Archiwum kierunku Rachunkowość

prace dyplomowe z rachunkowości – prace magisterskie i prace licencjackie z zakresu rachunkowości

Wycena oraz ujęcie bilansowe inwestycji finansowych długo i krótkoterminowych

WSTĘP 4

ROZDZIAŁ I. CHARAKTERYSTYKA AKTYWÓW FINANSOWYCH
1.1. Pojęcie, kategorie i charakterystyka instrumentów finansowych wg różnych ustaw i opracowań 6
1.2. Charakterystyka inwestycji i ich rodzaje 11
1.3. Istota i pojęcie inwestycji (aktywów) finansowych (długo i krótkoterminowych) zgodnie z UoR (ustawa o rachunkowości – wersja znowelizowana), RMF (rozporządzeniem ministra finansów) 19
1.4. Klasyfikacja i charakterystyka poszczególnych rodzajów aktywów finansowych (długo i krótkoterminowych) wg UoR – wersja znowelizowana 21
1.5. Klasyfikacja i charakterystyka poszczególnych rodzajów inwestycji finansowych (długo i krótkoterminowych) wg RMF 24
1.6. Klasyfikacja bilansowa i charakterystyka aktywów finansowych (długo i krótkoterminowych) 30

ROZDZIAŁ II. WYCENA AKTYWÓW FINANSOWYCH I ICH EWIDENCJA
2.1. Parametry wyceny 34
2.2. Wprowadzenie do ksiąg rachunkowych aktywów finansowych zgodnie z UoR- wersja znowelizowana i RMF 41
2.3. Wycena na dzień bilansowy 46
2.4. Wycena aktywów objętych zabezpieczeniem 48
2.5. Wycena instrumentów finansowych wyrażonych w walutach obcych 49
2.6. Utrata wartości aktywów finansowych 50
2.7. Przeszacowanie instrumentów finansowych 53

ROZDZIAŁ III. WYCENA INWESTYCJI FINANSOWYCH I ICH EWIDENCJA NA PRZYKŁADZIE FIRMY BUDOWLANEJ
3.1. Charakterystyka działalności przedsiębiorstwa 57
3.2. Aktywa finansowe posiadane przez przedsiębiorstwo 60
3.3. Wycena i ewidencja aktywów finansowych w przedsiębiorstwie 62
3.4. Analiza i ujęcie bilansowe inwestycji finansowych w przedsiębiorstwie 70

ZAKOŃCZENIE 72
BIBLIOGRAFIA 74
SPIS RYSUNKÓW 78
SPIS SCHEMATÓW 79
SPIS TABEL 80

WSTĘP

Intensywny rozwój rynku kapitałowego włącznie ze zróżnicowanym zastosowaniem instrumentów finansowych powoduje powstawanie licznych problemów w rachunkowości zarówno finansowej, jak i zarządczej. Efektywne zarządzanie inwestycjami kapitałowymi w związku z posiadanymi nadwyżkami środków pieniężnych, wymusiło wprowadzenie do ustawy o rachunkowości nowej kategorii finansowej.

W ogólnym znaczeniu instrument finansowy jest to umowa, określająca zależność finansową między dwiema zainteresowanymi stronami, zawarta w celu uzyskania przez nie korzyści ekonomicznych.

W Unii Europejskiej ujęcie instrumentów finansowych w rachunkowości reguluje IV Dyrektywa, a prawomocnym aktem wykonawczym w tym zakresie w Polsce jest znowelizowana ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych. W aktach prawnych zawarto definicje inwestycji, aktywów i zobowiązań finansowych oraz instrumentów finansowych oraz podstawowe zasady ich wyceny, ustalania wyniku finansowego na zawartych transakcjach i prezentacji w sprawozdaniach finansowych.

Ponieważ problematyka instrumentów finansowych przysparza wiele trudności, celem niniejszej pracy było dokonanie charakterystyki aktywów finansowych, omówienie ich wyceny i ewidencji oraz zaprezentowanie omawianej problematyki w ujęciu praktycznym.

W rozdziale pierwszym dokonano ogólnej charakterystyki aktywów finansowych. Na wstępie zdefiniowano pojęcie, przedstawiono kategorie oraz dokonano ogólnej charakterystyki instrumentów finansowych według różnych ustaw i opracowań. Następnie dokonano charakterystyki inwestycji oraz przedstawiono ich rodzaje. W kolejnych częściach rozdziału omówiono istotę i pojęcie inwestycji (aktywów) finansowych oraz klasyfikacje poszczególnych rodzajów inwestycji (aktywów) finansowych według przepisów znowelizowanej ustawy o rachunkowości oraz rozporządzenia ministra finansów w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych. Pod koniec rozdziału przedstawiono klasyfikację bilansową aktywów finansowych.

W rozdziale drugim ukazano wycenę oraz ewidencję aktywów finansowych. Na wstępie rozdziału przedstawiono parametry wyceny. Następnie kolejno omówiono wprowadzenie do ksiąg rachunkowych aktywów finansowych, wycenę na dzień bilansowy, wycenę aktywów objętych zabezpieczeniem, wycenę instrumentów finansowych wyrażonych w walutach obcych a także utratę wartości aktywów finansowych oraz przeszacowanie instrumentów finansowych.

W rozdziale trzecim przedstawiono praktyczny przykład wyceny inwestycji finansowych i ich ewidencję na przykładzie przedsiębiorstwa budowlanego. Rozważania rozpoczęto od ogólnej charakterystyki działalności badanego przedsiębiorstwa. Następnie przedstawiono aktywa finansowe posiadane przez zakład budowlany. Następnie przedstawiono wycenę oraz ewidencję aktywów finansowych w przedsiębiorstwie. Pod koniec rozdziału ukazano ujęcie bilansowe inwestycji finansowych w przedsiębiorstwie.

Praca została napisana w oparciu o dostępną literaturę fachową, raporty i artykuły zamieszczone w prasie i w internecie oraz w oparciu o aktualne akty normatywne i prawne. Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne przedsiębiorstwa budowlanego działającego w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Wskaźnikowa ocena kondycji finansowej przedsiębiorstwa

Wstęp 3

Rozdział pierwszy
Ocena kondycji finansowej 5
1.1. Pojęcie oceny kondycji finansowej 5
1.2. Metody oceny kondycji finansowej 9
1.3. Źródła oceny kondycji finansowej 19
1.3.1. Bilans 20
1.3.2. Rachunek zysków i strat 22
1.3.3. Zestawienie zmian w kapitale własnym 23
1.3.4. Rachunek przepływów pieniężnych 24
1.3.5. Dodatkowe informacje i objaśnienia 25
1.4. Wskaźniki analizy finansowej 29
1.4.1. Wskaźniki rentowności 29
1.4.2. Wskaźniki płynności finansowej 30
1.4.3. Wskaźniki stopnia zadłużenia 31
1.4.4. Wskaźniki aktywności/sprawności 32
1.4.5. Wskaźniki efektywności rynkowej 34

Rozdział drugi
PRI „POL-AQUA” S.A. na rynku robót inżynieryjnych 36
2.1. Podstawy prawne 36
2.2. Historia przedsiębiorstwa 38
2.3. Rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej 40
2.4. PRI „POL-AQUA” S.A. na tle konkurencji 44

Rozdział trzeci
Wskaźnikowa ocena kondycji finansowej PRI „POL-AQUA” S.A. 52
3.1. Charakterystyka majątku i źródeł finansowania przedsiębiorstwa 52
3.2. Wskaźnikowa ocena kondycji finansowej przedsiębiorstwa 69
3.2.1. Analiza rentowności 69
3.2.2. Analiza płynności finansowej 71
3.2.3. Analiza stopnia zadłużenia 74
3.2.4. Analiza aktywności/sprawności 76
3.2.5. Analiza efektywności rynkowej 79

