Archiwum kierunku Ekonomia

prace dyplomowe z ekonomii – prace magisterskie i prace licencjackie z zakresu ekonomii

Analiza wskaźników struktury kapitałowej w wybranych sekcjach działalności gospodarczej w Polsce

Wstęp 4

Rozdział I. Istota struktury kapitału w finansowaniu przedsiębiorstw 6
1.1. Definicja i znaczenie kapitału w działalności przedsiębiorstwa 6
1.2. Kształtowanie struktury kapitałowej w przedsiębiorstwie 8
1.3. Optymalna struktura kapitału 10
1.4. Podstawowe determinanty struktury kapitałowej 12
1.5. Teorie struktury kapitałowej 14
1.6. Istota analizy wskaźników struktury finansowej 19

Rozdział II. Źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa w Polsce 28
2.1. Pojęcie i rodzaje finansowania działalności przedsiębiorstwa 28
2.2. Kapitały własne 34
2.2.1. Kapitał (fundusz) podstawowy 34
2.2.2. Kapitał (fundusz) zapasowy 35
2.2.3. Kapitały rezerwowe 36
2.2.4. Zyski przedsiębiorstwa 36
2.3. Kapitały obce 37
2.3.1. Kredyty bankowe 37
2.3.2. Pożyczki 38
2.3.3. Obligacje 38
2.3.4. Leasing 40
2.3.5. Niezapadłe zobowiązania 41
2.3.6. Kredyt kupiecki 41
2.3.7. Kredyt odbiorcy 42
2.3.8. Weksle 42
2.3.9. Krótkoterminowe papiery dłużne (commercial papers) 43
2.3.10. Venture capital 44
2.3.11. Faktoring i forfaiting 44
2.3.12. Franchising 46
2.3.13. Finansowanie hybrydowe 46
2.3.14. Sekurytyzacja wierzytelności 47

Rozdział III. Empiryczna analiza wybranych wskaźników struktury finansowej dla przedsiębiorstwa budowlanego Budimex S.A. na tle sektora budownictwo 48
3.1. Ogólna charakterystyka przedsiębiorstwa budowlanego Budimex S.A. 48
3.2. Analiza wskaźników struktury finansowej w sektorze budownictwa 53
3.3. Analiza wskaźników struktury finansowej w przedsiębiorstwie Budimex S.A. na tle sektora budownictwa 57

Zakończenie 69
Bibliografia 71
Spis rysunków, tabel i wykresów 75

Wstęp

Niedobór środków finansowych utrudnia lub wręcz uniemożliwia przedsiębiorstwom prowadzenie bieżącej działalności gospodarczej. Bez własnych pieniędzy (własnego kapitału) bądź dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania firmy nie mogą też podejmować żadnych przedsięwzięć inwestycyjnych, które są konieczne dla ich długofalowego rozwoju. Stąd też przedsiębiorstwa podejmują nieustannie wysiłek związany z pozyskiwaniem dodatkowych źródeł finansowania oraz monitorują rynek w poszukiwaniu nowych możliwości w tym zakresie.

Całokształt takich działań powodujących dopływ do przedsiębiorstwa środków pieniężnych niezbędnych do jego bieżącego funkcjonowania i rozwoju w dłuższej perspektywie czasowej nazywany jest często finansowaniem działalności gospodarczej.

Różne przedsiębiorstwa mogą korzystać z różnych źródeł finansowania swojej działalności. W związku z powyższym, celem niniejszej pracy stało się przedstawienie dostępnych możliwości finansowania działalności gospodarczej oraz próba oceny prawidłowości struktury kapitałowej w przedsiębiorstwie za pomocą analizy wskaźnikowej.

Rozważania zawarto w trzech rozdziałach, gdzie dwa pierwsze stanowią część teoretyczną, natomiast rozdział trzeci zawiera analizę empiryczną struktury kapitałowej konkretnej jednostki gospodarczej.

W rozdziale pierwszym przedstawiono strukturę kapitału i jej znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa. Na wstępie rozważań zdefiniowano pojęcie kapitału o wskazano jego znaczenie w działalności przedsiębiorstwa. Następnie omówiono istotę kształtowania struktury kapitałowej oraz zdefiniowano pojęcie optymalnej struktury kapitałowej. W dalszej części rozdziału ukazano podstawowe determinanty struktury kapitałowej oraz przedstawiono teorie struktury kapitałowej. W ostatniej części rozdziału przedstawiono istotę analizy wskaźników struktury finansowej. Zaprezentowano formuły obliczeniowe poszczególnych wskaźników, na podstawie których w ostatnim rozdziale dokonano empirycznej analizy wybranych wskaźników struktury finansowej.

W rozdziale drugim ukazano podstawowe źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa w Polsce. Rozdział podzielono na trzy zasadnicze części. Pierwsza część porusza problematykę istoty i rodzajów finansowania działalności przedsiębiorstw. W drugiej części rozdziału omówiono poszczególne rodzaje finansowania działalności gospodarczej kapitałem własnym. Natomiast w trzeciej części rozdziału omówiono poszczególne rodzaje finansowania działalności gospodarczej kapitałem obcym.

W rozdziale trzecim przeprowadzono analizę struktury finansowania konkretnego przedsiębiorstwa, jakim był Budimex S.A. na tle struktury finansowania całego sektora budownictwa. Rozważania rozpoczęto od dokonania ogólnej charakterystyki badanego przedsiębiorstwa Budimex S.A. Następnie przeprowadzono analizę wskaźników struktury finansowej, najpierw obliczając odpowiednie wskaźniki dla sektora budowanego, a następnie dla Budimex S.A. Następnie dokonano analizy porównawczej przedsiębiorstwa Budimex na tle sektora budowlanego.

Źródła informacji, w oparciu o które powstała niniejsza praca, tworzą katalog licznych publikacji zestawionych w spisie bibliograficznym – książek, artykułów prasowych, opracowań i raportów naukowych, jak również baz danych i serwisów informacyjnych zamieszczonych na portalach internetowych. W pracy wykorzystano także dane z Głównego Urzędu Statystycznego.

Analiza wskaźnikowa na przykładzie firmy Naftohutr

WSTĘP 3

ROZDZIAŁ I. Istota analizy finansowej 5
1.1. Przedmiot i zakres analizy finansowej 5
1.2. Metody analizy finansowej 13
1.3. Elementy analizy finansowej w tym analiza wskaźnikowa 19

ROZDZIAŁ II. Charakterystyka sprawozdań finansowych 26
2.1. Informacja dodatkowa 26
2.2. Bilans 30
2.3. Rachunek zysków i strat 34
2.4. Zestawienie zmian w kapitale własnym 40
2.5. Rachunek przepływów pieniężnych 44

ROZDZIAŁ III. Podstawowe obszary analizy wskaźnikowej 48
3.1. Wskaźniki rentowności 48
3.2. Wskaźniki płynności 55
3.3. Wskaźniki zadłużenia 61
3.4. Wskaźniki obrotowości 65

ROZDZIAŁ IV. Analiza wskaźnikowa Zakładu Usługowo-Handlowego NAFTOHURT 68
4.1. Historia firmy 68
4.2. Działalność firmy 71
4.3. Polityka rachunkowości firmy 74
4.4. Analiza finansowo-ekonomiczna 75

ZAKOŃCZENIE 86
BIBLIOGRAFIA 88
SPIS RYSUNKÓW I TABEL 91
ZAŁĄCZNIKI 91

 

WSTĘP

W warunkach globalizacji rynków istotna jest zdolność stworzenia dla przedsiębiorstw perspektywy osiągnięcia sukcesu w konkurencyjnym otoczeniu. Dlatego też musi istnieć narzędzie, które informowałoby o tym, w jakim stopniu podejmowane decyzje wpływają na realizację celu finansowego przedsiębiorstwa.

Jednym z ważnych narzędzi ułatwiających podejmowanie trafnych decyzji w przedsiębiorstwie jest niewątpliwie analiza finansowa, która zajmuje się badaniem i oceną efektywności działalności przedsiębiorstwa oraz jego sytuacją majątkową i finansową. Analiza finansowa staje się przedsiębiorstwu przydatna nie tylko do poprawnej interpretacji liczb zawartych w sprawozdaniu finansowym, lecz przede wszystkim do lepszego wykorzystania zasobów, poprawy wyników działalności, sprostania potrzebom rynku i oczekiwaniom właścicieli. Analiza finansowa powinna zatem ułatwić podjęcie decyzji zapewniających efektywny rozwój przedsiębiorstwa w przyszłości.

