Wstęp 2
Rozdział I. Bezrobocie – aspekty pojęciowe 4
1.1. Pojęcie i znaczenie bezrobocia 4
1.2. Typy bezrobocia 13
1.3. Przyczyny bezrobocia 18
1.4. Bezrobocie wyzwaniem dla polityki społecznej 21
1.5. Aktywizacja zawodowa bezrobotnych 27
Rozdział II. Metodologia badań własnych 34
2.1. Cel i przedmiot badań 34
2.2. Problemy i hipotezy badawcze 35
2.3. Metody, techniki i narzędzia badawcze 42
2.4. Charakterystyka środowiska badawczego 45
Rozdział III. Analiza wyników badań 52
3.1. Przyczyny bezrobocia na terenie Gminy Chynów 52
3.2. Skutki bezrobocia 55
3.3. Aktywizacja bezrobotnych na terenie Gminy Chynów 58
Zakończenie 63
Bibliografia 66
Spis tabel 70
Spis map 71
Załącznik 72
Wstęp
Zjawisko bezrobocia należy do najbardziej palących problemów społecznych każdego wieku. Zjawisko bezrobocia towarzyszyło procesom rozwoju gospodarczego, choć jego skala podlegała silnym wahaniom. Wysoka ranga problemu bezrobocia wynika z ekonomicznego, społecznego i politycznego znaczenia tego zjawiska. Bezrobocie nie tylko wpływa na standard życia ludności i dynamikę rozwoju gospodarczego, ale w istotnej mierze decyduje o nastrojach społecznych i popularności rządów. To właśnie z tych względów jest ono przedmiotem zainteresowania polityki gospodarczej państwa, próbującej ograniczyć rozmiary tego zjawiska. Problematyka bezrobocia od dawna przyciąga uwagę teorii ekonomii. Pierwsze całościowe próby interpretacji bezrobocia pojawiły się na gruncie tradycyjnej ekonomii neoklasycznej, ale już w ekonomii klasycznej wykorzystanie zasobów siły roboczej stanowiło ważny kierunek analizy. Od tamtych czasów badania nad funkcjonowaniem rynku pracy i wykorzystaniem siły roboczej są obecne w całym okresie rozwoju teorii ekonomii. Podejmowane są próby zrozumienia istoty bezrobocia, form jego przejawiania się, przyczyn jego powstawania i mechanizmów utrwalania się, a ponadto formułowane są wskazówki i postulaty pod adresem polityki gospodarczej w celu redukcji tego zjawiska.
Celem pracy jest zaprezentowanie zagadnienia aktywizacji bezrobotnych na terenie Gminy Chynów.
Praca składa się z trzech rozdziałów.
W pierwszym rozdziale opisane jest bezrobocie – w świetle literatury, a więc: pojęcie i znaczenie bezrobocia, typy bezrobocia, przyczyny bezrobocia, bezrobocie wyzwaniem dla polityki społecznej oraz aktywizacja zawodowa bezrobotnych.
W drugim rozdziale przedstawiona jest metodologia badań własnych, a więc: cel i przedmiot badań, problemy i hipotezy badawcze, metody, techniki i narzędzia badawcze oraz charakterystyka środowiska badawczego.
W trzecim rozdziale dokonana jest analiza wyników badań, a więc: przyczyny bezrobocia na terenie Gminy Chynów, skutki bezrobocia oraz aktywizacja bezrobotnych na terenie Gminy Chynów.
Bezrobocie jest zjawiskiem występującym we wszystkich krajach o gospodarce rynkowej. Rezerwowa armia pracy mieszcząca się w pewnych, dopuszczalnych społecznie, granicach spełnia na rynku pracy rolę czynnika zmniejszającego nacisk zatrudnionych na płace i poprawę warunków pracy oraz podnoszącego dyscyplinę pracy. Nie ma jednak jasności — ani w nauce, ani w praktyce — gdzie przebiega owa dopuszczalna granica. Nie udało się także, jak dotychczas, znaleźć odpowiedzi na pytanie, co zrobić w sytuacji, gdy skala bezrobocia przekracza granice akceptowane społecznie oraz zagraża bezpieczeństwu socjalnemu znacznej części społeczeństwa i utrzymaniu pokoju społecznego.