Zakończenie 83
Bibliografia 85
Spis rysunków 89
Spis tabel 90
Spis wykresów 91

Wstęp

W dzisiejszych czasach zarządzanie przedsiębiorstwem jest nieustannym procesem podejmowania i realizacji różnorodnych decyzji. Niektóre z nich dotyczą spraw bieżącego funkcjonowania przedsiębiorstwa, inne z kolei mają charakter strategiczny i rozstrzygają o rozwoju przedsiębiorstwa w przyszłości. Podjęcie nawet najmniejszej decyzji jest zawsze złożonym procesem, obarczonym dużym ryzykiem. Ryzyko to występuje szczególnie w gospodarce rynkowej, w której komplikują się zewnętrzne warunki funkcjonowania przedsiębiorstwa. W celu zminimalizowania wpływu ryzyka na podejmowane decyzje, warto mieć zapewniony szybki dostęp do informacji oraz umieć je odpowiednio przetwarzać i oceniać.

Jednym z ważnych narzędzi ułatwiających podejmowanie trafnych decyzji w przedsiębiorstwie jest analiza finansowa. Zajmuje się ona badaniem i oceną efektywności działalności przedsiębiorstwa oraz jego kondycją finansową. Analiza finansowa staje się przedsiębiorstwu przydatna nie tylko do poprawnej interpretacji liczb zawartych w sprawozdaniu finansowym, lecz przede wszystkim do lepszego wykorzystania zasobów, poprawy wyników działalności, sprostania potrzebom rynku i oczekiwaniom właścicieli. Analiza finansowa powinna ułatwić podjęcie decyzji zapewniających efektywny rozwój przedsiębiorstwa w przyszłości.

W zależności od potrzeb przedsiębiorstwa prowadzą różne rodzaje analiz finansowych. Ze względu na formę przeprowadzania badań można wyróżnić analizę wskaźnikową, która stanowi uogólnienie analizy finansowej i spojrzenie na całościowe funkcjonowanie przedsiębiorstwa poprzez pryzmat kształtowania się określonych relacji finansowych. W wyniku tych relacji możliwe jest poznanie i ocena faktów, zjawisk gospodarczych, opracowanie sposobów usprawnienia funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz określenie skutków ekonomiczno-finansowych planowanych decyzji. Najczęściej w analizie finansowej wyróżnianych jest kilka zestawów wskaźników: rentowności, płynności finansowej, zadłużenia, sprawności zarządzania oraz efektywności przedsiębiorstwa.

W związku z powyższym celem niniejszej pracy było objaśnienie podstaw analizy finansowej oraz wykorzystanie analizy wskaźnikowej w celu oceny kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Tezą pracy było stwierdzenie, że analiza wskaźnikowa jest szybką i efektywną metodą uzyskania informacji na temat kondycji finansowej przedsiębiorstwa.

Rozważania na temat oceny kondycji finansowej zawarto w trzech rozdziałach.

W rozdziale pierwszym przedstawiono rozważania teoretyczne oparte na podstawie literatury przedmiotu. Zdefiniowano pojęcie oceny kondycji finansowej oraz metody jej oceny. Omówiono także poszczególne źródła oceny kondycji finansowej, w tym bilans, rachunek zysków i strat, zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym, rachunek przepływów pieniężnych oraz dodatkowe informacje i objaśnienia. W ostatniej części rozważań teoretycznych przedstawiono wskaźniki analizy finansowej, takie jak: wskaźniki rentowności, płynności finansowej, stopnia zadłużenia, sprawności zarządzania oraz efektywności.

Kolejne dwa rozdziały to empiryczna część niniejszej pracy. Wstęp do części badawczej stanowi rozdział drugi, w którym ukazano sytuację badanego przedsiębiorstwa „POL-AQUA” S.A. na rynku robót inżynieryjnych. Na wstępie prezentacji przedstawiono podstawy prawne badanej jednostki oraz jej historię. Następnie omówiono rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej. Pod koniec rozdziału przedstawiono sytuację „POL-AQUA” S.A. na tle konkurencji.

W rozdziale trzecim dokonano oceny kondycji finansowej przedsiębiorstwa „POL-AQUA” S.A. za pomocą analizy wskaźnikowej. Ponieważ analiza wskaźnikowa zazwyczaj jest poprzedzana analizą wstępną sprawozdań finansowych, w pierwszej części rozdziału trzeciego dokonano charakterystyki majątku i źródeł finansowania przedsiębiorstwa. W tej części przedstawiono strukturę i dynamikę podstawowych sprawozdań finansowych. Dopiero po wstępnej analizie, przystąpiono do analizy pogłębionej, jaką jest analiza wskaźnikowa. W badaniach przeprowadzono analizę wskaźników rentowności, płynności finansowej, stopnia zadłużenia, sprawności zarządzania oraz efektywności przedsiębiorstwa „POL-AQUA” S.A. Pod koniec rozważań dokonano podsumowania wyników oraz przedstawiono wnioski z oceny kondycji finansowej badanej jednostki.

Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się na o dostępną literaturę przedmiotu, artykuły prasowe oraz raporty zamieszczone w Internecie oraz aktualne akty prawne i normatywne. Ponadto w części badawczej wykorzystano materiały wewnętrzne Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych „POL-AQUA” S.A.

Wartości niematerialne i prawne w księgach rachunkowych

WSTĘP 3

ROZDZIAŁ 1. ZASOBY MAJĄTKOWE PRZEDSIĘBIORSTWA 5
1.1. Podstawowa klasyfikacja aktywów 5
1.2. Trwałe aktywa operacyjne 15
1.3. Trwałe aktywa inwestycyjne 19

ROZDZIAŁ 2. CHARAKTERYSTYKA WARTOŚCI NIEMATERIALNYCH I PRAWNYCH 23
2.1. Podstawowe cechy i rodzaje 23
2.2. Zasady wyceny 32
2.3. Zasady ewidencji 35
2.4. Sprawozdawcze ujęcie wartości niematerialnych i prawnych 49

ROZDZIAŁ 3. WYBRANE RODZAJE WARTOŚCI NIEMATERIALNYCH
I PRAWNYCH 61
3.1. Franszyza 61
3.2. Wartość firmy 69
3.3. Koncesje 72

ZAKOŃCZENIE 76
BIBLIOGRAFIA 78
SPIS RYSUNKÓW 82
SPIS SCHEMATÓW 83
SPIS TABEL 84

WSTĘP

Kapitał jest jedną z najbardziej podstawowych kategorii ekonomicznych gospodarki rynkowej. Jest on ważnym czynnikiem kształtującym potencjał przedsiębiorstwa i „nośnikiem” możliwości sprawnego (efektywnego) działania. Mimo bilansowej równoległości między kapitałem i majątkiem (kapitał jest zawsze równy majątkowi i na odwrót), kapitał i majątek spełniają w przedsiębiorstwie oddzielne role i to przemawia za tym, aby mimo ich jedności traktować je oddzielnie. Kapitał to ucieleśniony w przedsiębiorstwie wkład wartości, który umożliwia zaopatrzenie się w majątek i uruchomienie działalności. Majątek natomiast jest formą materializacji kapitału. Mówiąc o majątku ma się na myśli wartości i rzeczy konkretne, środki produkcji, a więc maszyny, urządzenia, surowce, materiały, budynki itp. Warto podkreślić, że majątek dzieli się na majątek trwały oraz majątek obrotowy. Posiadanie majątku trwałego umożliwiającego wytwarzanie produktów i usług jest niezbędnym czynnikiem procesów wytwórczych. W literaturze ekonomicznej określa się je jako środki pracy, których podstawowym elementem są środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne.