W związku z powyższym celem niniejszej pracy było ukazanie istoty i znaczenia analizy finansowej w ocenie kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Punktem wyjścia do rozważań podjętych w niniejszej pracy był dostrzegany i coraz częściej komentowany fakt, że analiza finansowa przedsiębiorstwa jest czymś więcej niż analizą sprawozdań finansowych. Analiza finansowa przedsiębiorstwa jest adresowana do każdego, kto pragnie rozwijać swoje umiejętności badania zjawisk finansowych i zdarzeń gospodarczych.

Rozważania zawarto w czterech rozdziałach, gdzie trzy pierwsze stanowią część teoretyczną, natomiast rozdział czwarty to empiryczna część niniejszej pracy.

W rozdziale pierwszym ukazano istotę analizy finansowej. Rozważania rozpoczęto od przedstawienia przedmiotu i zakresu analizy finansowej. Następnie omówiono metody analizy finansowej oraz elementy analizy finansowej ze szczególnym uwzględnieniem analizy wskaźnikowej.

W rozdziale drugim dokonano charakterystyki sprawozdań finansowych. W rozdziale tym kolejno omówiono bilans, rachunek zysków i strat, zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym, rachunek przepływów pieniężnych oraz informację dodatkową.

W rozdziale trzecim zaprezentowano podstawowe wskaźniki analizy wskaźnikowej. W rozdziale omówiono wskaźniki rentowności, płynności finansowej, zadłużenia oraz obrotowości.

W rozdziale czwartym dokonano analizy wskaźnikowej Zakładu Usługowo-Handlowego NAFTOHURT. Na wstępie przedstawiono historię oraz działalność analizowanego przedsiębiorstwa. Następnie zaprezentowano politykę rachunkowości stosowaną przez badaną firmę. W ostatniej części rozdziału przeprowadzono analizę wskaźnikową sprawozdań finansowych. Pod konie rozdziału sformułowano wnioski końcowe z przeprowadzonej analizy.

Źródła informacji, w oparciu o które powstała niniejsza praca, tworzą katalog licznych publikacji zestawionych w spisie bibliograficznym – książek, artykułów prasowych, opracowań i raportów naukowych, jak również baz danych i serwisów informacyjnych zamieszczonych na portalach internetowych. Rozważania opierały się na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne Zakładu Usługowo-Handlowego NAFTOHURT.

Analiza techniczna jako odzwierciedlenie zjawisk makroekonomicznych

Wstęp 2

Rozdział 1. Rynek kapitałowy w otoczeniu makroekonomicznym 4
1.1. Rynek kapitałowy jako segment rynku finansowego 4
1.2. Instrumenty finansowe rynku kapitałowego 12
1.3. Czynniki makroekonomiczne a funkcjonowanie rynku kapitałowego 19

Rozdział 2. Przegląd technik analizy rynku kapitałowego 23
2.1. Analiza fundamentalna – jej istota i uwarunkowania ekonomiczne 23
2.2. Analiza techniczna w procesie inwestowania 27
2.3. Analiza portfelowa i jej główne założenia teoretyczne 35

Rozdział 3. Ocena wpływu zjawisk makroekonomicznych na przebieg analizy fundamentalnej i technicznej 45
3.1. Analiza techniczna indeksu WIG20 a zmienne makroekonomiczne 45
3.2. Analiza zbieżności zdarzeń makroekonomicznych a notowaniami akcji spółki PZU S.A. w oparciu o analizę techniczną 50
3.3. Analiza wpływu informacji makroekonomicznych na przebieg analizy fundamentalnej rynku walutowego 54

Zakończenie 58
Bibliografia 60
Spis rysunków 64
Spis schematów 65
Spis tabel 66

Wstęp

Rynki finansowe można analizować stosując dwa ujęcia. Pierwsze polega na omawianiu tych rynków bez odwoływania się do konkretnych rozwiązań występujących w poszczególnych krajach, w drugim zaś przedmiotem rozważań są konkretne rozwiązania prawne i instytucjonalne występujące na konkretnych rynkach.

Inwestorzy działający na rynku kapitałowym stosują zasadniczo jedną z dwóch metod analizy rynku (lub łączą oba podejścia), pozwalających na ocenę, kiedy należy kupić lub sprzedać kontrakty. Są to podejścia fundamentalne oraz techniczne. Obie te koncepcje bazują na zupełnie odmiennych założeniach, co nie oznacza, że któraś z nich jest lepsza lub gorsza. Skuteczność stosowanej metody zależy wyłącznie od wiedzy i doświadczenia inwestora, a także osobistych preferencji i stylu inwestowania. Dynamiczny spekulant o bardzo krótkim horyzoncie inwestycyjnym będzie wykorzystywał w prognozach rynku raczej analizę techniczną, podczas gdy inwestor o dłuższym horyzoncie może próbować dokonania fundamentalnej oceny rynku.

Bez względu na to, która z analiz jest lepsza, analiza techniczna prezentuje zupełnie odmienne podejście do oceny rynku kapitałowego. Zamiast uwzględniać w prognozach przyszłych kierunków cen wiele mniej lub bardziej powiązanych ze sobą czynników, w istocie zajmuje się ona tylko trzema ważnymi wielkościami. Są to cena, wolumen i liczba otwartych pozycji. Każda z tych danych może zostać przedstawiona w postaci graficznej na wykresach. Można zatem powiedzieć, że analiza techniczna jest odzwierciedleniem zjawisk makroekonomicznych, co postanowiono przedstawić w niniejszej pracy.

Praca składa się w trzech rozdziałów:

W rozdziale pierwszym ukazano rynek kapitałowy w otoczeniu makroekonomicznym. Na wstępie zdefiniowano pojęcie rynku kapitałowego jako segmentu rynku finansowego. Następnie przedstawiono instrumenty finansowe rynku kapitałowego. Pod koniec rozdziału omówiono czynniki makroekonomiczne i ich wpływ na funkcjonowanie rynku kapitałowego.

W rozdziale drugim dokonano przeglądu technik analizy rynku kapitałowego. W rozdziale tym omówiono istotę i uwarunkowania ekonomiczne analizy fundamentalnej. Omówiono także analizę portfelowa i jej główne założenia teoretyczne oraz analizę techniczną w procesie inwestowania.

W rozdziale trzecim dokonano oceny pływu zjawisk makroekonomicznych na przebieg analizy fundamentalnej i technicznej. Na wstępie przeprowadzono analizę techniczną indeksu WIG20 na tle zjawisk makroekonomicznych. Następnie zbadano zbieżności tych zjawisk z notowaniem akcji spółki PZU S.A. w oparciu o analizę techniczną. Pod koniec rozdziału dokonano analizy wpływu informacji makroekonomicznych na przebieg analizy fundamentalnej rynku walutowego.

Źródła informacji, w oparciu o które powstała niniejsza praca, tworzą katalog licznych publikacji zestawionych w spisie bibliograficznym – książek, artykułów prasowych, opracowań i raportów naukowych, jak również baz danych i serwisów informacyjnych zamieszczonych na portalach internetowych. Rozważania opierały się na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Analiza dochodów podatkowych budżetu państwa

Wstęp 3

1. System budżetowy w Polsce 5
1.1. Budżet państwa 5
1.1.1. Pojęcie budżetu i jego istota 5
1.1.2. Podstawy prawne tworzenia budżetu 8
1.1.3. Funkcje i zasady budżetowe 12
1.1.4. Klasyfikacja budżetowa 15
1.2. Struktura budżetu państwa 20
1.2.1. Dochody budżetowe 20
1.2.2. Wydatki budżetowe 21

2. System podatkowy w Polsce 23
2.1. Pojecie podatku i jego cechy 23
2.2. Klasyfikacja podatków 28
2.3. Technika podatkowa 35
2.4. Rola podatków w systemie finansowym państwa 41

3. Dochody podatkowe budżetu państwa 44
3.1. Podatki bezpośrednie 44
3.1.1. Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) 44
3.1.2. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) 50
3.2. Podatki pośrednie 55
3.2.1. Podatek od towarów i usług (VAT) 55
3.2.2. Podatek akcyzowy 60
3.2.3. Podatek od gier 64

4. Analiza dochodów podatkowych budżetu państwa w latach 2006-2008 67
4.1. Budżet państwa w latach 2006-2008 67
4.2. Dochody budżetu państwa w latach 2006-2008 70
4.3. Wpływy do budżetu państwa z tytułu podatków bezpośrednich w latach 2006-2008 73
4.4. Wpływy do budżetu państwa z tytułu podatków pośrednich w latach 2006-2008 75

Zakończenie 79
Bibliografia 81
Spis rysunków 85
Spis tabel 86
Spis wykresów 87

Wstęp

Podatki, począwszy od zmian ustrojowych na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku, na nowo zaczęły odgrywać znaczącą rolę w Polsce. Obecnie są jednym z podstawowych instrumentów wpływania przez państwo na gospodarkę. Szczególne znaczenie mają jako podstawowe źródło dochodów budżetu państwa oraz przez objęcie swoim zasięgiem oddziaływania niemal wszystkich osób prawnych i jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych, z uwagi na powszechność opodatkowania. Poza tym podatki są brane pod uwagę przez podatnika przy planowaniu własnych dochodów, inwestycji, konsumpcji. Obecnie przy rozpatrywaniu każdej dziedziny działalności możemy spotkać się z uwzględnianiem podatków.

