis kredytów mieszkaniowych w PKO BP S.A. 85
4.1.1. Kredyt mieszkaniowy „Własny Kąt” hipoteczny 85
4.1.2. Kredyt mieszkaniowy z dopłatami „Rodzina na swoim” 88
4.2. Analiza procedury przyznawania kredytów mieszkaniowych 91
4.3. Ocena procedury przyznawania kredytów mieszkaniowych na podstawie badań ankietowych 98
4.4. Wnioski z przeprowadzonych badań 104

Zakończenie 109
Bibliografia 111
Spis rysunków i tabel i wykresów 115
Załącznik – kwestionariusz ankiety 117

Wstęp

Współczesne organizacje, w jakich funkcjonujemy i jakie nas otaczają, to przede wszystkim formalne instytucje życia społecznego takie chociażby takie jak banki. Istnieje wiele interesujących teorii organizacji, z których jedne zakładają, że rzeczywistość jest obiektywna, można ją poddać badaniom, a co za tym idzie zrozumieć i w miarę obiektywnie przedstawić. Można zatem potraktować organizację jako zewnętrzny i niezależny od badacza obiekt, który można opisać z jednego lub wielu punktów widzenia, nie zmieniając owej organizacji. Inne teorie zakładają, że rzeczywistość jest subiektywna i że sam akt obserwacji zmienia obiekt. Dotyczy to organizacji, w sposób szczególny, gdyż każdy z nas, będąc częścią organizacji zmienia ją już przez sam proces obserwowania.

Niezależnie od tego, jakie podejście do organizacji jest stosowane, trzeba pamiętać, że aby spełniała ona swoje cele, musi być stale doskonalona, w związku z czym celem niniejszej pracy była analiza doskonalenia struktur organizacyjnych poprzez analizę i ocenę procedur udzielania kredytów bankowych.

Rozważania zawarto w czterech rozdziałach. Dwa pierwsze rozdziały stanowią rozważania teoretyczne, natomiast dwa koleje rozdziały to empiryczna część niniejszej pracy.

W rozdziale pierwszym ukazano zagadnienia związane z organizacją, jej elementami oraz ze strukturą organizacji. Na wstępie zdefiniowano pojęcie organizacji oraz przedstawiono jej cele. Każda organizacja pojmowana jako system społeczno-techniczny, uporządkowany strukturalnie i zdolny do wykonania określonej funkcji transformacyjnej oraz nastawiony na realizację określonego celu, chcąc wzrastać i rozwijać się w otoczeniu swego działania, musi być właściwie prowadzona ku wytyczonym celom. Musi działać zgodnie z opracowaną strategią określającą drogi i środki pozwalające jej zrealizować sformułowaną misję, unikać rozmaitych zagrożeń i wykorzystywać okazje dla osiągnięcia korzyści materialnych i budowy swego wizerunku jako partnera solidnego, wrażliwego na sprawy zewnętrzne i odpowiedzialnego społecznie. Dokonano także klasyfikacji organizacji oraz wymieniono podstawowe elementy organizacji. Omówiono procedury i reguły jako narzędzie koordynacji struktury organizacyjnej. Pod koniec rozdziału zdefiniowano pojęcie i przedstawiono funkcje struktury organizacji.

W rozdziale drugim przedstawiono metodykę doskonalenia struktur organizacyjnych banku. Co prawda działanie wszystkich organizacji polega w zasadzie na realizacji określonych procesów, to jednak w ferworze tworzenia coraz większych organizacji – zwłaszcza gdy stosowane są zasady biurokracji – procesy zeszły na drugi plan. W rozdziale tym omówiono też identyfikacje struktur organizacyjnych, ich koncepcje oraz analizę a także istotę projektowania doskonalenia struktur organizacyjnych.