Najogólniej można powiedzieć, że wartości niematerialne i prawne to nabyte przez jednostkę prawa majątkowe zaliczane do aktywów trwałych nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywalnym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki. Z ujmowaniem wartości niematerialnych i prawnych w księgach rachunkowych wiążę się wiele problemów. Aby prawidłowo ujmować wartości niematerialne i prawne w księgach rachunkowych, należy znać zasady ich wyceny i ewidencji, w związku z czym celem niniejszej pracy było ukazanie istoty i zasad ujmowania wartości niematerialnych i prawnych w księgach rachunkowych.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

W rozdziale pierwszym ukazano zasoby majątkowe przedsiębiorstwa. Ponieważ wartości niematerialne i prawne są składnikiem aktywów trwałych, na wstępie rozdziału dokonano podstawowej klasyfikacji aktywów ze szczególnym omówieniem trwałych aktywów operacyjnych i trwałych aktywów inwestycyjnych.

Po ukazaniu podstawowych zasobów majątkowych przedsiębiorstwa i wskazaniu miejsca wartości niematerialnych i prawnych w aktywach przedsiębiorstwa, w rozdziale drugim dokonano ogólnej charakterystyki wartości niematerialnych i prawnych. Prezentację rozpoczęto od omówienia podstawowych cech i rodzajów wartości niematerialnych i prawnych. Następnie przedstawiono zasady wyceny wartości niematerialnych i prawnych ze szczególnym uwzględnieniem wyceny wartości niematerialnych i prawnych na dzień wprowadzenia do ksiąg rachunkowych, wyceny wartości niematerialnych i prawnych na dzień bilansowy oraz odpisów aktualizujących wartość wartości niematerialnych i prawnych. W dalszej części rozdziału drugiego przedstawiono zasady ewidencji wartości niematerialnych i prawnych oraz sprawozdawcze ujęcie wartości niematerialnych i prawnych.

W rozdziale trzecim ukazano wybrane rodzaje wartości niematerialnych i prawnych oraz omówiono zasady ich ewidencji. Uwagę skupiono na omówieniu franszyzy (franchasingu), wartości firmy (goodwill / badwill) oraz koncesji.

Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się o dostępną literaturę przedmiotu, aktualne akty prawne i normatywne, artykuły z pism fachowych oraz raporty zamieszczone w Internecie.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe grup kapitałowych KGHM

WSTĘP 3

ROZDZIAŁ I. GLOBALIZACJA A HARMONIZACJA I STANDARYZACJA RACHUNKOWOŚCI 5
1.1. Istota i wpływ globalizacji na rachunkowość 5
1.2. Pojęcie oraz geneza harmonizacji i standaryzacji rachunkowości 10
1.3. Regulacje IASB źródłem globalnych zasad rachunkowości 15

ROZDZIAŁ II. GRUPY KAPITAŁOWE JAKO EFEKT GLOBALIZACJI 23
2.1. Ewolucja definicji grupy kapitałowej 23
2.2. Struktura grupy kapitałowej 30
2.3. Istota i znaczenie harmonizacji i standaryzacji zasad rachunkowości oraz ich wpływ na ujawnianie informacji przez grupy kapitałowe w Polsce 35
2.4. Zmiany w sprawozdawczości grup kapitałowych w Polsce po 1 stycznia 2005 roku 37

ROZDZIAŁ III. RACHUNKOWOŚĆ GRUP KAPITAŁOWYCH 42
3.1. Pojęcie sprawozdawczości finansowej 42
3.2. Przesłanki konsolidacji sprawozdań finansowych 45
3.3. Struktura informacyjna sprawozdań skonsolidowanych 49
3.4. Metodyka sporządzania sprawozdań skonsolidowanych 56
3.5. Regulacje MSSF w zakresie skonsolidowanych sprawozdań finansowych 65

ROZDZIAŁ IV. BADANIE EMPIRYCZNE NA PODSTAWIE GRUPY KAPITAŁOWEJ KGHM POLSKA MIEDŹ S.A. 70
4.1. Ogólna charakterystyka badanej Grupy Kapitałowej 70
4.2. Podstawa sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych badanej Grupy Kapitałowej 78
4.2.1. Zasady stosowane przed 2005 rokiem 78
4.2.2. Zasady stosowane w 2005 roku 79
4.2.3. Zasady stosowane po 2005 roku 80
4.3. Prezentacja podstawowych skonsolidowanych sprawozdań finansowych badanej Grupy Kapitałowej 81
4.4. Analiza wskaźnikowa skonsolidowanych sprawozdań finansowych badanej Grupy Kapitałowej 88

ZAKOŃCZENIE 103
BIBLIOGRAFIA 105
SPIS RYSUNKÓW 112
SPIS TABEL 113
SPIS WYKRESÓW 114

WSTĘP

Spółka handlowa, ponosząca odpowiedzialność za politykę bilansową całej grupy kapitałowej jest zobowiązana do przygotowania jednostkom podporządkowanym zestawu instrumentów kształtujących (stosownie do celu nadrzędnego grupy) obraz sytuacji majątkowej i finansowej tychże jednostek w ich sprawozdaniach finansowych.

Podstawowym aktem prawnym, regulującym konsolidację sprawozdań finansowych w Polsce jest ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, która reguluje zasady konsolidacji sprawozdań finansowych w sposób ogólny i bardzo uniwersalny. Należy podkreślić, że do rachunkowości polskich grup kapitałowych odnosi się także kilka innych aktów prawnych o charakterze rozporządzeń.

Z przepisów ustawy o rachunkowości wynika, że jednostka dominująca, mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, sporządza roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej, obejmujące dane jednostki dominującej i jednostek od niej zależnych wszystkich szczebli, bez względu na to, w jakim państwie znajduje się ich siedziba, zestawione w taki sposób, jakby grupa kapitałowa stanowiła jedną jednostkę. Zasadniczy powód konsolidacji wynika z niezwykle dynamicznego rozwoju jednostek gospodarczych, które w toku swojej działalności kreują powiązania kapitałowe z innymi podmiotami, tworząc często bardzo złożone struktury zależności własnościowych. Ponieważ z konsolidacją sprawozdań finansowych wiąże się wiele problemów, celem niniejszej pracy było omówienie skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych.

Praca składa się z czterech rozdziałów. Trzy pierwsze rozdziały stanowią część teoretyczną, natomiast rozdział czwarty to empiryczna część niniejszej pracy.

W rozdziale pierwszym ukazano globalizację, harmonizację i standaryzację rachunkowości. Na wstępie przedstawiono istotę i wpływ globalizacji na rachunkowości. Następnie zdefiniowano pojęcie oraz przedstawiono genezę harmonizacji i standaryzacji rachunkowości. Pod koniec rozdziału pierwszego wskazano regulacje Rady Międzynarodowych Standardów Rachunkowości.

W rozdziale drugim ukazano grupy kapitałowe jako efekt globalizacji. Rozważania rozpoczęto od przedstawienia ewolucji definicji grupy kapitałowej oraz prezentacji jej struktury. Następnie przedstawiono istotę i znaczenie harmonizacji i standaryzacji zasad rachunkowości oraz ich wpływ na ujawnianie informacji przez grupy kapitałowe. W ostatniej części rozdziału drugiego przedstawiono zmiany w sprawozdawczości grup kapitałowych w Polsce po 1 stycznia 2005 roku.