Podatki stanowiące dochody budżety państwa to podatki bezpośrednie i podatki pośrednie. Podatki bezpośrednie są silnie powiązane z koniunkturą gospodarczą. Większa od oczekiwanej dynamika gospodarcza i wynikający z tego wzrost dochodów ludności i przedsiębiorstw dają oczywiście wzrost wpływów budżetowych, ale w znacznej części dopiero w roku następnym, gdy dokonywane są rozliczenia podatkowe. Z kolei podatki pośrednie, jako narzut nałożony na ceny i związane z transakcjami zakupów dóbr oraz usług konsumpcyjnych, zależą, po pierwsze, od wolumenu produkcji dóbr konsumpcyjnych i ich sprzedaży, czyli od koniunktury gospodarczej, a po drugie, od zmian cen: jeśli ceny wzrastają, to rosną wpływy z podatków pośrednich; jeśli ceny spadają, to dochody państwa się zmniejszają. Tu rezultaty są natychmiastowe, gdyż podatki wpływają na bieżąco. W planowaniu wpływów z podatku VAT trzeba nie tylko oszacować produkcję różnych kategorii dóbr, ale także koordynować plan z celem inflacyjnym banku centralnego. Wzrost koniunktury powyżej oczekiwań spowoduje oczywiście zwiększenie wpływów podatkowych (tak się stało na przykład w 2007 roku), osłabienie koniunktury da natomiast niedobór w budżecie, a nieprzewidywalne zmiany doprowadzą do adekwatnych skutków budżetowych. Niewątpliwie niekorzystne dla budżetu jest tzw. przestrzelenie celu inflacyjnego przez bank centralny, choć zatem szybsze zmniejszenie inflacji wydaje się gospodarczo korzystne, to dla budżetu może mieć poważne konsekwencje, co kierujący bankiem centralnym powinni mieć na uwadze.

W związku z powyższym celem niniejszej pracy była analiza dochodów podatkowych budżetu państwa. Rozważania zawarto w czterech rozdziałach.

W rozdziale pierwszym ukazano system budżetowy w Polsce. Na wstępie zdefiniowano pojęcie budżetu państwa oraz ukazano jego istotę, funkcje, klasyfikacje oraz ukazano podstawy prawne jego tworzenia. Ponadto przedstawiono strukturę budżetu państwa z podziałem na dochody i wydatki budżetowe.

W rozdziale drugim ukazano system podatkowy w Polsce. Na wstępie tego rozdziału zdefiniowano pojecie podatku i ukazano jego cechy. Ponadto przedstawiono klasyfikacje podatków oraz technikę podatkową. Pod koniec rozdziału omówiono rolę podatków w systemie finansowym państwa.

W rozdziale trzecim ukazano dochody podatkowe budżetu państwa. W pierwszej części omówiono podatki bezpośrednie takie jak: podatek dochodowy od osób prawnych oraz podatek dochodowy od osób fizycznych. W drugiej części rozdziału omówiono podatki pośrednie takie jak: podatek od towarów i usług, podatek akcyzowy ora podatek od gier.

W rozdziale czwartym przeprowadzono analizę dochodów budżetu państwa w latach 2006-2008. Na wstępie badań dokonano analizy budżetu państwa w latach 2006-2008. Następnie ukazano dochody budżetu państwa, w tym wielkość dochodów podatkowych. W ostatniej części pracy zbadano wpływy do budżetu państwa z tytułu podatków bezpośrednich i podatków pośrednich w latach 2006-2008.

Źródła informacji, w oparciu o które powstała niniejsza praca, tworzą katalog licznych publikacji zestawionych w spisie bibliograficznym – książek, opracowań i raportów naukowych, jak również baz danych zamieszczonych na stronie internetowej Ministerstwa Finansów.

Aktywizacja bezrobotnych na terenie gminy Chynów

Wstęp 2

Rozdział I. Bezrobocie – aspekty pojęciowe 4
1.1. Pojęcie i znaczenie bezrobocia 4
1.2. Typy bezrobocia 13
1.3. Przyczyny bezrobocia 18
1.4. Bezrobocie wyzwaniem dla polityki społecznej 21
1.5. Aktywizacja zawodowa bezrobotnych 27

Rozdział II. Metodologia badań własnych 34
2.1. Cel i przedmiot badań 34
2.2. Problemy i hipotezy badawcze 35
2.3. Metody, techniki i narzędzia badawcze 42
2.4. Charakterystyka środowiska badawczego 45

Rozdział III. Analiza wyników badań 52
3.1. Przyczyny bezrobocia na terenie Gminy Chynów 52
3.2. Skutki bezrobocia 55
3.3. Aktywizacja bezrobotnych na terenie Gminy Chynów 58

Zakończenie 63
Bibliografia 66
Spis tabel 70
Spis map 71
Załącznik 72

Wstęp

Zjawisko bezrobocia należy do najbardziej palących problemów społecznych każdego wieku. Zjawisko bezrobocia towarzy­szyło procesom rozwoju gospodarczego, choć jego skala podlegała silnym wahaniom. Wysoka ranga problemu bezrobocia wynika z ekono­micznego, społecznego i politycznego znaczenia tego zjawiska. Bezrobocie nie tylko wpływa na standard życia ludności i dynamikę rozwoju gospodarczego, ale w istotnej mierze decyduje o nastrojach społecznych i popularności rządów. To właśnie z tych względów jest ono przedmiotem zainteresowania polityki gospodarczej państwa, próbującej ograniczyć rozmiary tego zjawiska. Problematyka bezrobocia od dawna przyciąga uwagę teorii ekonomii. Pierwsze całościowe próby interpretacji bezrobocia pojawiły się na gruncie tradycyjnej ekonomii neoklasycznej, ale już w ekonomii klasycznej wykorzy­stanie zasobów siły roboczej stanowiło ważny kierunek analizy. Od tamtych czasów badania nad funkcjonowaniem rynku pracy i wykorzystaniem siły roboczej są obecne w całym okresie rozwoju teorii ekonomii. Podejmowane są próby zrozumienia istoty bezrobocia, form jego przejawia­nia się, przyczyn jego powstawania i mechanizmów utrwa­lania się, a ponadto formułowane są wskazówki i postulaty pod adresem polityki gospodarczej w celu redukcji tego zjawiska.

Celem pracy jest zaprezentowanie zagadnienia aktywizacji bezrobotnych na terenie Gminy Chynów.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale opisane jest bezrobocie – w świetle literatury, a więc: pojęcie i znaczenie bezrobocia, typy bezrobocia, przyczyny bezrobocia, bezrobocie wyzwaniem dla polityki społecznej oraz aktywizacja zawodowa bezrobotnych.

W drugim rozdziale przedstawiona jest metodologia badań własnych, a więc: cel i przedmiot badań, problemy i hipotezy badawcze, metody, techniki i narzędzia badawcze oraz charakterystyka środowiska badawczego.

W trzecim rozdziale dokonana jest analiza wyników badań, a więc: przyczyny bezrobocia na terenie Gminy Chynów, skutki bezrobocia oraz aktywizacja bezrobotnych na terenie Gminy Chynów.

Bezrobocie jest zjawiskiem występującym we wszystkich krajach o gospodarce rynkowej. Rezerwowa armia pracy mieszcząca się w pewnych, dopuszczalnych społecznie, granicach spełnia na rynku pracy rolę czynnika zmniejszającego nacisk zatrudnionych na płace i poprawę warunków pracy oraz podnoszącego dyscyplinę pracy. Nie ma jednak jasności — ani w nauce, ani w praktyce — gdzie przebiega owa dopuszczalna granica. Nie udało się także, jak dotychczas, znaleźć odpowie­dzi na pytanie, co zrobić w sytuacji, gdy skala bezrobocia przekracza granice akcep­towane społecznie oraz zagraża bezpieczeństwu socjalnemu znacznej części społe­czeństwa i utrzymaniu pokoju społecznego.

W naszym kraju w ciągu zaledwie kilku lat, stało się naj­poważniejszym problemem ekonomicznym i społecznym. Masowe i trwałe bezro­bocie jest ceną, którą polskie społeczeństwo płaci za transformację ustrojową i wprowadzenie gospodarki rynkowej. Ogromna skala bezrobocia i odczuwane coraz bardziej dotkliwie jego negatywne konsekwencje gospodarcze i społeczne sprawiają, że zjawisko to przekroczyło już w Polsce próg tolerancji oraz uważane jest za największą plagę naszego życia.

