Archiwum autora: pracedyplomowe

Analiza ekonomiczno-finansowa banku PKO BP S.A.

Wstęp 3

Rozdział I. Sprawozdanie finansowe jako źródło informacji o sytuacji ekonomiczno-finansowej banku 5
1.1. Sprawozdawczość finansowa 5
1.2. Prawne regulacje sprawozdawczości finansowej w Polsce 9
1.3. Obowiązki sprawozdawcze podmiotów 11
1.4. Międzynarodowa harmonizacja sprawozdawczości finansowej 16
1.5. Elementy sprawozdań finansowych 20

Rozdział II. Analiza ekonomiczno-finansowa banku 26
2.1. Istota i przedmiot analizy finansowej 26
2.2. Rola analizy w procesie podejmowania decyzji 31
2.3. Klasyfikacja analiz przedsiębiorstwa 33
2.4. Metody analizy finansowej 37
2.5. Analiza wskaźnikowa w ocenie sytuacji ekonomicznej 41
2.5.1. Wskaźniki efektywności (rentowności) 43
2.5.2. Wskaźniki płynności finansowej 45
2.5.3. Wskaźniki wypłacalności 47

Rozdział III. Wstępna analiza sprawozdań finansowych banku PKO BP S.A. 49
3.1. Ogólna charakterystyka działalności banku PKO BP S.A. 49
3.2. Ocena sytuacji finansowej na podstawie analizy wstępnej sprawozdań finansowych 53
3.2.1. Analiza dynamiki i struktury aktywów 54
3.2.2. Analiza dynamiki i struktury pasywów 56
3.2.3. Analiza dynamiki i struktury rachunku zysków i strat 58
3.2.4. Analiza sprawozdania z przepływów środków pieniężnych 61

Rozdział IV. Analiza wskaźnikowa banku PKO BP S.A. 69
4.1. Analiza efektywności 69
4.2. Analiza płynności finansowej 71
4.3. Analiza wypłacalności 73

Zakończenie 78
Bibliografia 80
Spis schematów 84
Spis tabel 85
Spis wykresów 86

Wstęp

Przedsiębiorstwa działające na rynku – w tym również banki – od kilku lat mają do czynienia z dynamicznie zmieniającym się otoczeniem. Kryzys finansowy, rosnąca konkurencja, coraz większe oczekiwania klientów oraz stosowanie coraz nowszych technologii zmuszają banki do poszukiwania sposobów obniżania kosztów, podnoszenia jakości świadczenia usług oraz stosowania efektywniejszych rozwiązań organizacyjnych.

W dzisiejszych czasach niezbędne zatem wydaje się umiejętne przeprowadzanie analizy ekonomiczno-finansowej. Analiza ta zajmuje się badaniem i oceną efektywności działalności banku oraz jego sytuacją majątkową i finansową. Analiza ekonomiczno-finansowa staje się przydatna nie tylko do poprawnej interpretacji liczb zawartych w sprawozdaniu finansowym, lecz przede wszystkim do lepszego wykorzystania zasobów, poprawy wyników działalności, sprostania potrzebom rynku i oczekiwaniom właścicieli. Analiza ekonomiczno-finansowa powinna zatem ułatwić podjęcie decyzji zapewniających efektywny rozwój w przyszłości. Aby analiza ekonomiczno-finansowa mogła stanowić pomocny instrument zarządzania bankiem, trzeba znać jej istotę oraz narzędzia badawcze. W związku z powyższym celem niniejszej pracy było zatem objaśnienie podstaw analizy ekonomiczno-finansowej oraz ukazanie jej wpływu na ocenę kondycji finansowej banku.

Rozważania zawarto w czterech rozdziałach, gdzie dwa pierwsze stanowią część teoretyczną, natomiast dwa ostatnie to empiryczna część niniejszej pracy.

W rozdziale pierwszym ukazano sprawozdanie finansowe jako źródło informacji o sytuacji ekonomiczno-finansowej. Na wstępie zdefiniowano pojęcie sprawozdawczości finansowej oraz przedstawiono jej prawne regulacje w Polsce. Następnie przedstawiono obowiązki sprawozdawcze podmiotów wynikające z przepisów prawa oraz przedstawiono międzynarodową harmonizację sprawozdawczości finansowej. W ostatniej części rozdziału przedstawiono poszczególne elementy sprawozdań finansowych.