W rozdziale trzecim ukazani rachunkowość grup kapitałowych. Rozważania rozpoczęto od zdefiniowania pojęcia sprawozdawczości finansowej. Następnie omówiono przesłanki konsolidacji sprawozdań finansowych oraz strukturę informacyjną sprawozdań skonsolidowanych. Przedstawiono także metodykę sporządzania sprawozdań skonsolidowanych. W ostatniej części przedstawiono najnowsze regulacje MSSF w zakresie skonsolidowanych sprawozdań finansowych.

W rozdziale czwartym dokonano badania empirycznego skonsolidowanych sprawozdań finansowych na podstawie grupy kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. Badania rozpoczęto od ogólnej charakterystyki analizowanej grupy kapitałowej. Omówiono także podstawę sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych w  grupie kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. W dalszej części pracy dokonano prezentacji podstawowych skonsolidowanych sprawozdań finansowych oraz przeprowadzono analizę ich analizę.

Praca została napisana w oparciu o dostępną literaturę fachową, raporty i artykuły zamieszczone w prasie i w internecie oraz w oparciu o aktualne akty normatywne i prawne. Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne grupy kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. pochodzące ze skonsolidowanych sprawozdań finansowych oraz skonsolidowanych raportów rocznych.

Rachunkowość organizacji pozarządowych na przykładzie fundacji WATOTO

Wstęp 3

Rozdział 1. Rola organizacji pozarządowych w działalności pożytku publicznego 5
1.1. Historia i rozwój organizacji pozarządowych 5
1.2. Rola i zadania społeczne organizacji pozarządowych 8
1.3. Regulacje prawne organizacji pożytku publicznego i zasady tworzenia organizacji pozarządowych 14
1.4. Organizacje pozarządowe działające w Polsce 15

Rozdział 2. Polityka rachunkowości w organizacjach pozarządowych 21
2.1. Sprawozdanie finansowe jako źródło informacji o działalności organizacji non-profit 21
2.2. Zasady rachunkowości a polityka rachunkowości 24
2.3. Zakładowy Plan kont w organizacjach pozarządowych 35
2.4. Dokumentowanie operacji gospodarczych 40

Rozdział 3. Analiza sprawozdawczości organizacji pozarządowej – fundacji „WATOTO – Dzieci Afryki” 43
3.1. Charakterystyka badanej fundacji 43
3.2. Analiza sprawozdawczości finansowej badanej jednostki 45
3.3. Sprawozdawczość merytoryczna i jej ocena 51
3.4. Analiza podstawowych przychodów i kosztów badanej fundacji 55

Zakończenie 58
Bibliografia 60
Spis rysunków, tabel i wykresów 65
Załączniki 66

Wstęp

Przemiany demokratyczne zapoczątkowane powstaniem Niezależnego Związku Zawodowego „Solidarność” w sierpniu 1980 r., a następnie częściowo wolnymi wyborami do Sejmu i Senatu 4 czerwca 1989 r. przyniosły nie tylko wolność polityczną i gospodarczą, ale dały również początek odbudowie społeczeństwa obywatelskiego, w którym istotną rolę odgrywają organizacje pozarządowe.

Działanie organizacji pozarządowych w Rzeczpospolitej Polskiej zagwarantowane zostało przepisami Konstytucji RP z 1997 roku. Stosownie do Konstytucji: „Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania związków zawodowych, organizacji społeczno-zawodowych rolników, stowarzyszeń, ruchów obywatelskich, innych dobrowolnych zrzeszeń oraz fundacji”. Wolność zrzeszania ograniczona jest jedynie wtedy, gdy cel lub określona działalność są sprzeczne z Konstytucją lub przepisami innych ustaw.

W dniu 24 kwietnia 2003 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił dwie ustawy
o fundamentalnym znaczeniu dla funkcjonowania społeczeństwa obywatelskiego: ustawę
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawę – Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Do momentu wejścia w życie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie system wspomagania organizacji pozarządowych przez państwo i obywateli nie był w pełni uregulowany, a cząstkowe unormowania były niewystarczające w stosunku do potrzeb coraz bardziej rozwijającej się inicjatywy obywatelskiej.

Warto podkreślić, że organizacje pozarządowe potrzebują do realizacji swoich celów osobowości prawnej. Stwarza ona bowiem fundacjom i stowarzyszeniom wiele możliwości, przede wszystkim umożliwia prowadzenie działalności gospodarczej. Jednak posiadanie osobowości prawnej nakłada na organizację także wiele obowiązków. Jednostka musi prowadzić rachunkowość oraz rozliczać się z urzędem skarbowym czy zakładem ubezpieczeń społecznych. Prowadzenie ksiąg rachunkowych jest dla wielu osób rzeczą trudną
i niezrozumiałą. Okazuje się bardzo często, iż dyrektorzy czy członkowie danej organizacji nie zawsze świetnie orientują się w sprawach finansowo-księgowych.

Rachunkowość organizacji pozarządowych oparta jest na przepisach ustawy z dnia
29 września 1994 roku o rachunkowości oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2001 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej. Rachunkowość organizacji pozarządowych obejmuje zasady organizacji rachunkowości, ewidencję księgową oraz sprawozdawczość finansową w organizacjach pozarządowych.

Warto zatem podkreślić, że wraz z rozwojem działań organizacji non-profit oraz dążeniem do oceny efektywności działań społecznych rosną wymagania dotyczące zarządzania finansami w organizacjach pozarządowych. Przejrzysty, konsekwentny i rzetelny sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych jest jedną z najlepszych rekomendacji dla danej organizacji.

W związku z powyższym celem niniejszej pracy było omówienie problematyki rachunkowości organizacji pozarządowych.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

W rozdziale pierwszym wskazano role organizacji pozarządowych w działalności pożytku publicznego. Na wstępie tego rozdziału ukazano historię i rozwój organizacji pozarządowych. Przedstawiono rolę i zadania społeczne organizacji pozarządowych. Następnie ukazano regulacje prawne organizacji pożytku publicznego i zasady tworzenia organizacji pozarządowych. Pod koniec rozdziału pierwszego omówiono organizacje pozarządowe działające w Polsce.

W rozdziale drugim poruszono problematykę polityki rachunkowości w organizacjach pozarządowych. Rozważania rozpoczęto od omówienia generalnych zasad finansowania organizacji pozarządowych. Następnie wskazano zasady rachunkowości a politykę rachunkowości. Omówiono także Zakładowy Plan Kont w organizacjach pozarządowych oraz przedstawiono dokumentowanie operacji gospodarczych.

W rozdziale trzecim przeprowadzono analizę sprawozdawczości organizacji pozarządowej – fundacji „WATOTO – Dzieci Afryki”. Na wstępie dokonano ogólnej charakterystyki badanego podmiotu. Następnie przeprowadzono analizę sprawozdawczości finansowej oraz sprawozdawczości merytorycznej. Pod koniec rozdziału zbadano przychody i koszty badanej fundacji.

Praca została napisana w oparciu o dostępną literaturę fachową, raporty i artykuły zamieszczone w prasie i w internecie oraz w oparciu o aktualne akty normatywne i prawne. Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne fundacji „WATOTO – Dzieci Afryki” pochodzące m.in. ze sprawozdań finansowych.