W rozdziale trzecim przedstawiono zagadnienia metodyczne badań. Można powiedzieć, że metodologia to tyle, co nauka o metodach badania stosowanych w jakiejś nauce czy naukach. Jednakże zarówno słowo „badanie”, jak i „metoda badawcza” mogą być rozumiane bądź węziej, bądź szerzej. W rozumieniu węższym „badanie” to ten fragment ogółu czynności naukowych, ten odcinek procesu poznawczego, który polega na zbieraniu i analizie danych w toku bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z rzeczywistością badaną i który zmierza do uzyskania odpowiedzi na sformułowane uprzednio pytanie czy do rozstrzygnięcia prawdziwości sformułowanej hipotezy. W rozdziale tym przedstawiono cel, przedmiot i zakres badań oraz zastosowane metody badawcze. Następnie dokonano ogólnej charakterystyki Banku PKO BP S.A. oraz opisano jego produkty bankowe.

W rozdziale czwartym dokonano analizy i oceny przyznawania kredytów mieszkaniowych Banku PKO BP S.A. Badania rozpoczęto od opisania dwóch rodzajów kredytów mieszkaniowych w PKO BP S.A. Następnie przeprowadzono analizę procedury przyznawania kredytów mieszkaniowych. W badaniach dokonano także oceny procedury przyznawania kredytów mieszkaniowych na podstawie badań ankietowych. Pod koniec rozdziału empirycznego wyciągnięto wnioski z przeprowadzonych badań.

Praca została napisana w oparciu o dostępną literaturę fachową, raporty i artykuły zamieszczone w prasie i w internecie oraz w oparciu o aktualne akty normatywne i prawne. Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne banku PKO BP S.A. W badaniach oparto się także na wynikach ankiety przeprowadzonej wśród pracowników banku.

Konkurencyjność sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce

Wstęp 2

Rozdział I.
PRZEDSIĘBIORSTWO JAKO PODSTAWOWA JEDNOSTKA GOSPODARCZA
1.1. Przedsiębiorstwo i jego rodzaje 4
1.2. Fazy rozwoju przedsiębiorstwa 8
1.3. Wpływ przedsiębiorstw na stan gospodarki 11
1.4. Uwarunkowania prawne działalności gospodarczej 14

Rozdział II.
KONKURENCYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW
2.1. Istota konkurencyjności przedsiębiorstw 23
2.2. Poziomy i rodzaje konkurencji 30
2.3. Instrumenty konkurowania 35
2.4. Potencjał konkurencyjny przedsiębiorstwa 36
2.5. Pozycja Polski w międzynarodowym rankingu konkurencyjności 38

Rozdział III.
ANALIZA SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW
3.1. Liczba i struktura polskich przedsiębiorstw 42
3.1.1. Liczba i struktura przedsiębiorstw aktywnych 42
3.1.2. Liczba i struktura przedsiębiorstw zarejestrowanych w REGON 44
3.2. Sytuacja finansowo-ekonomiczna przedsiębiorstw 45
3.3. Czynniki kształtujące pozycję konkurencyjną przedsiębiorstw 50
3.4. Bariery ograniczające konkurencyjność w Polsce 53

Zakończenie 59
Bibliografia 62
Spis rysunków 65
Spis tabel 66
Spis wykresów 67

Wstęp

Działalność gospodarcza jest prowadzona przez wiele podmiotów, nazywanych przedsiębiorstwami. Używając tego terminu, najczęściej mamy na myśli duże, a nawet bardzo duże przedsiębiorstwa. Zdecydowana jednak większość podmiotów gospodarczych ma znacznie mniejsze rozmiary, o czym najczęściej informują liczba zatrudnionych pracowników, wielkość rocznych obrotów czy wartość posiadanego majątku. Umownie przyjęło się te przedsiębiorstwa nazywać małymi i średnimi (MSP).

Istnieje powszechne przekonanie, że rola tych przedsiębiorstw jest nieznaczna, żeby nie powiedzieć marginalna. Taki pogląd wynika być może z tego, że MSP nie mogą skutecznie konkurować z dużymi, a indywidualnie każde z nich ma znikomy wpływ na wartość PKB. Dlatego też nie są one należycie doceniane przez władze administracyjne, ustawodawcze czy podatkowe. Znajduje to odzwierciedlenie w tym, że nie mają one korzystnych warunków do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej i przegrywają walkę z dużymi przedsiębiorstwami, które potrafią wywierać presję na ustawodawcę i administratora życia gospodarczego. Rola jednak MSP już obecnie jest istotna i ważna. Znajduje to potwierdzenie w danych statystycznych informujących o tym, że dają one pracę co drugiemu zatrudnionemu w gospodarce i uczestniczą w tworzeniu więcej niż połowy produktu krajowego brutto.