W rozdziale drugim ukazano istotę analizy ekonomiczno-finansowej banku. Na wstępie zdefiniowano pojęcie oraz omówiono przedmiot analizy finansowej. Następnie przedstawiono rolę analizy w procesie podejmowania decyzji oraz dokonano klasyfikacji analiz przedsiębiorstwa. Pod koniec rozdziału omówiono metody analizy finansowej oraz przedstawiono istotę analizy wskaźnikowej w ocenie sytuacji ekonomicznej banku, ze szczególnym uwzględnieniem wskaźników efektywności (rentowności), płynności finansowej oraz wypłacalności.

W rozdziale trzecim przeprowadzono wstępną analizę sprawozdań finansowych banku PKO BP S.A. Na wstępie scharakteryzowano działalność banku
PKO BP S.A. Następnie dokonano oceny sytuacji finansowej na podstawie analizy wstępnej sprawozdań finansowych. W badaniach przeprowadzono analizę dynamiki i struktury aktywów i pasywów bilansu, analizę dynamiki i struktury rachunku zysków i strat, oraz analizę rachunku przepływów pieniężnych.

W rozdziale czwartym przeprowadzono analizę wskaźnikową banku PKO BP S.A. Analizą objęto wskaźniki efektywności (rentowności), wskaźniki płynności finansowej oraz wskaźniki wypłacalności.

Źródła informacji, w oparciu o które powstała niniejsza praca, tworzą katalog licznych publikacji zestawionych w spisie bibliograficznym – książek, artykułów prasowych, opracowań i raportów naukowych, jak również baz danych i serwisów informacyjnych zamieszczonych na portalach internetowych. Rozważania opierały się na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne banku PKO BP S.A.

Analiza dochodów podatkowych budżetu państwa

Wstęp 3

1. System budżetowy w Polsce 5
1.1. Budżet państwa 5
1.1.1. Pojęcie budżetu i jego istota 5
1.1.2. Podstawy prawne tworzenia budżetu 8
1.1.3. Funkcje i zasady budżetowe 12
1.1.4. Klasyfikacja budżetowa 15
1.2. Struktura budżetu państwa 20
1.2.1. Dochody budżetowe 20
1.2.2. Wydatki budżetowe 21

2. System podatkowy w Polsce 23
2.1. Pojecie podatku i jego cechy 23
2.2. Klasyfikacja podatków 28
2.3. Technika podatkowa 35
2.4. Rola podatków w systemie finansowym państwa 41

3. Dochody podatkowe budżetu państwa 44
3.1. Podatki bezpośrednie 44
3.1.1. Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) 44
3.1.2. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) 50
3.2. Podatki pośrednie 55
3.2.1. Podatek od towarów i usług (VAT) 55
3.2.2. Podatek akcyzowy 60
3.2.3. Podatek od gier 64

4. Analiza dochodów podatkowych budżetu państwa w latach 2006-2008 67
4.1. Budżet państwa w latach 2006-2008 67
4.2. Dochody budżetu państwa w latach 2006-2008 70
4.3. Wpływy do budżetu państwa z tytułu podatków bezpośrednich w latach 2006-2008 73
4.4. Wpływy do budżetu państwa z tytułu podatków pośrednich w latach 2006-2008 75

Zakończenie 79
Bibliografia 81
Spis rysunków 85
Spis tabel 86
Spis wykresów 87

Wstęp

Podatki, począwszy od zmian ustrojowych na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku, na nowo zaczęły odgrywać znaczącą rolę w Polsce. Obecnie są jednym z podstawowych instrumentów wpływania przez państwo na gospodarkę. Szczególne znaczenie mają jako podstawowe źródło dochodów budżetu państwa oraz przez objęcie swoim zasięgiem oddziaływania niemal wszystkich osób prawnych i jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych, z uwagi na powszechność opodatkowania. Poza tym podatki są brane pod uwagę przez podatnika przy planowaniu własnych dochodów, inwestycji, konsumpcji. Obecnie przy rozpatrywaniu każdej dziedziny działalności możemy spotkać się z uwzględnianiem podatków.