Przejście z księgi przychodów i rozchodów ABC

Wstęp 3

Rozdział I. Zasady prowadzenia księgi przychodów i rozchodów 5
1.1. Sposoby rozliczania się podatników z Urzędem Skarbowym 5
1.2. Podmioty zobligowane do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów 11
1.3. Zasady prowadzenia księgi przychodów i rozchodów 17
1.4. Układ i treść poszczególnych rubryk w podatkowej księdze przychodów i rozchodów 20
1.5. Zasady ewidencji w księdze przychodów i rozchodów 27
1.5.1. Ewidencja sprzedaży 28
1.5.2. Ewidencja kupna i sprzedaży wartości dewizowych 29
1.5.3. Ewidencja pożyczek i rzeczy zastawionych 30
1.5.4. Ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 31
1.5.5. Ewidencja wyposażenia 32

Rozdział II. Przejście z podatkowej księgi przychodów i rozchodów na pełną księgowość 35
2.1. Zamknięcie miesięczne i roczne księgi przychodów i rozchodów 35
2.2. Inwentaryzacja majątku przedsiębiorstwa oraz źródeł jego pochodzenia 37
2.3. Budowa zakładowego planu kont 44
2.4. Określenie wartości zinwentaryzowanych składników majątku i sporządzenie bilansu otwarcia 50

Rozdział III. Przejście z podatkowej księgi przychodów i rozchodów na pełną księgowość w praktyce na przykładzie przedsiębiorstwa meblowego 56
4.1. Charakterystyka firmy 56
4.1.1. Status prawny 56
4.1.2. Specyfika działalności 61
4.1.3. Polityka rachunkowości firmy 63
4.2. Inwentaryzacja stanu rzeczywistego 64
4.3. Wycena składników aktywów i pasywów 65
4.4. Sporządzenie bilansu zamknięcia 67

Zakończenie 74
Bibliografia 76
Spis rysunków 80
Spis tabel 81
Załączniki 82

Wstęp

Małe i średnie podmioty gospodarcze prowadzące niewielkich rozmiarów działalność gospodarczą mogą wybrać formę opodatkowania, która pozwoli im na poprawne rozliczenie z Urzędem Skarbowym. Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie mogą stosować zasady rachunkowości określone ustawą również od początku następnego roku obrotowego, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż określona równowartość. W tym przypadku osoby te lub wspólnicy przed rozpoczęciem roku obrotowego są obowiązani do zawiadomienia o tym urzędu skarbowego, właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym. Podmioty, które zwolnione są z obowiązku prowadzenia pełnej rachunkowości z wykorzystaniem ksiąg rachunkowych, prowadzą ewidencję podatkową wykorzystując podatkową księgę przychodów i rozchodów.

Warto podkreślić, że w sytuacji gdy przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2 500 000 euro, osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie są zobowiązane przejść z podatkowej księgi przychodów i rozchodów na księgi rachunkowe.

Przejście z podatkowej księgi przychodów i rozchodów na księgi rachunkowe sprawia firmom wiele trudności, ze względu na wymogi stawiane przez ustawę o rachunkowości. W przypadku spółki jawnej uregulowania Kodeksu spółek handlowych nie zawierają wymagań co do minimalnej wysokości kapitału. Inaczej jest w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, dla której istnieje minimalna wysokość kapitału podstawowego. Stąd forma prawna spółki z ograniczoną odpowiedzialnością została przewidziana dla większych organizacji.

W związku powyższym celem niniejszej pracy było ukazanie problematyki przejścia z podatkowej księgi przychodów i rozchodów na księgi rachunkowe. Rozważania teoretyczne zostały zilustrowane praktycznym przykładem przedsiębiorstwa meblowego.

Praca składa się z trzech rozdziałów. Dwa pierwsze rozdziały stanowią rozważania teoretyczne, natomiast rozdział trzeci to empiryczna część niniejszej pracy.

W rozdziale pierwszym ukazano zasady prowadzenia księgi przychodów i rozchodów. Rozważania rozpoczęto od omówienia sposobów rozliczania się podatników z Urzędem Skarbowym. Następnie przedstawiono podmioty zobligowane do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów oraz zasady prowadzenia księgi przychodów i rozchodów. Zaprezentowano także układ i treść poszczególnych rubryk w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Pod koniec rozdziału pierwszego omówiono zasady ewidencji w księdze przychodów i rozchodów z uwzględnieniem ewidencji sprzedaży, ewidencji kupna i sprzedaży wartości dewizowych, ewidencji pożyczek i rzeczy zastawionych, ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia.

W rozdziale drugim omówiono procedurę związaną z przejściem z podatkowej księgi przychodów i rozchodów na pełną księgowość. W rozdziale tym omówiono kolejno zamknięcie miesięczne i roczne księgi przychodów i rozchodów, inwentaryzację majątku przedsiębiorstwa oraz źródeł jego pochodzenia, budowę zakładowego planu kont oraz określenie wartości zinwentaryzowanych składników majątku i sporządzenie bilansu zamknięcia.

W rozdziale trzecim dokonano analizy przejścia z podatkowej księgi przychodów i rozchodów na pełną księgowość w praktyce na przykładzie przedsiębiorstwa meblowego. Badania rozpoczęto od ogólnej charakterystyki firmy. Przedstawiono status prawny, specyfikę działalności oraz politykę rachunkowości firmy. Następnie omówiono istotę przeprowadzonej inwentaryzacji oraz wycenę składników aktywów i pasywów. Pod koniec przedstawiono istotę sporządzania bilansu zamknięcia na podstawie którego możliwe było otwarcie ksiąg rachunkowych w badanej spółce.

Praca została napisana w oparciu o dostępną literaturę fachową, raporty i artykuły zamieszczone w prasie i w internecie oraz w oparciu o aktualne akty normatywne i prawne. Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne badanego przedsiębiorstwa meblowego pochodzące m.in. z Działu Księgowości.

Niefinansowe aktywa trwałe w prawie bilansowym i podatkowym

Wstęp 2

Rozdział I. Niefinansowe aktywa trwałe w majątku jednostki 4
1.1. Pojęcie i klasyfikacja środków trwałych 4
1.2. Wartości niematerialne i prawne w majątku jednostki 10
1.3. Wycena przy początkowym ujęciu 14
1.4. Wycena bilansowa 19

Rozdział II. Metody amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych
i prawnych 33
2.1. Istota i funkcje amortyzacji 33
2.2. Metody amortyzacji 36
2.2.1. Metoda liniowa 36
2.2.2. Metoda degresywna 38
2.2.3. Metoda jednostek produkcyjnych (naturalna) 40
2.3. Czynniki wywierające wpływ na dobór metody amortyzacji 42

Rozdział III. Środki trwałe i wartości niematerialne i prawne w prawie bilansowym i podatkowym 47
3.1. Niefinansowe aktywa trwałe w prawie bilansowym 47
3.1.1. Środki trwałe i wartości niematerialne i prawne w prawie bilansowym 47
3.1.2. Amortyzacja środków trwałych według prawa bilansowego 49
3.1.3. Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych według prawa
bilansowego 51
3.2. Niefinansowe aktywa trwałe w prawie podatkowym 54
3.2.1. Środki trwałe i wartości niematerialne i prawne w prawie podatkowym 54
3.2.2. Amortyzacja środków trwałych według prawa podatkowego 56
3.2.3. Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych według prawa
podatkowego 58
3.3. Analiza porównawcza niefinansowych aktywów trwałych 61
3.3.1. Identyfikacja różnic 61
3.3.2. Próba oceny konieczności występowania zróżnicowanego podejścia 66

Zakończenie 69
Bibliografia 71
Spis rysunków i tabel 74

Wstęp

Proces budowy gospodarki rynkowej zwraca wyraźnie uwagę na znaczenie rachunkowości w tym systemie gospodarowania. Wprawdzie próby skwantyfikowanego określenia przejawów działalności gospodarczej widoczne są od najdawniejszych czasów, jednak dopiero rachunkowość wykorzystała w pełni w swym działaniu ideę pomiaru. Dlatego słusznie traktuje się rachunkowość jako system pomiaru wartości ekonomicznej pomnażanej w procesie gospodarowania.

