Wstęp 2

1. Proces starzenia się 4
1.1. Starość i starzenie się jako zjawisko psychologiczne i społeczne 4
1.2. Specyfika biologiczna organizmu starego człowieka (f. emocjonalne, f. poznawcze) 12
1.3. Funkcjonowanie społeczne 25

2. Patologia późnej dorosłości – najczęstsze schorzenia 30
2.1. Miażdżyca i jej następstwa 30
2.2. Choroby narządu ruchu 42
2.3. Pomoc osobom z miażdżycą i chorobami narządu ruchu 48

3. Psychiczne i społeczne problemy pensjonariuszy przebywających w domach opieki społecznej 53

4. Sposoby rozwiązywania problemów ludzi starych 63

5. Metodologia badań własnych 77
5.1. Cel i przedmiot badań 77
5.2. Problem, pytania i hipotezy badawcze 78
5.3. Metody, techniki i narzędzia badawcze 82
5.4. Charakterystyka osób badanych 84
5.5. Procedura i teren badań 87

6. Wnioski i dyskusja 92

Zakończenie 115
Bibliografia 117
Spis tabel i rysunków 121
Aneks 123

Wstęp

Starość jawi nam się jako mało atrakcyjny okres, a jest przecież naturalną fazą w życiu człowieka, nadchodzącą powoli, stopniowo. Człowiek wraz z nabywaniem lat, nie traci wszystkich swoich możliwości. Jego wiedza, umiejętności i doświadczenia mogą, a także powinny być wykorzystane z obopólną korzyścią w rodzinie, w społeczeństwie. Na znaczenie okresu starości wskazuje również tradycja, w której to osoby starsze są niekwestionowanymi autorytetami, doradcami, mędrcami. Nadal są nosicielami pewnych sprawdzonych wartości etycznych i moralnych, tradycji rodzinnych, społecznych i narodowych.

W niniejszej pracy postarano się przedstawić podstawowe problemy wieku starczego. Społeczeństwo polskie starzeje się, w związku z tym chętnych do DPS-ów nie brakuje. Z opieki DPS korzystają ludzie, wymagający całodobowej opieki z powodu wieku lub choroby. Placówki takie świadczą usługi: bytowe, opiekuńcze, wspomagające oraz edukacyjne. Jednak w opinii społecznej domy pomocy społecznej są rozwiązaniem ostatecznym. Dlatego należy spróbować zmienić stosunek społeczeństwa do tej formy pomocy poprzez m.in. poprawę standardu DPS-ów oraz jakości ich usług, ponieważ każdy człowiek może zostać za kilka bądź kilkanaście lat pensjonariuszem domu pomocy społecznej.

Celem niniejszej pracy jest przegląd psychospołecznych problemów ludzi starych przebywających w domach opieki społecznej.

Praca składa się z sześciu rozdziałów.

W rozdziale pierwszym przedstawiono proces starzenia się. Opisano starość i starzenie się jako zjawisko psychologiczne i społeczne oraz specyfikę biologiczną organizmu starego człowieka, a także funkcjonowanie społeczne osoby starszej.

W rozdziale drugim wskazano na najczęstsze schorzenia pojawiające się w okresie późnej dorosłości. Scharakteryzowano miażdżycę i jej następstwa oraz choroby narządu ruchu. Omówiono również istotę pomocy osobom z miażdżycą i chorobami narządu ruchu.

Rozdział trzeci zawiera charakterystykę psychicznych i społecznych problemów pensjonariuszy przebywających w domach opieki społecznej.

Z kolei rozdział czwarty stanowi prezentację sposobów rozwiązywania problemów ludzi starych.

W rozdziale piątym zawarto metodologię badań własnych. Określono cel i przedmiot badań, zdefiniowano problemy i hipotezy badawcze oraz przedstawiono metody, techniki i narzędzia badawcze. Rozdział ten zawiera również charakterystykę badanych osób oraz procedurę i opis terenu badań.

Ostatni rozdział pracy poświęcono analizie wyników badań własnych oraz wnioskom.

Niniejsza praca powstała w oparciu o literaturę przedmiotu, artykuły publikowane w gazetach i czasopismach, informacje prezentowane na stronach internetowych, materiały uzyskane z Domu Pomocy Społecznej w Mieni oraz badania własne.