Podatki stanowiące dochody budżety państwa to podatki bezpośrednie i podatki pośrednie. Podatki bezpośrednie są silnie powiązane z koniunkturą gospodarczą. Większa od oczekiwanej dynamika gospodarcza i wynikający z tego wzrost dochodów ludności i przedsiębiorstw dają oczywiście wzrost wpływów budżetowych, ale w znacznej części dopiero w roku następnym, gdy dokonywane są rozliczenia podatkowe. Z kolei podatki pośrednie, jako narzut nałożony na ceny i związane z transakcjami zakupów dóbr oraz usług konsumpcyjnych, zależą, po pierwsze, od wolumenu produkcji dóbr konsumpcyjnych i ich sprzedaży, czyli od koniunktury gospodarczej, a po drugie, od zmian cen: jeśli ceny wzrastają, to rosną wpływy z podatków pośrednich; jeśli ceny spadają, to dochody państwa się zmniejszają. Tu rezultaty są natychmiastowe, gdyż podatki wpływają na bieżąco. W planowaniu wpływów z podatku VAT trzeba nie tylko oszacować produkcję różnych kategorii dóbr, ale także koordynować plan z celem inflacyjnym banku centralnego. Wzrost koniunktury powyżej oczekiwań spowoduje oczywiście zwiększenie wpływów podatkowych (tak się stało na przykład w 2007 roku), osłabienie koniunktury da natomiast niedobór w budżecie, a nieprzewidywalne zmiany doprowadzą do adekwatnych skutków budżetowych. Niewątpliwie niekorzystne dla budżetu jest tzw. przestrzelenie celu inflacyjnego przez bank centralny, choć zatem szybsze zmniejszenie inflacji wydaje się gospodarczo korzystne, to dla budżetu może mieć poważne konsekwencje, co kierujący bankiem centralnym powinni mieć na uwadze.

W związku z powyższym celem niniejszej pracy była analiza dochodów podatkowych budżetu państwa. Rozważania zawarto w czterech rozdziałach.

W rozdziale pierwszym ukazano system budżetowy w Polsce. Na wstępie zdefiniowano pojęcie budżetu państwa oraz ukazano jego istotę, funkcje, klasyfikacje oraz ukazano podstawy prawne jego tworzenia. Ponadto przedstawiono strukturę budżetu państwa z podziałem na dochody i wydatki budżetowe.

W rozdziale drugim ukazano system podatkowy w Polsce. Na wstępie tego rozdziału zdefiniowano pojecie podatku i ukazano jego cechy. Ponadto przedstawiono klasyfikacje podatków oraz technikę podatkową. Pod koniec rozdziału omówiono rolę podatków w systemie finansowym państwa.

W rozdziale trzecim ukazano dochody podatkowe budżetu państwa. W pierwszej części omówiono podatki bezpośrednie takie jak: podatek dochodowy od osób prawnych oraz podatek dochodowy od osób fizycznych. W drugiej części rozdziału omówiono podatki pośrednie takie jak: podatek od towarów i usług, podatek akcyzowy ora podatek od gier.

W rozdziale czwartym przeprowadzono analizę dochodów budżetu państwa w latach 2006-2008. Na wstępie badań dokonano analizy budżetu państwa w latach 2006-2008. Następnie ukazano dochody budżetu państwa, w tym wielkość dochodów podatkowych. W ostatniej części pracy zbadano wpływy do budżetu państwa z tytułu podatków bezpośrednich i podatków pośrednich w latach 2006-2008.

Źródła informacji, w oparciu o które powstała niniejsza praca, tworzą katalog licznych publikacji zestawionych w spisie bibliograficznym – książek, opracowań i raportów naukowych, jak również baz danych zamieszczonych na stronie internetowej Ministerstwa Finansów.