Od kiedy na świecie pojawiło się bezrobocie, ekonomiści badają jego źródła i szukają środków umożliwiających jego ograniczenie lub likwidację.

Masowe i szybkie pojawienie się bezrobocia na początku transformacji go­spodarki polskiej było związane z wieloma czynnikami, w tym także załamaniem się produktu krajowego brutto. Można było zatem oczekiwać, że wraz z ożywie­niem gospodarczym stopa bezrobocia zacznie się obniżać i jego zakres maleć. Wiadomo, że część bez­robocia nie zanika wraz ze wzrostem produktu, ale utrzymuje się w dłuższym okresie w każdej z faz cyklu koniunkturalnego. Zainteresowanie tematem bezrobocia wynika z kilku ważnych powodów. Po pier­wsze, gospodarki w okresie transformacji poddawane są rozmaitym wstrząsom popytowym i podażowym, rezultatem czego może być duża skala niedopasowań na rynku pracy i pojawienie się bezrobocia strukturalnego. Po drugie, nie da się zmniejszyć tego typu bezrobocia wyłącznie poprzez szybki wzrost gospodarczy. Po trzecie, z uwagi na uporczywość występowania ten rodzaj bezrobocia niesie ze sobą najbardziej dolegliwe skutki ekonomiczne i społeczne tak na poziomie mikroekonomicznym, jak i makroekonomicznym, w tym dla cen, finansów pub­licznych, prywatyzacji, konkurencyjności gospodarki, bilansu płatniczego itd.

Bibliografia

  1. Auleytner J., Polska polityka społeczna: ciągłość i zmiany, WSP TWP PTPS, Warszawa 2004.
  2. Babbie E., Podstawy badań społecznych, PWN, Warszawa 2008.
  3. Bańko M., (red.), Słownik języka polskiego, tom 1, PWN, Warszawa 2007.
  4. Blaug M., Teoria ekonomii. Ujęcie retrospektywne, 2, Wydawnic­two Naukowe PWN, Warszawa 2000.
  5. Czuma Ł., Niemarksistowska teoria ekonomii. Podręcznik nie tylko dla studentów, Niezłomni, Warszawa 1989.
  6. Danecki J., Kwestie społeczne. Wybrane zagadnienia teoretyczne (w:) Gorlach K., A.M. Pyrć (red.), Węzłowe kwestie społeczne wsi polskiej u progu XXI wieku, Instytut Socjologii UJ, Kraków 2000.
  7. Duliniec E., Badania marketingowe w zarządzaniu przedsiębiorstwem, PWN, Warszawa 2001.
  8. Duliniec E., Postępowanie nabywców towarów konsumpcyjnych w krajach o gos­podarce rynkowej. Analiza marketingowa, SGPiS, Warszawa 1986.
  9. Dziewięcka-Bokun L., Rola państwa w realizacji polityki społecznej w okresie transfor­macji ustrojowej w Polsce (w:) L. Dziewięcka-Bokun, K. Zamorska (red.), Polityka społeczna. Teksty źródłowe, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław 2003.
  10. Dziewięcka-Bokun L., Systemowe determinanty poli­tyki społecznej, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław 2000.
  11. Gilejko L., Praca — między przymusem a szansami awansu, „Problemy Polityki Społecznej. Stu­dia i Dyskusje” nr 7/2004.
  12. Goszczyńska M., Poczucie jakości życia u bezrobotnych, „Polityka Społeczna”, 1996 nr 1
  13. Gośkowski J., Machowska K.M., Społeczeństwo wiedzy a społe­czeństwo informatyczne (w:) Chyrowicz B. (red.), Społeczeństwo informatyczne: szansa czy zagrożenie, TN KUL, Lublin 2003.
  14. Hague P.N., Jackson P., Badania rynku. Zrób to sam, Signum, Kraków 1992.
  15. Hill N., Alexander J., Pomiar satysfakcji i lojalności klientów, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2003.
  16. Kaczmarczyk S., Badania marketingowe. Metody i techniki, PWN, Warszawa 2003.
  17. Kotler Ph., Marketing Podręcznik Europejski, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2002.
  18. Kryńska E., (red.), Mobilność zasobów pracy, IPiSS, Warszawa 2000.
  19. Kryńska E., Zmiany w obszarze zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu; w kierunku równowagi na rynku pracy (w:) M. Rymsza (red.), Reformy społeczne. Bilans dekady, ISP, Warszawa 2004.
  20. Księżopolski M., Co dalej z polityką społeczną w Polsce? Od socjalistycznych gwarancji do patemalistyczno-rynkowej hybrydy (w:) M. Rymsza (red.), Reformy społeczne. Bilans dekady, ISP War­szawa 2004.
  21. Kwiatkowski E., Bezrobocie, PWN, Warszawa 2002.
  22. Kwiatkowski E., Kwiatkowska W., Bezrobocie i jego skutki społeczno-ekonomiczne w okresie transformacji systemu społeczno-gospodarczego w Polsce, Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku, Zeszyty Naukowe, t. 10, 1998.
  23. Milic-Czerniak R., Marketingowe badania bezpośrednie – zastosowania, Difin, Warszawa 2005.
  24. Morawski W., Globalizacja i praca. Kontekstowa analiza świata pracy (w:) S. Borkowska (red.), Przyszłość pracy w XXI wieku, IPiSS, GUS, Warszawa 2004.
  25. Morawski W., Socjologia eko­nomiczna, PWN, Warszawa 2001.
  26. Nahotko S., Zarządzanie kosztami pracy w przedsiębiorstwie działającym w otoczeniu bezrobocia, Scentific Publishing Group, Gdańsk 2005.
  27. Nieciuński W., Dwie wizje Polski (w:) J. Auleytner (red.), O roztropną politykę społeczną, PTPS, Katowice 2002.
  28. Nowak S. (red.), Metody badań socjologicznych, PWN, Warszawa 1965.
  29. Nowak S., Metodologia badań społecznych, PWN, Warszawa 2007.
  30. Orczyk J., Próba identyfikacji dylematów w sferze zatrudnienia związanych z integracją Polski z Unią Europejską (w:) J. Orczyk, Dylematy zatrudnienia w warunkach postępującej integracji Polski z Unią Europejską, AE, Poznań 2001.
  31. Palka S., Metodologia badania, GWP, Gdańsk 2006.
  32. Pilch T., (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, tom I, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2003.
  33. Pilch T., Zasady badań pedagogicznych, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1998.
  34. Pisz W., Problemy społeczne transformacji w Polsce, AE Wrocławska, Opole 2001.
  35. Rawicz J., i in., (red.), Encyklopedia, tom 2, PWN, Warszawa 2007.
  36. Rifkin J., Koniec pracy. Schyłek siły roboczej na świecie i początek ery postrynkowęj, Dolnośląskie, Wrocław 2001.
  37. Rifkin J., Wiek dostępu. Nowa kultura hiperkapitalizmu, w której płaci się za każdą chwilę życia, Dolnośląskie, Wrocław 2003.
  38. Rysz-Kowalczyk B. (red.), Leksykon polityki społecznej, IPS UW, Warszawa 2001.
  39. Sadowski Z., Rządowy program poprawy w dziedzinie zatrudnienia, „Służba Pracownicza” nr 3/2004.
  40. Sadowski Z., Wach T., Leksykon pracy, bezrobocia i zabezpieczenia społecznego, Wydawnictwo Biblioteczka Pracownicza, Warszawa 2003.
  41. Słownik współczesnego języka polskiego, Przegląd Redaer’s Digest, Warszawa 2001.
  42. Socha M., Sztanderska U., Strukturalne podstawy bezrobocia w Polsce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000.
  43. Szewczuk Wł., (red.), Encyklopedia psychologii, Fundacja Innowacja, Warszawa 1998.
  44. Sztanderska U., Efektywność urzędów pracy w realizowa­niu aktywnej polityki rynku pracy. Wyniki badania ankietowego (w:) M. Bednarski (red.), Aktywne for­my przeciwdziałania bezrobociu w Polsce. Narzędzia i instytucje, IPiSS, Warszawa 1996.
  45. Szul R., Tucholska A., (red.), Rynek pracy w skali lokalnej, Scholar, Warszawa 2004.
  46. Szylko-Skoczny M., Polityka społeczna wobec bezrobocia w Trzeciej Rzeczypospolitej, Instytut Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2004.
  47. Szylko-Skoczny M., Zjawisko bezrobocia na lokalnych rynkach prac w latach 1991-1993, „Rynek Pracy”, nr 6,
  48. Wiśniewski Z., Deregulacja rynku pracy w krajach Unii Europejskiej (w:) K.W. Frieske (red.), Deregulacja polskiego rynku pracy, IKSS, Warszawa 2003.
  49. Bokszański, i in., (red.), Encyklopedia socjologii, tom 1, Oficyna Naukowa, Warszawa 1998.
  50. Zarychta H., Skutki i koszty bezrobocia na lokalnym rynku pracy, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 6, 1994.
  51. Znaniecki F., Socjologia bezrobotnych, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 1, 1992.