Obserwacja sektora MSP wskazuje, że jest to zbiorowość ogromnie zróżnicowana pod względem wielkości, rodzaju podejmowanej działalności, konkurencyjności na rynku krajowym i zagranicznym, jak i możliwości dalszego rozwoju, dlatego też celem niniejszej pracy było omówienie istoty przedsiębiorstw sektora MSP oraz konkurencyjności i barier ograniczających rozwój tych przedsiębiorstw.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

W rozdziale pierwszym dokonano ogólnej charakterystyki przedsiębiorstwa jako podstawowej jednostki gospodarczej. Na wstępie zdefiniowano pojęcie przedsiębiorstwa oraz przedstawiono podstawowe rodzaje przedsiębiorstw. Następnie omówiono fazy rozwoju przedsiębiorstwa, ich wpływ na stan gospodarki oraz uwarunkowania prawne działalności gospodarczej.

W rozdziale drugim omówiono konkurencyjność przedsiębiorstw. Rozważania rozpoczęto od ukazania istoty konkurencyjności przedsiębiorstw oraz poziomów i rodzajów konkurencji. Następnie omówiono instrumenty konkurowania, potencja konkurencyjny przedsiębiorstwa oraz pozycję Polski w międzynarodowym rankingu konkurencyjności.

W rozdziale trzecim dokonano analizy sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce. Na wstępie przedstawiono liczbę i strukturę polskich przedsiębiorstw zarówno tych aktywnych oraz tych zarejestrowanych w REGON. Następnie dokonano analizy sytuacji finansowo-ekonomicznej przedsiębiorstw. Zbadano także czynniki kształtujące pozycję konkurencyjną przedsiębiorstw. Pod koniec rozdziału omówiono bariery ograniczające konkurencyjność w Polsce.

Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się o dostępną literaturę przedmiotu, artykuły prasowe oraz raporty zamieszczone w Internecie oraz aktualne akty prawne i normatywne.

Konflikty w pracy i metody ich likwidowania

Wstęp 3

Rozdział I. Zarządzanie zasobami ludzkimi – istota i zakres pojęcia 5
1.1. Różne ujęcia definicyjne zarządzania zasobami ludzkimi (ZZL) 5
1.2. Funkcje ZZL 13
1.3. Rodzaje kierowników w kontekście ZZL 16
1.4. Stosunki międzyludzkie a ZZL 19

Rozdział II. Konflikt – ujęcie teoretyczne 26
2.1. Istota konfliktu 26
2.2. Przyczyny konfliktu 31
2.3. Etapy konfliktu 36
2.4. Zakończenie konfliktu 42

Rozdział III. Konflikty w miejscu pracy w kontekście ZZL 44
3.1. Satysfakcja wynikająca z relacji w miejscu pracy 44
3.2. Brak zadowolenia i satysfakcji z pracy 46
3.3. Rola kierownicza a konflikty w miejscu pracy 48
3.4. Oblicza konfliktu w miejscu pracy 49

Rozdział IV. Metody likwidowania konfliktów w miejscu pracy 67
4.1. Budowanie porozumienia 67
4.2. Radzenie sobie z presją i manipulacją 69
4.3. Negocjacje nastawione na współpracę 73
4.4. Podsumowanie i wnioski 81