Polska rachunkowość podąża za rozwiązaniami rachunkowości w świecie. Globalizacja gospodarki światowej oraz rozwój gospodarki rynkowej w Polsce determinują doskonalenie naszych rozwiązań, w tym również nowelizację polskiego prawa o rachunkowości. Szczególne znaczenie w okresie istotnych przemian światowej i polskiej rachunkowości ma problem kwalifikacji kadr na wysokim poziomie wtajemniczenia zawodowego w zakresie rachunkowości. Od ich przygotowania teoretycznego i praktycznego zależy przyszłość polskiej rachunkowości, a pośrednio i gospodarki.

Od dawna toczą się liczne dyskusję na temat różnic pomiędzy prawem bilansowym a prawem podatkowym. Problematyka środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych należała zawsze do jednych z trudniejszych w sferze podatkowej oraz rachunkowości.

W związku z powyższym, celem niniejszej pracy była analiza niefinansowych aktywów trwałych w prawie bilansowym i podatkowym.

Praca składa się z trzech rozdziałów. Dwa pierwsze rozdziały stanowią rozważania teoretyczne, natomiast rozdział trzeci to praktyczna analiza niefinansowych aktywów trwałych w prawie bilansowym i podatkowym.

W rozdziale pierwszym ukazano niefinansowe aktywa trwałe w majątku jednostki. Na wstępie rozważań zdefiniowano pojęcie środków trwałych oraz ukazano ich klasyfikację. Następnie zdefiniowano wartości niematerialne i prawne w majątku jednostki. W dalszej części rozdziału omówiono wycenę środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przy początkowym ujęciu oraz wycenę bilansową środków trwałych a także wartości niematerialnych i prawnych.

W rozdziale drugim ukazano metody amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Rozważania rozpoczęto od przedstawienia istoty i funkcji amortyzacji. Następnie kolejno omówiono metody amortyzacji, takie jak: metodę liniową, metodę degresywną oraz metodę naturalną. Pod koniec rozdziału wskazano czynniki wywierające wpływ na dobór metody amortyzacji.

W rozdziale trzecim dokonano analizy środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w prawie bilansowym i podatkowym. Rozdział ten został podzielony na trzy zasadnicze części. W pierwszej części rozdziału trzeciego przeanalizowano niefinansowe aktywa trwałe w prawie bilansowym. W drugiej części rozdziału trzeciego przeanalizowano niefinansowe aktywa trwałe w prawie podatkowym. W ostatniej części rozdziału trzeciego dokonano analizy porównawczej niefinansowych aktywów trwałych.

Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się na o dostępną literaturę przedmiotu, artykuły prasowe oraz raporty zamieszczone w Internecie a także o aktualne akty prawne i normatywne.

Krótkoterminowy rachunek zysków i strat

Wstęp 2

Rozdział 1. Rola zarządzania finansami w przedsiębiorstwie 4
1.1. Istota finansów oraz zarządzania finansami w przedsiębiorstwie 4
1.2. Źródła informacji wykorzystywane w analizie przedsiębiorstwa 8
1.3. Metody analizy finansowej w przedsiębiorstwie 16

Rozdział 2. Rachunek zysków i strat jako źródło informacji zarządczej 23
2.1. Rodzaje sprawozdań okresowych w rachunkowości 23
2.2. Budowa krótkoterminowego rachunku zysków i strat 27
2.3. Metody analizy sprawozdań finansowych 32

Rozdział 3 Analiza krótkoterminowego rachunku zysków i strat na przykładzie przedsiębiorstwa X 41
3.1. Ogólna charakterystyka badanego przedsiębiorstwa 41
3.2. Prezentacja sprawozdań finansowych przedsiębiorstwa X 44
3.3. Wstępna analiza krótkoterminowego rachunku zysków i strat badanego przedsiębiorstwa 52
3.4. Analiza wskaźnikowa badanego przedsiębiorstwa 54

Zakończenie 63
Bibliografia 65
Spis rysunków 68
Spis tabel 69
Spis wykresów 70
Załączniki 71

Wstęp

Zarządzanie przedsiębiorstwem jest w dzisiejszych czasach nieustannym procesem podejmowania i realizacji różnorodnych decyzji. Niektóre z nich dotyczą spraw bieżącego funkcjonowania przedsiębiorstwa, inne z kolei mają charakter strategiczny i rozstrzygają o rozwoju przedsiębiorstwa w przyszłości. Podjęcie nawet najmniejszej decyzji jest zawsze złożonym procesem, obarczonym dużym ryzykiem. Ryzyko to występuje szczególnie w gospodarce rynkowej, w której komplikują się zewnętrzne warunki funkcjonowania przedsiębiorstwa. W celu zminimalizowania wpływu ryzyka na podejmowane decyzje, warto mieć zapewniony szybki dostęp do informacji oraz umieć je odpowiednio przetwarzać i oceniać.

Jednym z ważnych narzędzi ułatwiających podejmowanie trafnych decyzji w przedsiębiorstwie jest analiza ekonomiczno – finansowa. Zajmuje się ona badaniem i oceną efektywności działalności przedsiębiorstwa oraz jego sytuacją majątkową i finansową. Analiza finansowa staje się przedsiębiorstwu przydatna nie tylko do poprawnej interpretacji liczb zawartych w sprawozdaniu finansowym, lecz przede wszystkim do lepszego wykorzystania zasobów, poprawy wyników działalności, sprostania potrzebom rynku i oczekiwaniom właścicieli. Analiza finansowa powinna ułatwić podjęcie decyzji zapewniających efektywny rozwój przedsiębiorstwa w przyszłości.

Źródłem informacji wykorzystywanych w analizie przedsiębiorstwa są sprawozdania finansowe. Dla każdego przedsiębiorstwa ważnym sprawozdaniem finansowym obok bilansu jest rachunek zysków i strat, a zwłaszcza krótkoterminowy rachunek zysków i strat.

Celem niniejszej pracy jest charakterystyka oraz analiza sprawozdania finansowego jakim jest krótkoterminowy rachunek zysków i strat.

Praca składa się z trzech rozdziałów. Dwa pierwsze rozdziały stanowią rozważania teoretyczne, natomiast rozdział trzeci to empiryczna część niniejszej pracy.

W rozdziale pierwszym ukazano rolę zarządzania finansami w przedsiębiorstwie. Rozważania rozpoczęto od zaprezentowania istoty finansów oraz zarządzania finansami w przedsiębiorstwie. Omówiono pojęcie finansów oraz zarządzania finansami przedsiębiorstwa. Wskazano także na konieczność posiadania odpowiednich zasobów kapitałowych przy prowadzeniu działalności gospodarczej. W kolejnym podrozdziale przedstawiono źródła informacji wykorzystywane w analizie przedsiębiorstwa. Wśród źródeł informacji przedstawiono materiały wewnętrzne i zewnętrzne wykorzystywane do analizy działalności przedsiębiorstwa. W ostatniej części rozdziału pierwszego omówiono metody analizy w przedsiębiorstwie. Wskazano podstawowy podział metod wykorzystywanych w analizie ekonomiczno-finansowej oraz krótko omówiono każda z nich.