Współczesne stosunki ekonomiczne polsko-rosyjskie w kontekście międzynarodowym

Wstęp 2

Rozdział I. Wpływ handlu zagranicznego na procesy wzrostu gospodarczego kraju 4
1.1. Przesłanki, istota i znaczenie międzynarodowej wymiany towarowej 4
1.2. Cechy handlu międzynarodowego, jego rodzaje i uczestnicy 7
1.3. Efekty wymiany międzynarodowej 13
1.4. Sytuacja polityczna a wymiana handlowa 18

Rozdział II. Polsko – rosyjska współpraca gospodarcza w latach 2000-2006 23
2.1. Zakres polsko-rosyjskiej współpracy gospodarczej 23
2.2. Współpraca handlowa 34
2.3. Współpraca gospodarczo – polityczna 41
2.4. Współpraca w dziedzinie inwestycji 45
2.5. Inne formy polsko-rosyjskiej współpracy gospodarczej 47

Rozdział III. Wpływ stosunków politycznych Polski z Rosją na poziom wymiany handlowej 49
3.1. Poziom i struktura polsko-rosyjskiego bilansu handlowego 49
3.2. Ewolucja polsko – rosyjskiej wymiany handlowej 55
3.3. Ogólna charakterystyka polskich obrotów zagranicznych z UE i krajami Europy Środkowowschodniej 68
3.4. Rynki wschodnie – niewykorzystane szanse polskiej gospodarki 77

Zakończenie 84
Bibliografia 95
Spis tabel 98

Wstęp

W ostatnich latach, w odróżnieniu od lat wcześniejszych, kiedy świat sprawiał wrażenie bardziej uporządkowanego, rozwój wielu wydarzeń stał się tak szybki i często tak nieoczekiwany, że obserwowanie ich i interpretowanie zaczęło być szczególnie trudne. Zjawiska i procesy ekonomiczne podlegały w ostatnich latach tak szybkiej ewolucji, iż formułowanie trafnych diagnoz, prognoz i terapii stało się bardziej sztuką niż rzemiosłem, stwarzając dodatkowy asumpt do pogłębienia się kryzysu zaufania tak do ekonomistów jak i do wielu tradycyjnych koncepcji oraz hipotez teoretycznych. Opóźnienie ekonomii w stosunku do potrzeb człowieka i naglących problemów współczesności dotyczy również szeroko rozumianych problemów globalizacji.

Stabilny wzrost gospodarczy zakłada nie tylko zwiększenie wskaźników ilościowych gospodarki, lecz także pozytywne zmiany w jej strukturze. Polityka strukturalna państwa, jako instrument regulacji makroekonomicznych procesami transformacyjnymi, ma kilka kierunków.

Po pierwsze, przez strukturę rozumiemy bazowe przekształcenia stosunków własności (np. zmiana relacji między różnymi formami własności w strukturze gospodarki).

Po drugie, do zmian strukturalnych w gospodarce zalicza się reformy długofalowe w sferze budżetowo-podatkowej i pieniężno-kredytowej, takie jak zmiany w strukturze systemów podatkowych i dynamice obciążeń fiskalnych gospodarki – z jednej strony, a zmiany w strukturze wydatków państwa i dynamice ich udziału w produkcie krajowym brutto (PKB) – z drugiej strony; zmiany w strukturze systemu pieniężno-kredytowego i w mechanizmach zarządzania dynamiką podaży pieniądza.

Po trzecie, przez politykę strukturalną rozumiemy priorytety branżowe i regionalne, preferowane przez rządy przy opracowywaniu konkretnych programów inwestycyjnych, w ramach budżetów państw w danym okresie.

Wszystkie kierunki polityki strukturalnej mają zarówno ekonomiczny, jak i instytucjonalny aspekt. Ekonomiczny aspekt jest związany z kształtowaniem się nowego typu wzajemnych powiązań funkcjonalnych w gospodarce. Natomiast instytucjonalny aspekt jest związany z kształtowaniem nowych wzajemnych powiązań gospodarczych w postaci nowego systemu instytucji społeczno-gospodarczych i zgodnych z nimi norm prawa, moralności, kultury itd.

Wydaje się zasadne postawienie głównego akcentu na analizie ekonomicznego aspektu polityki strukturalnej państwa w warunkach transformacji. W tym kontekście, uwagę zwraca okoliczność, że wyżej wymienione kierunki polityki strukturalnej są ściśle powiązane ze sobą.

W niniejszej pracy podjęto próbę ukazania istoty współczesnych stosunków ekonomicznych polsko-rosyjskich w kontekście międzynarodowym. Taki też był zasadniczy cel pracy.

Opracowanie składa się z trzech rozdziałów:

Rozdział pierwszy to wpływ handlu zagranicznego na procesy wzrostu gospodarczego kraju: przesłanki, istota i znaczenie międzynarodowej wymiany towarowej, cechy handlu międzynarodowego, jego rodzaje i uczestnicy, efekty wymiany międzynarodowej oraz sytuacja polityczna a wymiana handlowa.

Rozdział drugi to polsko – rosyjska współpraca gospodarcza w latach  2000-2008: zakres polsko-rosyjskiej współpracy gospodarczej, współpraca handlowa, współpraca w zakresie infrastruktury, współpraca w dziedzinie inwestycji oraz inne formy polsko-rosyjskiej współpracy gospodarczej.

Rozdział trzeci to wpływ stosunków politycznych Polski z Rosją na poziom wymiany handlowej: poziom i struktura polsko-rosyjskiego bilansu handlowego, ewolucja polsko – rosyjskiej wymiany handlowej, ogólna charakterystyka polskich obrotów zagranicznych z UE i krajami Europy Środkowowschodniej, rynki wschodnie – niewykorzystane szanse polskiej gospodarki.

Całość opracowania powstała w oparciu o literaturę fachową, artykuły prasowe, akty prawne oraz źródła ze stron WWW.

Wprowadzenie euro jako podstawowego środka płatniczego

WSTĘP 2

ROZDZIAŁ I. EURO JAKO WALUTA UNII GOSPODARCZEJ I WALUTOWEJ 5
1.1. Rys historyczny 5
1.2. Dlaczego euro? 10
1.3. Czyje jest euro? 12

ROZDZIAŁ II. ZASADY WPROWADZANIA EURO DO OBIEGU 13
2.1. Etapy wprowadzania euro 13
2.2. Kursy konwersji. Sposób przeliczania EURO. 17
2.3. Prawne aspekty wprowadzenia euro 22
2.4. Wzory banknotów i monet 23

ROZDZIAŁ III. FUNKCJONOWANIE EURO JAKO PODSTAWOWEGO ŚRODKA PŁATNICZEGO UE 27
3.1. Kształtowanie kursu wymiany Euro 27
3.2. Co wpływa na kurs euro? 29
3.3. Wpływ wprowadzenia euro na strategię działania przedsiębiorstw 32

ROZDZIAŁ IV. SYSTEM WSPÓLNEJ WALUTY EUROPEJSKIEJ 39
4.1. Kryteria przystąpienia do EMU 39
4.2. Rozmiary EMU 42
4.3. Euro w polskim systemie bankowym 44

ZAKOŃCZENIE 49
BIBLIOGRAFIA 56
SPIS TABEL I RYSUNKÓW 57
ZAŁĄCZNIK 58

WSTĘP

Nie można mówić o euro bez przedstawienia krótkiej genezy międzynarodowego systemu walutowego. Dlaczego euro w ogóle zostało wprowadzone?[1] W grę wchodziły przynajmniej trzy motywy, o czym w kolejnych częściach pracy.

Międzynarodowy system walutowy (msw) jest konstrukcją historyczną, która przechodziła długą ewolucję. Ze względu na brak jednolitej definicji tego systemu, poniżej przedstawiane są definicje tego systemu przez różnych ekonomistów. Ronald McKinnon przez międzynarodowy system walutowy rozumie zespół mechanizmów regulujących wszystkie powiązania, jakie wywiązują się przy udziale rynku walutowego, kapitałowego oraz surowców między krajami biorącymi udział w handlu zagranicznym. Funkcjonowanie tego systemu się opiera na regułach kursowych, które odgrywają podobną rolę w tym systemie, co konstytucja w systemie o charakterze politycznym.