Analiza finansowa przedsiębiorstwa Perfektus

Wstęp 2

Rozdział I. Podstawy oceny finansowej przedsiębiorstw 4
1.1. Analiza finansowa – wyjaśnienie istoty i metod 4
1.2. Sprawozdawczość finansowa jako źródło informacji do analizy 8
1.2.1. Bilans 10
1.2.2. Rachunek wyników (rachunek zysków i strat) 13
1.2.3. Rachunek przepływów pieniężnych 17
1.3. Podstawy metodyczne analizy wskaźnikowej 21

Rozdział II. Wstępna analiza sprawozdań finansowych firmy PERFEKTUS S.A. 26
2.1. Charakterystyka firmy PERFEKTUS S.A. 26
2.2. Pionowa i pozioma analiza bilansu 28
2.2. Struktura i dynamika rachunku wyników 32
2.3. Wstępna ocena przepływów środków pieniężnych na podstawie cash flow 35

Rozdział III. Analiza wskaźnikowa sprawozdawczości finansowej PERFEKTUS S.A. 40
3.1. Analiza rentowności 40
3.2. Analiza płynności finansowej 45
3.3. Analiza sprawności działania 50
3.4. Analiza zadłużenia (obsługi długu) 54

Zakończenie 59
Bibliografia 61
Spis rysunków 63
Spis tabel 64

Wstęp

Rozwój gospodarki rynkowej oraz globalizacja działalności gospodarczej powodują wzrost zapotrzebowania na informacje ekonomiczne dotyczące działalności przedsiębiorstw. Chodzi o informacje w zakresie zarówno bieżącej, jak i przewidywanej sytuacji jednostek gospodarczych. Sytuacja gospodarcza i finansowa jest bowiem podstawą wszelkich decyzji podejmowanych przez różne jednostki zainteresowane działalnością danego przedsiębiorstwa. Problem ten nabiera szczególnego znaczenia przy rosnącej konkurencji, której towarzyszą niepewność i ryzyko działalności.

Można zatem stwierdzić, że każde przedsiębiorstwo, prowadząc swoją działalność w otoczeniu i pozostając z nim w we wzajemnej zależności jest zobowiązane do dostarczenia odpowiednich, rzetelnych informacji o wynikach działalności i przepływach środków pieniężnych oraz sytuacji majątkowej i finansowej, w jakiej się znajduje. Obowiązek rozliczenia się wobec otoczenia wiąże się ściśle z odpowiedzialnością za szeroko rozumiane rezultaty własnego działania i jest oparty na sprawozdaniu finansowym, poddanym wcześniej badaniu przez biegłego rewidenta. Postępująca integracja przedsiębiorstwa z organizacjami funkcjonującymi w otoczeniu powoduje, że rośnie grono odbiorców sprawozdawczości finansowej. Obejmuje już ono nie tylko podmioty tzw. „otoczenia ekonomicznego”, tj. podmioty, które uczestniczą w dopływie kapitału (udziałowcy, akcjonariusze, właściciele obligacji, banki), w transakcjach wymiennych (dostawcy, odbiorcy), czy w podziale wypracowanych zysków (właściciele, samorządy lokalne, państwo), ale też otoczenie społeczne (edukacja, kultura, sport). Oprócz podmiotów pozostających w otoczeniu przedsiębiorstwa informacjami zawartymi w sprawozdaniu finansowym zainteresowane jest także kierownictwo jednostki, nawet wówczas, gdy posiada dostęp do dodatkowych informacji zarządczych i finansowych, przy wypełnianiu swoich obowiązków z zakresu planowania, podejmowania decyzji i nadzoru.

Warto podkreślić, że podejmowanie trafnych decyzji przez właścicieli i działających ich imieniu menedżerów oraz przez grono interesariuszy, pozostających w otoczeniu przedsiębiorstwa, uzależnione jest jednak nie tylko od dostępności i jakości uzyskanych informacji, ale też umiejętności ich analizy i oceny. Równolegle więc z doskonaleniem sprawozdawczości powinny postępować działania zmierzające do wypracowania coraz to doskonalszych narzędzi oceny planowanych lub zrealizowanych wyników działalności i sytuacji finansowej przedsiębiorstwa oraz ich szerszego wykorzystania w praktyce gospodarczej. Ranga tego problemu jest na tle duża, że w literaturze i w praktyce pojawiają się poglądy dotyczące koniecznej integracji rachunkowości, której elementem jest sprawozdawczość finansowa i analizy finansowej przedsiębiorstwa. Dzięki bowiem analizie finansowej możliwa staje się realizacja celu rachunkowości.