W rozdziale drugim ukazano rachunek zysków i strat jako źródło informacji. Na wstępie tego rozdziału przedstawiono rodzaje sprawozdań okresowych. Zaprezentowano ogólną strukturę sprawozdania finansowego oraz omówiono okresowe sprawozdania finansowe. W kolejnej części rozdziału drugiego ukazano budowę krótkoterminowego rachunku zysków i strat. Zaprezentowano budowę rachunku zysków i strat w wariancie porównawczym oraz w wariancie kalkulacyjnym. Dokonano także analizy porównawczej obu metod budowy rachunku zysków i strat. Na koniec rozdziału drugiego omówiono metody analizy sprawozdań finansowych. Przedstawiono procedurę przeprowadzania analizy wstępnej struktury i dynamiki rachunku zysków i strat oraz analizy wskaźnikowej.

W rozdziale trzecim przeprowadzono analizę krótkoterminowego rachunku zysków i strat na przykładzie przedsiębiorstwa X. Na wstępie tego rozdziału dokonano prezentacji sprawozdań finansowych analizowanej jednostki. Następnie przeprowadzono wstępną analizę struktury i dynamiki krótkoterminowego rachunku zysków i strat badanego przedsiębiorstwa. W dalszym etapie badań przeprowadzono analizę wskaźnikową przedsiębiorstwa Xoraz wyciągnięto wnioski.

Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się na o dostępną literaturę przedmiotu, artykuły prasowe oraz raporty zamieszczone w Internecie oraz aktualne akty prawne i normatywne. Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne przedsiębiorstwa X pochodzące z raportów, sprawozdań okresowych a także z działu księgowości firmy X.

Instrumenty rachunkowości zarządczej w controllingu finansowym

Wstęp 3

Rozdział I. Istota rachunkowości zarządczej 5
1.1. Pojęcie i znaczenie rachunkowości 5
1.2. Ewolucja rachunkowości zarządczej 9
1.3. Rachunkowość zarządcza jako system informacyjny zarządzania 12
1.4. Rachunkowość zarządcza a rachunkowość finansowa 15
1.5. Rachunkowość zarządcza a rachunek kosztów 19
1.6. Zasady prawidłowej rachunkowości 23

Rozdział II. Controlling jako instrument zarządzania 28
2.1. Pojęcie controllingu 28
2.2. Zasady controllingu 33
2.3. Rodzaje controllingu 36
2.4. Zarządzanie a controlling 41

Rozdział III. Organizacja controllingu finansowego w przedsiębiorstwie VATTENFALL 47
3.1. Ogólna charakterystyka przedsiębiorstwa 47
3.2. Stosowane zasady rachunkowości w przedsiębiorstwie 49
3.3. Istota i zakres controllingu finansowego w przedsiębiorstwie 51
3.4. Controlling a audyt 56
3.5. Centra odpowiedzialności w controllingu finansowym 59
3.6. Korzyści i bariery w funkcjonowaniu controllingu 64

Rozdział IV. Wybrane instrumenty controllingu w zarządzaniu przedsiębiorstwem w praktyce 70
4.1. Rola sprawozdań i raportów 70
4.2. Analiza wskaźników finansowych 75
4.3. Budżetowanie 79
4.4. Rachunek kosztów 82

Zakończenie 90
Bibliografia 92
Spis rysunków 97
Spis tabel 98
Załączniki 99

Wstęp

Nadrzędnym celem każdego podmiotu gospodarczego jest przetrwanie i rozwój, jednak, aby przetrwać na rynku w okresie recesji i rozwijać się w sprzyjających warunkach rynkowych, przedsiębiorstwa muszą generować zyski. Nie jest to jedyny warunek realizacji tak postawionego celu. Istotna jest również stabilność finansowa oraz równowaga społeczna osiągana poprzez zapewnienie miejsc pracy i godziwych warunków pracy.

Dla realizacji tak postawionych celów krótko- i długookresowych przedsiębiorstwa wykorzystują controlling. Jako metoda sterowania i wspomagania procesu podejmowania decyzji pozwala on optymalizować skutki decyzji w różnych obszarach działalności przedsiębiorstwa. Coraz częściej w praktyce gospodarczej docenia się controlling dziedzinowy określany też controllingiem funkcyjnym. Poprzez koordynowanie planowania, kontroli i sterowania ułatwia on realizację funkcji przedsiębiorstwa, wspomaga zarządzanie w obszarze tych funkcji i integruje cele poszczególnych obszarów funkcjonalnych z nadrzędnymi celami przedsiębiorstwa. W pracy pokazany został zakres i organizacja controllingu finansowego w przedsiębiorstwie.

Celem niniejszej pracy było omówienie problematyki rachunkowości zarządczej i controllingu a także przedstawienie instrumentów rachunkowości zarządczej w controllingu finansowym.
Podstawowym założeniem badawczym jakie przyjęłam w swojej pracy, jest hipoteza, że: „controlling odgrywa kluczową rolę kontrolną w zarządzaniu, jest narzędziem wykorzystywanym coraz powszechniej do optymalizacji głównych zasobów każdej organizacji.

Do weryfikacji tezy badawczej konieczne jest moim zdaniem udzielenie odpowiedzi na następujące pytania badawcze:
1. Czy istnieje funkcjonalna zależność miedzy controllingiem a zarządzaniem operacyjnym i strategicznym?
2. Czy stosowanie narzędzi controllingowych ogranicza skuteczność audytu w organizacji?
3. Jakie są podstawowe bariery we wdrożeniu i stosowaniu controllingu?

Praca składa się z czterech rozdziałów. Dwa pierwsze rozdziały stanowiły rozważania teoretyczne, natomiast rozdział trzeci i czwarty to empiryczna część niniejszej pracy.

W rozdziale pierwszym ukazano istotę rachunkowości zarządczej. Rozważania rozpoczęto od zdefiniowania pojęcia rachunkowości oraz przedstawienia jej znaczenia. Następnie zaprezentowano ewolucję rachunkowości zarządczej. W kolejnych częściach rozdziału omówiono kolejno problematykę: rachunkowości zarządczej jako systemu informacyjnego zarządzania, rachunkowości zarządczej a rachunkowości finansowej, oraz rachunkowości zarządczej rachunku kosztów. Pod koniec rozdziału pierwszego przedstawiono zasady prawidłowej rachunkowości.

W rozdziale drugim ukazano istotę controllingu jako instrumentu zarządzania. Na wstępie tego rozdziału zdefiniowano pojęcie controllingu. Następnie przedstawiono zasady oraz rodzaje controllingu. Pod koniec rozdziału drugiego omówiono problematykę zarządzania a controllingu.

W rozdziale trzecim ukazano organizację controllingu finansowego w przedsiębiorstwie elektroenergetycznym VATTENFALL S.A. Rozważania rozpoczęto od ogólnego scharakteryzowania badanego przedsiębiorstwa. Przedstawiono także stosowane zasady rachunkowości. Następnie przedstawiono istotę i zakres controllingu finansowego w przedsiębiorstwie, controlling a audyt oraz centra odpowiedzialności w controllingu finansowym. W ostatniej części rozdziału trzeciego przedstawiono korzyści i bariery w funkcjonowaniu controllingu.