Paul Krugman definiuje msw jako zespół zasad funkcjonowania strefy sfery monetarnej i kursu walutowego, za pomocą których odbywa się regulowanie współzależności, jakie występują między wszystkimi otwartymi gospodarkami. Kazimierz Zabielski przez msw rozumie zespół układów, reguł, instytucji, zasad i zwyczajów, które określają warunki i sposoby funkcjonowania pieniądza w sferze stosunków międzynarodowych.[2] Jako ostatnią przytoczę definicję sformułowaną przez Karola Lutkowskiego, który definiuje ten system jako zestaw zasad, norm. narzędzi regulacyjnych i instytucji mających na celu zapewnienie możliwości swobodnego transferu siły nabywczej pomiędzy odrębnymi obszarami walutowymi, na których cyrkulują odrębne krajowe waluty.[3]

Z powyższych definicji wynika, że międzynarodowy system walutowy (msw) jest ściśle powiązany z gospodarką światową, a jego funkcjonowanie jest pochodną procesów, jakie w tej gospodarce zachodzą. Niemniej, system ten rządzi się własnymi prawami, które nie zawsze są zbieżne z tymi, jakie występują w gospodarce światowej. O ocenie systemu walutowego występującego w danym okresie czasowym decydują następujące kryteria: reguły kursowe występujące w tym systemie, zasady działania mechanizmu zarówno adiustacji, jak i jego płynności, a także zakres zaufania do takiego systemu.

Analiza wpływu euro na msw, będącego wynikiem uruchomienia europejskiej unii walutowej i gospodarczej, zostanie poprzedzona prezentacją dotychczasowej ewolucji msw. Prezentacja ta będzie się skupiać przede wszystkim na tych walutach, które odgrywały znaczącą rolę w funkcjonowaniu systemu walutowego. Tak ujęta analiza historyczna msw pozwoli na odpowiedź na pytanie, czy wprowadzenie euro istotnie wpłynie na dalsze funkcjonowanie msw.

Początek międzynarodowego systemu walutowego przypada na drugą połowę XIX wieku. Właśnie wtedy dwie rewolucje przemysłowe, jakie przeszły przez Europę, zainicjowały proces specjalizacji gospodarek poszczególnych krajów. Specjalizacja gospodarek była przyczyną wzrostu wymiany handlowej, który zmusił jej uczestników do znalezienia odpowiedniej formuły umożliwiającej rozwiązanie wszystkich zagadnień związanych z płatnościami, które wynikały z tej wymiany. Istniejący stan rzeczy nie sprzyjał łatwemu uregulowaniu tych zagadnień. Poszczególne kraje nie tylko posiadały odmienne jednostki monetarne, ale, dodatkowo, posiadały parytety względem srebra i złota, czyli dwóch kruszców, których ceny podlegały nieustannym wahaniom.

Warunkiem wykrystalizowania się msw było zakończenie zjawiska bimetalizmu, jakie występowało w Europie de facto od XVI wieku. Istota bimetalizmu polegała na jednoczesnym występowaniu złota i srebra w charakterze pieniądza w obiegu zarówno krajowym, jak i międzynarodowym. Bimetalizm stawał się kłopotliwy, gdyż cena tych dwóch kruszców ulegała ciągłym zmianom. W myśl prawa Kopernika-Greshama, pieniądz gorszy, o niższej wartości wypiera! pieniądz lepszy o wyższej wartości. Tak się też stało w przypadku złota, którego podaż gwałtownie wzrosła w XIX wieku. Złoto posiadało ponadto inne atrybuty: jednorodność, dużą wartość oraz, przede wszystkim, fakt, że się nie psuje.

Brak jednolitego parytetu między srebrem a złotem prowadził do ogromnego chaosu walutowego. Pierwszym krajem, który zdecydował się na pieniądz denominowany w jednym kruszcu (tzn. złocie) była Wielka Brytania. Kraj ten zaniechał bicia monet ze srebra już w 1798 r. Jednak nie ma jednoznaczności co do daty, kiedy Wielka Brytania zainicjowała system waluty złotej. Rzecz w tym. że na początku XIX wieku Brytyjczycy, na skutek działań wojennych z Francuzami, musieli zawiesić wymienialność funta na złoto. Dopiero na mocy zatwierdzonego przez parlament Resumption Act w 1819 r. zniesiono szereg ograniczeń dotyczących eksportu kapitału z Wielkiej Brytanii. [4]

Z kolei, inne źródła wskazują już na rok 1816 jako ten, w którym dokonano powiązania emisji banknotów ze stanem rezerw złota i wyeliminowano srebro jako pieniądz równorzędny wobec złota. Jednak, według brytyjskich źródeł, okres waluty złotej rozpoczął się dopiero w 1821 roku. Przejście Wielkiej Brytanii na monometalizm było wstępnym krokiem do powstania systemu waluty złotej – pierwszego etapu w ewolucji międzynarodowego systemu walutowego, w którym kraj ten odgrywał kluczową rolę. Ponadto, Wielka Brytania posiadała inne atrybuty, które umożliwiły jej odgrywanie wiodącej roli w msw. Funt sterling znajdował się w obiegu już na początku drugiego tysiąclecia, czyli zdecydowanie wcześniej niż waluty innych krajów europejskich. Za funtem przemawiał także ogromny potencjał gospodarczy Wielkiej Brytanii, która była wtedy największym dostarczycielem kapitału w gospodarce światowej, a przede wszystkim posiadała świetnie rozwinięty system bankowy.

Pozostałym krajom odejście od bimetalizmu zajęło znacznie więcej czasu – de facto dopiero od siódmej dekady dziewiętnastego wieku Niemcy uruchamiają system waluty złotej po zakończeniu wojny z Francją. W przypadku Niemiec, powiązanie marki ze złotem bardzo ułatwiły ogromne reparacje, jakie Francja musiały wypłacić Niemcom w zlocie. W literaturze anglosaskiej często wskazuje się rok 1879 jako datę zainicjowania systemu waluty złotej w gospodarce światowej. Właśnie wtedy Stany Zjednoczone, po siedemnastoletniej przerwie wywołanej wojną secesyjną, ponownie oparły emisję banknotów na złocie. Jednak formalne powiązanie waluty amerykańskiej ze złotem nastąpiło dopiero w 1900 na mocy US Gold Standard Act. W międzyczasie do tego systemu dołączają inne kraje, takie jak Japonia czy Argentyna. I tak, na początku dwudziestego wieku jedynymi znaczącymi krajami, które stosowały nadal parytet względem srebra, były Chiny i Meksyk.

Przejście przez zdecydowaną większość krajów na monometalizm polegający na powiązaniu poszczególnych walut ze złotem zainicjowało funkcjonowanie ujednoliconego systemu walutowego w gospodarce światowej.

[1] Por. W. M. Orłowski, Opytmalna ścieżka do euro, Scholar, Warszawa 2004, s. 7

[2] K. Zabielski, Finanse międzynarodowe, PWN, Warszawa 1994, s. 31

[3] K. Lutkowski, Międzynarodowy system walutowy, Poltext, Warszawa 1998, s. 15

[4] K. Zabielski, Finanse…, op. cit., s. 33 – 39

Wprowadzanie do obrotu finansowego środków z nielegalnych źródeł

Wstęp 3

Rozdział I. Geneza zjawiska, techniki prania brudnych pieniędzy 5
1.1. Definicja pojęcia prania brudnych pieniędzy 5
1.2. Źródła pochodzenia brudnych pieniędzy 12
1.3. Fazy i techniki prania brudnych pieniędzy 16
1.4. Nowe możliwości prania brudnych pieniędzy w związku z rozwojem Internetu 21
1.4.1. Zakłady bukmacherskie 21
1.4.2. E-cash 22
1.4.3. Smart cards 22
1.4.4. Digital Cash 23

Rozdział II. Prawne regulacje dotyczące zapobiegania i zwalczania procederu prania pieniędzy 25
2.1. Obecny stan uregulowań prawnych w Polsce 25
2.1.1. Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy 28
2.1.2. Kierunki i zmiany w prawie polskim 30
2.2. Ustawa o pieniądzu elektronicznym 30
2.3. Prawo podatkowe a pranie brudnych pieniędzy jako aspekt walki z procederem 33
2.4. Instytucje powołane do zwalczania procederu i ich kompetencje 35
2.5. Instytucje powołane do zwalczania procederu i ich kompetencje 44

Rozdział III. Unia Europejska a pranie brudnych pieniędzy. 46
3.1. Regulacje prawne w Unii Europejskiej 46
3.2. Walka z praniem brudnych pieniędzy na arenie międzynarodowej 49
3.3. Walka z procederem prania brudnych pieniędzy na przykładzie kraju Unii Europejskiej 53
3.4. Kierunki walki z procederem w Unii 55
3.5. Przestępczość zorganizowana na świecie a pranie brudnych pieniędzy 55
3.6. Pranie brudnych pieniędzy w oazach podatkowych 59
3.7. Walka z praniem pieniędzy poza sektorem finansowym 59
3.8. Walka z przestępczością internetową 62