Zakończenie 84
Bibliografia 87
Spis tabel 90
Spis wykresów 91
Oświadczenie 92

Wstęp

Żeby dobrze rozumieć i rozwiązywać konflikty, warto dokładnie zdać sobie sprawę z ich znaczenia dla nas. Nie wszystkie spory są złem koniecznym, od którego chcemy się uwolnić. Niektóre bowiem przynoszą nam wiele korzyści. Spór, jaki wywołał Pasteur protestując przeciwko ogólnie przyjętym prawdom, spowodował ogromny przełom w naukach medycznych i biologicznych, byt czymś nad wyraz konstruktywnym. Brak zatargów i wątpliwości w gabinecie prezydenta Trumana zaowocował błędną decyzją. Często unikając konfliktu, a właściwie uciekając od nieprzyjemnych emocji, wysiłku, jakich wymaga kłótnia, pozostawia się wiele sytuacji nie rozwiązanych, zawieszonych, udaje się, że nie ma sprawy i wszystko jest w porządku. Zbuntowany młody człowiek czasami tylko w drodze konfliktu może uwolnić się od nadopiekuńczych rodziców i wziąć swój los w swoje własne ręce. Wyzyskiwani robotnicy niekiedy tylko strajkiem albo poprzez zbrojne starcia są w stanie uzyskać poprawę swojego losu. Konflikty są potrzebne, nieuniknione i naturalne wszędzie tam, gdzie jest więcej niż jeden człowiek. Przykłady można by mnożyć. Te historyczne, podane na wstępie niech uczą doniosłością i przerażają wielkością.

Konflikty są też tematem niniejszego opracowania, którego celem zasadniczym jest ukazanie istoty konfliktów w miejscu pracy oraz metod ich rozwiązywania.
Praca składa się z czterech rozdziałów:

Rozdział pierwszy to zrządzanie zasobami ludzkimi – istota i zakres pojęcia: różne ujęcia definicyjne zarządzania zasobami ludzkimi (ZZL), funkcje ZZL, rodzaje kierowników w kontekście ZZL oraz stosunki międzyludzkie a ZZL.

Rozdział drugi przedstawia konflikt – ujęcie teoretyczne: istota konfliktu, przyczyny konfliktu, etapy konfliktu, zakończenie konfliktu.

Rozdział trzeci to konflikty w miejscu pracy w kontekście ZZL: satysfakcja wynikająca z relacji w miejscu pracy, brak zadowolenia i satysfakcji z pracy, rola kierownicza a konflikty w miejscu pracy oraz oblicza konfliktu w miejscu pracy.

Rozdział czwarty to metody likwidowania konfliktów w miejscu pracy: budowanie porozumienia, radzenie sobie z presją i manipulacją, negocjacje nastawione na współpracę, podsumowanie i wnioski.

Całość opracowania powstała w oparciu o literaturę fachową, artykuły prasowe, akty prawne oraz żródła ze stron WWW i rozważania własne.

Instrumenty pochodne na polskim rynku walutowym

Wstęp 2

Rozdział I. Powstanie rynku instrumentów pochodnych 4
1.1. Definicje instrumentów pochodnych 4
1.2. Historia instrumentów pochodnych 8
1.3. Współczesne regulacje dotyczące rynków 12
1.4. Kontrakty na innych giełdach w Polsce 14
1.5. Instrumenty pochodne w Polsce na rynku pozagiełdowym 20

Rozdział II. Instrumenty zabezpieczające rynku walutowego 24
2.1. Przegląd instrumentów i rynków finansowych 24
2.2. Kontrakty walutowe 30
2.3. Opcje walutowe 33
2.4. Kontrakty pochodne oparte na opcjach 36
2.5. Walutowe kontrakty futures 39
2.6. Kontrakty walutowe typu swap 41

Rozdział III. Strategie zabezpieczające i procedury przeprowadzania transakcji 44
3.1. Ogólna charakterystyka ryzyka na rynku walutowym 44
3.2. Opracowanie strategii dla różnego typu pionów finansowych i ekspozycji 47
3.3. Procedury przeprowadzania transakcji 52
3.4. Procedury kontrolne 56

Zakończenie 63
Bibliografia 65
Spis rysunków i tabel 68

Wstęp

Instrumenty pochodne od setek lat towarzyszą człowiekowi w jego działalności finansowej, jednakże okres ostatnich czterdziestu pięciu lat uznać należy za najistotniejszy w wielowiekowej historii tych instrumentów finansowych, nazywanych także derywatami, czy też transakcjami terminowymi. Są one obecne na wszystkich najważniejszych rynkach finansowych, od Nowego Jorku począwszy, a na Tokio skończywszy.