W naszym kraju w ciągu zaledwie kilku lat, stało się najpoważniejszym problemem ekonomicznym i społecznym. Masowe i trwałe bezrobocie jest ceną, którą polskie społeczeństwo płaci za transformację ustrojową i wprowadzenie gospodarki rynkowej. Ogromna skala bezrobocia i odczuwane coraz bardziej dotkliwie jego negatywne konsekwencje gospodarcze i społeczne sprawiają, że zjawisko to przekroczyło już w Polsce próg tolerancji oraz uważane jest za największą plagę naszego życia.
Od kiedy na świecie pojawiło się bezrobocie, ekonomiści badają jego źródła i szukają środków umożliwiających jego ograniczenie lub likwidację.
Masowe i szybkie pojawienie się bezrobocia na początku transformacji gospodarki polskiej było związane z wieloma czynnikami, w tym także załamaniem się produktu krajowego brutto. Można było zatem oczekiwać, że wraz z ożywieniem gospodarczym stopa bezrobocia zacznie się obniżać i jego zakres maleć. Wiadomo, że część bezrobocia nie zanika wraz ze wzrostem produktu, ale utrzymuje się w dłuższym okresie w każdej z faz cyklu koniunkturalnego. Zainteresowanie tematem bezrobocia wynika z kilku ważnych powodów. Po pierwsze, gospodarki w okresie transformacji poddawane są rozmaitym wstrząsom popytowym i podażowym, rezultatem czego może być duża skala niedopasowań na rynku pracy i pojawienie się bezrobocia strukturalnego. Po drugie, nie da się zmniejszyć tego typu bezrobocia wyłącznie poprzez szybki wzrost gospodarczy. Po trzecie, z uwagi na uporczywość występowania ten rodzaj bezrobocia niesie ze sobą najbardziej dolegliwe skutki ekonomiczne i społeczne tak na poziomie mikroekonomicznym, jak i makroekonomicznym, w tym dla cen, finansów publicznych, prywatyzacji, konkurencyjności gospodarki, bilansu płatniczego itd.
Bibliografia
- Auleytner J., Polska polityka społeczna: ciągłość i zmiany, WSP TWP PTPS, Warszawa 2004.
- Babbie E., Podstawy badań społecznych, PWN, Warszawa 2008.
- Bańko M., (red.), Słownik języka polskiego, tom 1, PWN, Warszawa 2007.
- Blaug M., Teoria ekonomii. Ujęcie retrospektywne, 2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000.
- Czuma Ł., Niemarksistowska teoria ekonomii. Podręcznik nie tylko dla studentów, Niezłomni, Warszawa 1989.
- Danecki J., Kwestie społeczne. Wybrane zagadnienia teoretyczne (w:) Gorlach K., A.M. Pyrć (red.), Węzłowe kwestie społeczne wsi polskiej u progu XXI wieku, Instytut Socjologii UJ, Kraków 2000.
- Duliniec E., Badania marketingowe w zarządzaniu przedsiębiorstwem, PWN, Warszawa 2001.
- Duliniec E., Postępowanie nabywców towarów konsumpcyjnych w krajach o gospodarce rynkowej. Analiza marketingowa, SGPiS, Warszawa 1986.
- Dziewięcka-Bokun L., Rola państwa w realizacji polityki społecznej w okresie transformacji ustrojowej w Polsce (w:) L. Dziewięcka-Bokun, K. Zamorska (red.), Polityka społeczna. Teksty źródłowe, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław 2003.
- Dziewięcka-Bokun L., Systemowe determinanty polityki społecznej, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław 2000.
- Gilejko L., Praca — między przymusem a szansami awansu, „Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje” nr 7/2004.
- Goszczyńska M., Poczucie jakości życia u bezrobotnych, „Polityka Społeczna”, 1996 nr 1
- Gośkowski J., Machowska K.M., Społeczeństwo wiedzy a społeczeństwo informatyczne (w:) Chyrowicz B. (red.), Społeczeństwo informatyczne: szansa czy zagrożenie, TN KUL, Lublin 2003.
- Hague P.N., Jackson P., Badania rynku. Zrób to sam, Signum, Kraków 1992.
- Hill N., Alexander J., Pomiar satysfakcji i lojalności klientów, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2003.
- Kaczmarczyk S., Badania marketingowe. Metody i techniki, PWN, Warszawa 2003.
- Kotler Ph., Marketing Podręcznik Europejski, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2002.
- Kryńska E., (red.), Mobilność zasobów pracy, IPiSS, Warszawa 2000.
- Kryńska E., Zmiany w obszarze zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu; w kierunku równowagi na rynku pracy (w:) M. Rymsza (red.), Reformy społeczne. Bilans dekady, ISP, Warszawa 2004.