Rozdział IV. Wpływ procederu prania brudnych pieniędzy na gospodarkę i społeczeństwo 64
4.1. Skutki ekonomiczne 64
4.2. Skutki społeczne 65
4.2.1. Wzrost przestępczości i korupcji 65
4.2.2. Wzrost bezrobocia 68
4.2.3. Utrwalenie patologii 71
4.3. Efekt korupcji 71
4.4. Koszty związane z walką z procederem 75
4.5. Zmniejszenie wzrostu gospodarczego 76
4.6. Zwiększenie ryzyka makroekonomicznej destabilizacji 77

Zakończenie 78
Bibliografia 82

Wstęp

Podejmując próbę zdefiniowania, czym właściwie jest „pranie pieniędzy”, należałoby podejść do problemu od strony celu, jakiemu służyć ma ten proceder. W takim ujęciu jest to proces, służący w pierwszej kolejności ukryciu prawdziwego źródła pochodzenia określonych środków majątkowych, a w dalszej – wytworzeniu wiarygodnych podstaw ich pochodzenia ze źródeł odmiennych. Jest to definicja ogólna, obejmująca proces prania pieniędzy w znaczeniu szerszym. Celowo zostały w niej pominięte jakiekolwiek elementy wskazujące na charakter prawny omawianych środków finansowych oraz źródła ich pochodzenia. Przyczyną tego jest fakt, iż czynności składające się na proceder prania pieniędzy są również wykorzystywane w odniesieniu do mienia nabytego w drodze legalnej. Dzieje się tak w przypadku osób, które, uzyskując dochód z nie zarejestrowanych źródeł, nie chcą go ujawniać do opodatkowania. Zamiast nabyte w ten sposób fundusze schować w materacu, gdzie dewaluowałyby się, osoby takie mogą zdecydować się na zastosowanie mechanizmów charakterystycznych dla prania pieniędzy, aby w rezultacie zadeklarować dochód z innych źródeł, wolnych od opodatkowania lub w stosunku do których obowiązek podatkowy jest znacznie korzystniejszy. Podobne działania, choć szkodliwe z punktu widzenia interesów fiskalnych państwa, nie mają takiego ciężaru gatunkowego jak czynności objęte zakresem prania pieniędzy w znaczeniu szczególnym.

W niniejszej pracy podjęto próbę ukazania istoty wprowadzania do obrotu finansowego środków z nielegalnych źródeł w kontekście prawnych aspektów zwalczania procederu. Taki też jest zasadniczy cel pracy.

Tezą pracy jest założenie, iż polski system walki z korupcją jest wciąż mało sprawny w porównaniu z systemem europejskim, międzynarodowym.

Opracowanie składa się z czterech rozdziałów.

Rozdział pierwszy to geneza zjawiska, techniki prania brudnych pieniędzy: definicja pojęcia prania brudnych pieniędzy, źródła pochodzenia brudnych pieniędzy, fazy i techniki prania brudnych pieniędzy, nowe możliwości prania brudnych pieniędzy w związku z rozwojem Internetu.

Rozdział drugi to prawne regulacje dotyczące zapobiegania i zwalczania procederu prania pieniędzy: obecny stan uregulowań prawnych w Polsce, Ustawa z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy, o pieniądzu elektronicznym, prawo podatkowe a pranie brudnych pieniędzy jako aspekt walki z procederem, kierunki i zmiany w prawie Polskim. Instytucje powołane do zwalczania procederu i ich kompetencje oraz odpowiedzialność karna za pranie brudnych pieniędzy.

Rozdział trzeci to walka ze zjawiskiem, metody zwalczania procederu: walka z praniem brudnych pieniędzy na arenie międzynarodowej, regulacje prawne w Unii Europejskiej, walka z procederem prania brudnych pieniędzy, przestępczość zorganizowana na świecie a pranie brudnych pieniędzy, kierunki walki z procederem w Unii, walka z praniem pieniędzy poza sektorem finansowym oraz walka z przestępczością internetową.

Rozdział czwarty to wpływ procederu prania brudnych pieniędzy na gospodarkę: skutki ekonomiczne, skutki społeczne.

Całość opracowania powstała w oparciu o literaturę fachową, artykuły prasowe, akty prawne oraz źródła internetowe.

Uwarunkowania innowacyjności sektora MSP

Wstęp 3

Rozdział I. Sektor MSP – zakres znaczeniowy pojęcia 5
1.1. Definicja MSP 5
1.2. Funkcje MSP w gospodarce rynkowej 13
1.3. Bariery rozwoju MSP w Polsce 17
1.4. Finansowanie, proces powstawania oraz rozwój MSP 25

Rozdział II. Innowacyjność źródłem przewagi konkurencyjnej MSP 30
2.1. Innowacje – ich rodzaje i klasyfikacja 30
2.2. Obraz innowacyjności polskich przedsiębiorstw 35
2.3. Różnice innowacyjności polskich przedsiębiorstw i firm krajów Unii Europejskiej 41
2.4. Dostosowanie polskich firm innowacyjnych do firm w Unii Europejskiej 45

Rozdział III. Procesy innowacyjne w sektorze małych przedsiębiorstw w Polsce 52
3.1. Innowacyjność przedsiębiorstw przemysłowych 52
3.1.1. Finansowanie oraz bariery innowacyjności 52
3.1.2. Innowacje produktowe i procesowe 54
3.1.3. Techniczne wyposażenie MSP 56
3.1.4. Innowacje organizacyjne i marketingowe 57
3.1.5. Ochrona własności intelektualnej 59
3.2. Powiązania w procesie innowacyjnym 60
3.2.1. Pochodzenie innowacji 60
3.2.2. Porozumienia o współpracy 62
3.2.3. Transfer technologii 64
3.2.4. Źródła informacji dla innowacji 64
3.2.5. Bariery w innowacyjnej działalności 65

Rozdział IV. Strategia innowacyjna w Firmach X,Y,Z – ekspertyza własna 67
4.1. Metodologia badań własnych 67
4.2. Charakterystyka Firm X,Y,Z 68
4.3. Przykłady strategii firm innowacyjnych w Polsce 69
4.3.1. Strategia firmy X 69
4.3.2. Strategia firmy Y 71
4.3.3. Strategia firmy Z 73
4.4. Podsumowanie 74

Zakończenie 84
Bibliografia 85
Spis wykresów 89
Spis tabel 90
Spis rysunków 91
Załącznik 92

Wstęp

Wejście w XXI wiek wiąże się z uznaniem zmian i nowości jako nieodłącznego atrybutu życia współczesnego człowieka, a aktywność we wprowadzaniu zmian, czyli innowacyjność, jest wyznacznikiem sukcesu. Społeczeństwo i rynek oczekują innowacji, a więc trzeba je dostarczyć odbiorcy. Takie zadania stawia sobie większość aktywnych na rynku przedsiębiorców.

Z badań rozwoju współczesnego przemysłu wynika, że tempo wprowadzania innowacji jest jednak różne, zależnie od rodzaju podejmowanej działalności produkcyjnej, czy usługowej. Można wyodrębnić sektory, w których przewyższa ono znacznie, średnie tempo dla całego przemysłu. Do tych sektorów należy między innymi współczesna optoelektronika, informatyka, biotechnologia. W tych dziedzinach cykl tworzenia innowacji jest tak krótki, że zrealizowany nowy produkt trafia na rynek i nim zdąży się na nim przyjąć, jest zastępowany przez kolejny o wyższym stopniu no­woczesności i jakości.

Od przedsiębiorcy wymaga to szczególnej sprawności technicznej i organizacyjnej dla utrzymania tempa rozwoju innowacji. W pracy uzasadnia się tezę, że potrzeba utrzymania wysokiego poziomu innowacyjności firmy narzuca konieczność dostoso­wania do niego jej struktury, organizacji i metod zarządzania, a tempo i rodzaj aktywności innowacyjnej pozwalają na wyodrębnienie szczególnego rodzaju firmy, którą nazywamy tu firmą innowacyjną. Firma innowacyjna jest definiowana jako inteligentna organizacja, permanentnie wprowadzająca i generująca innowacje oraz realizująca projekty innowacyjne dla wytworzenia produktów i usług znajdujących uznanie u odbiorców ze względu na wysoki poziom nowoczesności i konkurencyjności.