W rozdziale czwartym przeprowadzono analizę wybranych instrumentów controllingu w zarządzaniu przedsiębiorstwem VATTENFALL. Na wstępie rozdziału omówiono rolę sprawozdań i raportów. Następnie ukazano istotę analizy wskaźników finansowych oraz omówiono problematykę budżetowania. Na koniec rozdziału omówiono istotę rachunku kosztów w badanej jednostce. Podstawowe metody badawcze z jakich korzystałam to: krytyczna analiza dostępnych źródeł wiedzy merytorycznej, a następnie weryfikacja praktyczna hipotezy badawczej na podstawie źródeł praktycznych, dotyczących funkcjonowania systemu controllingowego w badanej grupie kapitałowej.

Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się na o dostępną literaturę przedmiotu, artykuły prasowe oraz raporty zamieszczone w Internecie oraz aktualne akty prawne i normatywne.

Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne przedsiębiorstwa VATTENFALL S.A. pochodzące ze sprawozdań finansowych, raportów rocznych, strony internetowej, oraz informacji uzyskanych m.in. od pracownika działu controllingu VATTENFALL S.A.

Instrumenty rachunkowości zarządczej w controllingu finansowym

Wstęp 3

Rozdział I. Istota rachunkowości zarządczej 5
1.1. Pojęcie i znaczenie rachunkowości 5
1.2. Ewolucja rachunkowości zarządczej 9
1.3. Rachunkowość zarządcza jako system informacyjny zarządzania 12
1.4. Rachunkowość zarządcza a rachunkowość finansowa 15
1.5. Rachunkowość zarządcza a rachunek kosztów 19
1.6. Zasady prawidłowej rachunkowości 23

Rozdział II. Controlling jako instrument zarządzania 28
2.1. Pojęcie controllingu 28
2.2. Zasady controllingu 33
2.3. Rodzaje controllingu 36
2.4. Zarządzanie a controlling 41

Rozdział III. Organizacja controllingu finansowego w przedsiębiorstwie VATTENFALL 47
3.1. Ogólna charakterystyka przedsiębiorstwa 47
3.2. Stosowane zasady rachunkowości w przedsiębiorstwie 49
3.3. Istota i zakres controllingu finansowego w przedsiębiorstwie 51
3.4. Controlling a audyt 56
3.5. Centra odpowiedzialności w controllingu finansowym 59
3.6. Korzyści i bariery w funkcjonowaniu controllingu 64

Rozdział IV. Wybrane instrumenty controllingu w zarządzaniu przedsiębiorstwem
w praktyce 70
4.1. Rola sprawozdań i raportów 70
4.2. Analiza wskaźników finansowych 75
4.3. Budżetowanie 79
4.4. Rachunek kosztów 82

Zakończenie 90
Bibliografia 92
Spis rysunków 97
Spis tabel 98
Załączniki 99

Wstęp

Nadrzędnym celem każdego podmiotu gospodarczego jest przetrwanie i rozwój, jednak, aby przetrwać na rynku w okresie recesji i rozwijać się w sprzyjających warunkach rynkowych, przedsiębiorstwa muszą generować zyski. Nie jest to jedyny warunek realizacji tak postawionego celu. Istotna jest również stabilność finansowa oraz równowaga społeczna osiągana poprzez zapewnienie miejsc pracy i godziwych warunków pracy.

Dla realizacji tak postawionych celów krótko- i długookresowych przedsiębiorstwa wykorzystują controlling. Jako metoda sterowania i wspomagania procesu podejmowania decyzji pozwala on optymalizować skutki decyzji w różnych obszarach działalności przedsiębiorstwa. Coraz częściej w praktyce gospodarczej docenia się controlling dziedzinowy określany też controllingiem funkcyjnym. Poprzez koordynowanie planowania, kontroli i sterowania ułatwia on realizację funkcji przedsiębiorstwa, wspomaga zarządzanie w obszarze tych funkcji i integruje cele poszczególnych obszarów funkcjonalnych z nadrzędnymi celami przedsiębiorstwa. W pracy pokazany został zakres i organizacja controllingu finansowego w przedsiębiorstwie.

Celem niniejszej pracy było omówienie problematyki rachunkowości zarządczej i controllingu a także przedstawienie instrumentów rachunkowości zarządczej w controllingu finansowym.
Podstawowym założeniem badawczym jakie przyjęłam w swojej pracy, jest hipoteza, że: „controlling odgrywa kluczową rolę kontrolną w zarządzaniu, jest narzędziem wykorzystywanym coraz powszechniej do optymalizacji głównych zasobów każdej organizacji.

Do weryfikacji tezy badawczej konieczne jest moim zdaniem udzielenie odpowiedzi na następujące pytania badawcze:
1. Czy istnieje funkcjonalna zależność miedzy controllingiem a zarządzaniem operacyjnym i strategicznym?
2. Czy stosowanie narzędzi controllingowych ogranicza skuteczność audytu w organizacji?
3. Jakie są podstawowe bariery we wdrożeniu i stosowaniu controllingu?

Praca składa się z czterech rozdziałów. Dwa pierwsze rozdziały stanowiły rozważania teoretyczne, natomiast rozdział trzeci i czwarty to empiryczna część niniejszej pracy.
W rozdziale pierwszym ukazano istotę rachunkowości zarządczej. Rozważania rozpoczęto od zdefiniowania pojęcia rachunkowości oraz przedstawienia jej znaczenia. Następnie zaprezentowano ewolucję rachunkowości zarządczej. W kolejnych częściach rozdziału omówiono kolejno problematykę: rachunkowości zarządczej jako systemu informacyjnego zarządzania, rachunkowości zarządczej a rachunkowości finansowej, oraz rachunkowości zarządczej rachunku kosztów. Pod koniec rozdziału pierwszego przedstawiono zasady prawidłowej rachunkowości.

W rozdziale drugim ukazano istotę controllingu jako instrumentu zarządzania. Na wstępie tego rozdziału zdefiniowano pojęcie controllingu. Następnie przedstawiono zasady oraz rodzaje controllingu. Pod koniec rozdziału drugiego omówiono problematykę zarządzania a controllingu.

W rozdziale trzecim ukazano organizację controllingu finansowego w przedsiębiorstwie elektroenergetycznym VATTENFALL S.A. Rozważania rozpoczęto od ogólnego scharakteryzowania badanego przedsiębiorstwa. Przedstawiono także stosowane zasady rachunkowości. Następnie przedstawiono istotę i zakres controllingu finansowego w przedsiębiorstwie, controlling a audyt oraz centra odpowiedzialności w controllingu finansowym. W ostatniej części rozdziału trzeciego przedstawiono korzyści i bariery w funkcjonowaniu controllingu.

W rozdziale czwartym przeprowadzono analizę wybranych instrumentów controllingu w zarządzaniu przedsiębiorstwem VATTENFALL. Na wstępie rozdziału omówiono rolę sprawozdań i raportów. Następnie ukazano istotę analizy wskaźników finansowych oraz omówiono problematykę budżetowania. Na koniec rozdziału omówiono istotę rachunku kosztów w badanej jednostce.

Podstawowe metody badawcze z jakich korzystałam to: krytyczna analiza dostępnych źródeł wiedzy merytorycznej, a następnie weryfikacja praktyczna hipotezy badawczej na podstawie źródeł praktycznych, dotyczących funkcjonowania systemu controllingowego w badanej grupie kapitałowej.

Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się na o dostępną literaturę przedmiotu, artykuły prasowe oraz raporty zamieszczone w Internecie oraz aktualne akty prawne i normatywne.

Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne przedsiębiorstwa VATTENFALL S.A. pochodzące ze sprawozdań finansowych, raportów rocznych, strony internetowej, oraz informacji uzyskanych m.in. od pracownika działu controllingu VATTENFALL S.A.