Dzieje rozwoju derywatów były niezwykle burzliwe. Towarzyszyły im niejednokrotnie upadki instytucji finansowych. Zdarzenia te stały się przyczyną wielu dyskusji na temat celowości wykorzystywania tego rodzaju instrumentów finansowych, a także możliwości ujęcia ich w ramy prawne. Wiele dyskusji poświęcono także roli instrumentów finansowych na polskim rynku walutowym. Ich znaczenie przejawia się głównie w możliwości zabezpieczenia transakcji przed ryzykiem walutowym.

Mając na uwadze powyższe uwagi, celem niniejszej pracy było omówienie instrumentów pochodnych na rynku kapitałowym jako instrumentów zabezpieczających rynku walutowego. Praca składa się z trzech rozdziałów.

W rozdziale pierwszym omówiono powstanie rynku instrumentów pochodnych. Na wstępie zdefiniowano instrumenty finansowe oraz przedstawiono ich historię. Następnie ukazano współczesne regulacje dotyczące rynków, omówiono kontrakty na innych giełdach w Polsce oraz instrumenty pochodne w Polsce na rynku pozagiełdowym.

W rozdziale drugim ukazano instrumenty zabezpieczające rynku walutowego. Rozważania rozpoczęto od przeglądu instrumentów i rynków finansowych. Następnie kolejno omówiono instrumenty zabezpieczające na rynku walutowym takie jak: kontrakty walutowe, opcje walutowe, kontrakty pochodne oparte na opcjach, walutowe kontrakty futures oraz kontrakty walutowe typu swap.

W rozdziale trzecim przeanalizowano strategie zabezpieczające i procedury przeprowadzania transakcji. Na wstępie dokonano ogólnej charakterystyki ryzyka na rynku walutowym. Następnie omówiono istotę opracowywania strategii dla różnego typu pionów finansowych i ekspozycji. W dalszej części przeanalizowano procedury przeprowadzania transakcji oraz procedury kontrolne.

Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się na o dostępną literaturę przedmiotu, artykuły prasowe oraz raporty zamieszczone w Internecie oraz aktualne akty prawne i normatywne.

Dochody podatkowe gminy na przykładzie gminy Bukowina Tatrzańska

Wstęp 3

Rozdział I. Organizacja i zadania gminy 5
1.1. Podstawowe wiadomości o gminie według ustawy o samorządzie gminnym 5
1.2. Władze gminy 11
1.2.1. Wybory do rady gminy 11
1.2.2. Kompetencje rady gminy 14
1.2.3. Wybór wójta 17
1.2.4. Kompetencje wójta 18
1.3. Zadania gminy 21

Rozdział II. Dochody podatkowe – ogólna charakterystyka 27
2.1. Podatki i opłaty określone w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych 27
2.1.1. Podatek od nieruchomości 27
2.1.2. Podatek od środków transportu 31
2.2. Udział w podatkach stanowiących dochód państwa 33
2.2.1. Udział we wpływach z podatku od osób fizycznych 33
2.2.2. Udział we wpływach z podatku od osób prawnych 36
2.3. Podatki i opłaty wg innych ustaw 38
2.3.1. Podatek rolny 38
2.3.2. Podatek leśny 39
2.3.3. Podatek od czynności cywilnoprawnych 40
2.3.4. Podatek od spadków i darowizn 41
2.3.6. Samoopodatkowanie się mieszkańców 42
2.3.7. Wpływy z karty podatkowej 43
2.4. Subwencje i dotacje 43

Rozdział III. Dochody gminy Bukowina Tatrzańska 46
3.1. Charakterystyka gminy 46
3.2. Ogólna charakterystyka dochodów gminy Bukowina Tatrzańska 50
3.3. Rola podatków w dochodach gminy Bukowina Tatrzańska 52
3.4. Dochody podatkowe gminy Bukowina Tatrzańska 55

Zakończenie 61
Bibliografia 64
Spis rysunków i tabel 70

Wstęp

Problematyka efektywnego zarządzania działalnością samorządu terytorialnego zyskuje w Polsce coraz większą rangę. Władze samorządowe zaczynają doceniać ekonomiczne i społeczne aspekty swojej pracy. Warto jednak zauważyć, że osiągnięcie zamierzonych celów przez samorządy nie jest możliwe bez nowoczesnego systemu zarządzania, którego istotnym elementem jest budżet.