Przedmiotem pracy jest prezentacja różnych form przedsiębiorstw innowacyjnych oraz modeli zarządzania tego rodzaju przedsiębiorstwami, ze szczególnym uwzględnieniem strategii rozwoju firm polskich. Taki też jest cel opracowania.

Praca składa się z czterech rozdziałów:

Rozdział pierwszy to przedstawienie sektora MSP – zakres znaczeniowy pojęcia, a w tym: definicja MSP, funkcje MSP w gospodarce rynkowej, bariery rozwoju MSP w Polsce oraz finansowanie procesu powstawania oraz rozwoju MSP.

Rozdział drugi to innowacyjność źródłem przewagi konkurencyjnej MP: innowacje – ich rodzaje i klasyfikacja, obraz innowacyjności polskich przedsiębiorstw, różnice innowacyjności polskich przedsiębiorstw i firm krajów Unii Europejskiej, dostosowanie polskich firm innowacyjnych do firm w Unii Europejskiej.

Trzecia część pracy to procesy innowacyjne w sektorze małych przedsiębiorstw w Polsce: innowacyjność przedsiębiorstw przemysłowych, powiązania w procesie innowacyjnym.

Czwarta część pracy to strategia innowacyjna w Firmach X,Y,Z – ekspertyza własna: metodologia badań własnych, charakterystyka Firm X,Y,Z, przykłady strategii firm innowacyjnych w Polsce.

Źródłem bibliograficznym pracy jest literatura naukowa, artykuły prasowe, akty prawne oraz materiały wewnętrzne badanych firm.

Skuteczność zwalczania bezrobocia w Polsce z użyciem środków finansowych z UE

Wstęp 2

Rozdział I. Bezrobocie – istota i zakres pojęcia 4
1.1. Pojęcie bezrobocia 4
1.2. Sytuacja w dziedzinie zatrudnienia w dawnej gospodarce socjalistycznej 7
1.3. Założenia oraz realizacja „terapii szokowej” 9
1.4. Przyczyny bezrobocia w okresie transformacji 11
1.5. Wybrane cechy bezrobocia w Polsce dawniej i dziś 17
1.6. Polityka państwa w stosunku do bezrobocia 20

Rozdział II. Bezrobocie wyzwaniem dla polityki społecznej 24
2.1. Oblicze współczesnego bezrobocia 24
2.2. Bezrobocie z perspektywy różnych dyscyplin naukowych 33
2.3. Przeobrażenia zadań polityki społecznej w sferze pracy 36
2.4. Trzy obszary aktywności polityki społecznej państwa wobec kwestii bezrobocia w III RP 39

Rozdział III. Skuteczność zwalczania bezrobocia w Polsce z użyciem środków finansowych z UE 45
3.1. Kształtowanie się wspólnotowej polityki społecznej 45
3.2. Swoboda przepływu pracowników 47
3.3. Bezpieczeństwo socjalne bezrobotnych 48
3.4. Ochrona zwalnianych pracowników 51
3.5. Tworzenie unijnej strategii zatrudnienia 54
3.6. Implementacja Europejskiej Strategii Zatrudnienia w Polsce 59
3.7. Wykorzystanie środków unijnych w Polsce do walki z bezrobociem – podsumowanie 62

Zakończenie 65
Bibliografia 67
Spis tabel 73

Wstęp

Bezrobocie jest zjawiskiem występującym we wszystkich krajach o gospodarce rynkowej. Rezerwowa armia pracy mieszcząca się w pewnych, dopuszczalnych społecznie, granicach spełnia na rynku pracy rolę czynnika zmniejszającego nacisk zatrudnionych na płace i poprawę warunków pracy oraz podnoszącego dyscyplinę pracy. Nie ma jednak jasności — ani w nauce, ani w praktyce — gdzie przebiega owa dopuszczalna granica. Nie udało się także, jak dotychczas, znaleźć odpowie­dzi na pytanie, co zrobić w sytuacji, gdy skala bezrobocia przekracza granice akcep­towane społecznie oraz zagraża bezpieczeństwu socjalnemu znacznej części społe­czeństwa i utrzymaniu pokoju społecznego. Bezrobocie należy zwalczać.

W naszym kraju bezrobocie, w ciągu zaledwie kilku lat, stało się naj­poważniejszym problemem ekonomicznym i społecznym. Masowe i trwałe bezro­bocie jest ceną, którą polskie społeczeństwo płaci za transformację ustrojową i wprowadzenie gospodarki rynkowej. Ogromna skala bezrobocia (ok. 3 mln zare­jestrowanych bezrobotnych) i odczuwane coraz bardziej dotkliwie jego negatywne konsekwencje gospodarcze i społeczne sprawiają, że zjawisko to przekroczyło już w Polsce próg tolerancji oraz uważane jest za największą plagę naszego życia.

Bezrobocie jest zjawiskiem zarówno ekonomicznym, jak i społecznym. Bezro­bocie jako zjawisko społeczne było, od dawna, ważnym przedmiotem moich zain­teresowań badawczych. Motywem napisania niniejszej książki była chęć podsumo­wania określonego etapu moich prac badawczych dotyczących społecznych aspek­tów bezrobocia. Początek i koniec tego etapu wyznaczyły dwie istotne granice -pierwszą była zmiana ustroju w Polsce, wprowadzenie gospodarki rynkowej i poja­wienie się masowego bezrobocia rynkowego, natomiast drugą granicą stało się wej­ście naszego kraju do Unii Europejskiej. Były to lata transformacji, w których spo­łeczeństwo polskie najpierw przeżyło szok wywołany gwałtownym ujawnieniem się zjawiska masowego bezrobocia rynkowego i jego dynamicznym wzrostem, nato­miast później zaczęło uczyć się żyć w sytuacji nasilającego się zagrożenia przymu­sowym brakiem pracy. W analizowanym okresie stworzono także w Polsce ramy in­stytucjonalno-prawne dla realizacji zadań polityki społecznej państwa w dziedzinie przeciwdziałania bezrobociu.

Celem pracy jest przedstawienie zagadnienia zwalczania bezrobocia w Polsce z użyciem środków finansowych z UE.

Uczestnictwo Polski w strukturach UE ma dla naszego kraju ogromne znaczenie gospo­darcze i społeczne. Dla przedsiębiorstw i przedsiębiorców największy wymiar posiadają pro­cedury dostosowawcze i unifikacyjne, jakie zostały zapoczątkowane w ramach dostosowania do unijnych kryteriów w zakresie infrastruktury, jakości wytwarzania i procedur dotyczących bezpieczeństwa technologicznego. W ostatnich latach zostało uruchomionych szereg progra­mów dla małych, średnich i dużych przedsiębiorstw, dzięki którym firmy planujące inwesty­cje mogą pozyskać cześć środków pieniężnych z funduszy unijnych lub z budżetu państwa. Programy pomocowe są przeznaczone dla przedsiębiorstw spełniających określone warunki gospodarcze. Podstawowe z nich to: jawność działalności oznaczająca płacenie podatków i składki na ubezpieczenie społeczne, własny wkład w inwestycję oraz jej solidna dokumenta­cja.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale zaprezentowana jest istota i zakres pojęcia bezrobocie, a więc pojęcie tegoż zagadnienia, sytuacja w dziedzinie zatrudnienia w dawnej gospodarce socjalistycznej, założenia oraz realizacja „terapii szokowej”, przyczyny bezrobocia w okresie transformacji, wybrane cechy bezrobocia w Polsce dawniej i dziś oraz polityka państwa w stosunku do bezrobocia.

W drugim rozdziale opisane jest bezrobocie jako wyzwanie dla polityki społecznej, a więc: oblicze współczesnego bezrobocia, bezrobocie z perspektywy różnych dyscyplin naukowych, przeobrażenia zadań polityki społecznej w sferze pracy oraz trzy obszary aktywności polityki społecznej państwa wobec kwestii bezrobocia w III RP.

W trzecim rozdziale przedstawiona jest skuteczność zwalczania bezrobocia w Polsce z użyciem środków finansowych z UE, a więc: kształtowanie się wspólnotowej polityki społecznej, swoboda przepływu pracowników, bezpieczeństwo socjalne bezrobotnych, ochrona zwalnianych pracowników, tworzenie unijnej strategii zatrudnienia, implementacja Europejskiej Strategii Zatrudnienia w Polsce oraz podsumowanie wykorzystania środków unijnych w Polsce do walki z bezrobociem.

W pracy wykorzystaną dostępną literaturę przedmiotu, artykuły z prasy fachowej o raz źródła ze stron internetowych. Dużą pomocą w pisaniu niniejszej pracy była lektura dwóch książek Jerzego Andrzeja Wojciechowskiego – „Stara – nowa Europa, czyli Unia Europejska, jej instytucje, prawo i problemy w krótkiej rozmowie z Czytelnikiem” oraz „Europa po liftingu”.