- Księżopolski M., Co dalej z polityką społeczną w Polsce? Od socjalistycznych gwarancji do patemalistyczno-rynkowej hybrydy (w:) M. Rymsza (red.), Reformy społeczne. Bilans dekady, ISP Warszawa 2004.
- Kwiatkowski E., Bezrobocie, PWN, Warszawa 2002.
- Kwiatkowski E., Kwiatkowska W., Bezrobocie i jego skutki społeczno-ekonomiczne w okresie transformacji systemu społeczno-gospodarczego w Polsce, Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku, Zeszyty Naukowe, t. 10, 1998.
- Milic-Czerniak R., Marketingowe badania bezpośrednie – zastosowania, Difin, Warszawa 2005.
- Morawski W., Globalizacja i praca. Kontekstowa analiza świata pracy (w:) S. Borkowska (red.), Przyszłość pracy w XXI wieku, IPiSS, GUS, Warszawa 2004.
- Morawski W., Socjologia ekonomiczna, PWN, Warszawa 2001.
- Nahotko S., Zarządzanie kosztami pracy w przedsiębiorstwie działającym w otoczeniu bezrobocia, Scentific Publishing Group, Gdańsk 2005.
- Nieciuński W., Dwie wizje Polski (w:) J. Auleytner (red.), O roztropną politykę społeczną, PTPS, Katowice 2002.
- Nowak S. (red.), Metody badań socjologicznych, PWN, Warszawa 1965.
- Nowak S., Metodologia badań społecznych, PWN, Warszawa 2007.
- Orczyk J., Próba identyfikacji dylematów w sferze zatrudnienia związanych z integracją Polski z Unią Europejską (w:) J. Orczyk, Dylematy zatrudnienia w warunkach postępującej integracji Polski z Unią Europejską, AE, Poznań 2001.
- Palka S., Metodologia badania, GWP, Gdańsk 2006.
- Pilch T., (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, tom I, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2003.
- Pilch T., Zasady badań pedagogicznych, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1998.
- Pisz W., Problemy społeczne transformacji w Polsce, AE Wrocławska, Opole 2001.
- Rawicz J., i in., (red.), Encyklopedia, tom 2, PWN, Warszawa 2007.
- Rifkin J., Koniec pracy. Schyłek siły roboczej na świecie i początek ery postrynkowęj, Dolnośląskie, Wrocław 2001.
- Rifkin J., Wiek dostępu. Nowa kultura hiperkapitalizmu, w której płaci się za każdą chwilę życia, Dolnośląskie, Wrocław 2003.
- Rysz-Kowalczyk B. (red.), Leksykon polityki społecznej, IPS UW, Warszawa 2001.
- Sadowski Z., Rządowy program poprawy w dziedzinie zatrudnienia, „Służba Pracownicza” nr 3/2004.
- Sadowski Z., Wach T., Leksykon pracy, bezrobocia i zabezpieczenia społecznego, Wydawnictwo Biblioteczka Pracownicza, Warszawa 2003.
- Słownik współczesnego języka polskiego, Przegląd Redaer’s Digest, Warszawa 2001.
- Socha M., Sztanderska U., Strukturalne podstawy bezrobocia w Polsce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000.
- Szewczuk Wł., (red.), Encyklopedia psychologii, Fundacja Innowacja, Warszawa 1998.
- Sztanderska U., Efektywność urzędów pracy w realizowaniu aktywnej polityki rynku pracy. Wyniki badania ankietowego (w:) M. Bednarski (red.), Aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu w Polsce. Narzędzia i instytucje, IPiSS, Warszawa 1996.
- Szul R., Tucholska A., (red.), Rynek pracy w skali lokalnej, Scholar, Warszawa 2004.
- Szylko-Skoczny M., Polityka społeczna wobec bezrobocia w Trzeciej Rzeczypospolitej, Instytut Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2004.
- Szylko-Skoczny M., Zjawisko bezrobocia na lokalnych rynkach prac w latach 1991-1993, „Rynek Pracy”, nr 6,
- Wiśniewski Z., Deregulacja rynku pracy w krajach Unii Europejskiej (w:) K.W. Frieske (red.), Deregulacja polskiego rynku pracy, IKSS, Warszawa 2003.
- Bokszański, i in., (red.), Encyklopedia socjologii, tom 1, Oficyna Naukowa, Warszawa 1998.
- Zarychta H., Skutki i koszty bezrobocia na lokalnym rynku pracy, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 6, 1994.
- Znaniecki F., Socjologia bezrobotnych, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 1, 1992.