Budżetowi będącemu, w formalnym znaczeniu, rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów powiązanych z zadaniami danej jednostki przypisuje się kluczową rolę. Doświadczenia samorządowej gospodarki budżetowej wskazują, że budżet to akt polityczny powstający w wyniku kompromisu zawartego między organem stanowiącym (radą gminy, radą powiatu, sejmikiem województwa), a organem wykonawczym (wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta i odpowiednio zarządem powiatu lub województwa) oraz grupami interesów. Kompromis ten w zasadzie zawierany jest na okres obowiązywania budżetu, wynoszący jeden rok. Zasada posługiwania się budżetem uchwalanym na okres jednego roku, wynikająca z konstrukcji prawnej polskiego systemu budżetowego, ogranicza rolę budżetu jako narzędzia służącego kompetentnym organom do podejmowania strategicznych decyzji związanych z zarządzaniem jednostkami samorządu.

Warto podkreślić, że każdy podmiot gospodarczy, w tym także gmina do prowadzenia działalności musi posiadać niezbędne środki. Dla zapewnienia sobie możliwości działania jednostki samorządu terytorialnego gromadzą środki finansowe, które potem wydatkują na realizowanie zadań związanych z zaspokajaniem potrzeb lokalnego i regionalnego społeczeństwa.

W teorii i praktyce finansów publicznych stosuje się wiele kryteriów klasyfikacji dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Wśród nich podstawowe, o najwyższej randze prawnej jest podejście przyjęte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym dochodami jednostek samorządu terytorialnego są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa. Konstytucja RP stanowi jednocześnie, że źródła dochodów jednostek samorządu terytorialnego są określone w ustawie oraz nakazuje, aby każda zmiana zakresu zadań i kompetencji samorządu terytorialnego przebiegała równolegle ze zmianami w podziale dochodów publicznych.

W związku z powyższym celem niniejszej pracy było ukazanie problematyki dochodów podatkowych gminy.

Praca składa się z trzech rozdziałów. Dwa pierwsze stanowią rozważania teoretyczne, natomiast rozdział trzeci to empiryczna część niniejszej pracy.

W rozdziale pierwszym ukazano organizacje i zadania gminy. Rozważania rozpoczęto od przedstawienia podstawowych wiadomości o gminie według ustawy o samorządzie gminnym. następnie przedstawiono władze gminy, ze szczególnym uwzględnieniem wyborów do rady gminy, kompetencji rady gminy, wyboru wójta oraz kompetencji wójta. Pod koniec rozdziału pierwszego przedstawiono zadania gminy.

W rozdziale drugim dokonano ogólnej charakterystyki dochodów podatkowych. W rozdziale tym przedstawiono podatki i opłaty określone w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazano także udział w podatkach stanowiących dochód państwa oraz podatki i opłaty według innych ustaw, które stanowią dochody gminy. Pod koniec rozdziału drugiego omówiono także subwencje i dotacje.

W rozdziale trzecim dokonano analizy dochodów podatkowych gminy Bukowina Tatrzańska. Rozważania rozpoczęto od ogólnej charakterystyki gminy oraz dochodów gminy Bukowina Tatrzańska. Następnie wskazano rolę podatków w pochodach badanej gminy. W ostatniej części zbadano dochody podatkowe gminy Bukowina Tatrzańska. Zbadano strukturę i dynamikę dochodów podatkowych gminy Bukowina Tatrzańska oraz wyciągnięto odpowiednie wnioski z przeprowadzonej analizy.

Praca została napisana w oparciu o dostępną literaturę fachową, raporty i artykuły zamieszczone w prasie i w internecie oraz w oparciu o aktualne akty normatywne i prawne. Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne gminy Bukowina Tatrzańska pochodzące z uchwał budżetowych.

Dochody i wydatki jednostek samorządu terytorialnego

Wstęp 2

Rozdział I. Podstawy lokalnej gospodarki budżetowej 4
1. Jednostki samorządu terytorialnego 4
2. Ogólna charakterystyka funkcji i kompetencji organów lokalnych 11
3. Samodzielność finansowa jednostek samorządu terytorialnego 18

Rozdział II. Dochody jednostek samorządu terytorialnego 22
1. Podatki 22
2. Opłaty 34
3. Subwencje 39
4. Dotacje 41

Rozdział III. Wydatki jednostek samorządu terytorialnego 45
1. Wydatki związane z obowiązkami nakładanymi odpowiednimi ustawami 45
2. Istota i rodzaje wydatków jednostek budżetowych 50
3. Wydatki bieżące 51
4. Wydatki majątkowe 52
5. Wydatki na obsługę długu 53

Zakończone 55
Bibliografia 57
Spis rysunków 62

Wstęp

Problematyka efektywnego zarządzania działalnością samorządu terytorialnego zyskuje w Polsce coraz większą rangę. Władze samorządowe zaczynają doceniać ekonomiczne i społeczne aspekty swojej pracy. Warto jednak zauważyć, że osiągnięcie zamierzonych celów przez samorządy nie jest możliwe bez nowoczesnego systemu zarządzania, którego istotnym elementem jest budżet.

Budżetowi będącemu, w formalnym znaczeniu, rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów powiązanych z zadaniami danej jednostki przypisuje się kluczową rolę. Doświadczenia samorządowej gospodarki budżetowej wskazują, że budżet to akt polityczny powstający w wyniku kompromisu zawartego między organem stanowiącym (radą gminy, radą powiatu, sejmikiem województwa), a organem wykonawczym (wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta i odpowiednio zarządem powiatu lub województwa) oraz grupami interesów. Kompromis ten w zasadzie zawierany jest na okres obowiązywania budżetu, wynoszący jeden rok. Zasada posługiwania się budżetem uchwalanym na okres jednego roku, wynikająca z konstrukcji prawnej polskiego systemu budżetowego, ogranicza rolę budżetu jako narzędzia służącego kompetentnym organom do podejmowania strategicznych decyzji związanych z zarządzaniem jednostkami samorządu.

Warto podkreślić, że każdy podmiot gospodarczy do prowadzenia działalności musi posiadać niezbędne środki. Dla zapewnienia sobie możliwości działania jednostki samorządu terytorialnego gromadzą środki finansowe, które potem wydatkują na realizowanie zadań związanych z zaspokajaniem potrzeb lokalnego i regionalnego społeczeństwa.

W związku z powyższym celem niniejszej pracy było omówienie problematyki dochodów i wydatków jednostek samorządu terytorialnego.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

W rozdziale pierwszym ukazano podstawy lokalnej gospodarki budżetowej. Na wstępie omówiono zagadnienia związane z pojęciem jednostek samorządu terytorialnego. Następnie w sposób ogólny scharakteryzowano funkcje i kompetencje organów lokalnych. Pod koniec rozdziału omówiono samodzielność finansową jednostek samorządu terytorialnego.

W rozdziale drugim ukazano dochody jednostek samorządu terytorialnego. Kolejno omówiono podatki, opłaty, subwencje i dotacje.

W rozdziale trzecim ukazano wydatki jednostek samorządu terytorialnego. Na wstępie tego rozdziału omówiono wydatki związane z obowiązkami nakładanymi odpowiednimi ustawami. Przedstawiono także istotę i rodzaje wydatków budżetowych, a następnie kolejno omówiono wydatki bieżące, wydatki majątkowe i wydatki na obsługę długu.

Praca została napisana w oparciu o dostępną literaturę fachową, raporty i artykuły zamieszczone w prasie i w internecie oraz w oparciu o aktualne akty normatywne i prawne.