Punktem wyjścia rozważań jest dostrzegany i coraz częściej komentowany fakt, że analiza finansowa przedsiębiorstwa jest czymś więcej niż analizą sprawozdań finansowych. Analiza finansowa przedsiębiorstwa jest adresowana do każdego, kto pragnie rozwijać swoje umiejętności badania zjawisk finansowych i zdarzeń gospodarczych.

Celem niniejszej pracy było ukazanie istoty analizy finansowej i jej znaczenia w ocenie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. Rozważania zawarto w trzech rozdziałach, gdzie rozdział pierwszy stanowi rozważania teoretyczne, natomiast dwa ostatnie rozdziały to empiryczna część niniejszej pracy.

W rozdziale pierwszym ukazano podstawy oceny finansowej przedsiębiorstw. Omówiono istotę i metody analizy finansowej. Przedstawiono także istotę sprawozdań finansowych jako źródła informacji do analizy. W ostatniej części rozdziału pierwszego przedstawiono także podstawy metodyczne analizy wskaźnikowej.

W rozdziale drugim dokonano wstępnej analizy sprawozdań finansowych przedsiębiorstwa PERFEKTUS S.A. Rozważania rozpoczęto od ogólnej charakterystyki firmy PERFEKTUS S.A. Następnie dokonano analizy pionowej i poziomej bilansu, rachunku zysków i strat oraz przepływów środków pieniężnych.

W rozdziale trzecim przeprowadzono analizę wskaźnikową sprawozdawczości finansowej przedsiębiorstwa PERFEKTUS S.A. W celu oceny sytuacji finansowej zbadano wskaźniki rentowności, płynności finansowej, sprawności działania i zadłużenia.

W pracy zawarto odniesienia do literatury przedmiotu zarówno zwartej, ciągłej, normalizacyjnej, informacyjnej, a także internetowej. Rozważania opierały się na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne przedsiębiorstwa PERFEKTUS S.A. pochodzące m.in. ze sprawozdań finansowych badanej jednostki.

Amortyzacja w ujęciu prawa bilansowego i podatkowego np. PKM Duda

WSTĘP 2

ROZDZIAŁ I. DEFINICJE, FUNKCJE I METODY AMORTYZACJI 4
1.1. Istota i przedmiot amortyzacji 4
1.2. Podmiot i przedmiot amortyzacji w prawie bilansowym i podatkowym 9
1.2.1. Podmiot i przedmiot amortyzacji w prawie bilansowym 10
1.2.2. Podmiot i przedmiot amortyzacji w prawie podatkowym 14
1.3. Metody amortyzacji 18
1.3.1. Metoda liniowa 18
1.3.2. Metoda degresywna 19
1.3.3. Metoda progresywna 22
1.3.4. Metoda naturalna 23

ROZDZIAŁ II. AMORTYZACJA JAKO KOSZT UZYSKANIA PRZYCHODÓW W PRAWIE BILANSOWYM I PODATKOWYM 25
2.1. Odpisy amortyzacyjne kosztem uzyskania przychodów 25
2.2. Stawki i raty odpisów amortyzacyjnych według prawa bilansowego i podatkowego 29
2.3. Metody amortyzacji według prawa bilansowego i podatkowego 35
2.4. Wpływ amortyzacji na wynik finansowy 40
2.5. Porównanie amortyzacji według prawa podatkowego i prawa bilansowego 42

ROZDZIAŁ III. EWIDENCJA ŚRODKÓW TRWAŁYCH I ICH AMORTYZACJA NA PRZYKŁADZIE ZAKŁADÓW MIĘSNYCH DUDA S.A. 46
3.1. Ogólna charakterystyka PKM Duda S.A. 46
3.2. Klasyfikacja i stan środków trwałych w PKM Duda S.A. 50
3.3. Amortyzacja i ewidencja środków trwałych w PKM Duda S.A. 55

ZAKOŃCZENIE 62
BIBLIOGRAFIA 64
SPIS RYSUNKÓW 66
SPIS TABEL 67

WSTĘP

Środki trwałe określają w dużej mierze pozycję przedsiębiorstwa, wpływając na jego możliwości i poziom nowoczesności produkowanych wyrobów. Wpływają także w decydujący sposób na wiarygodność przedsiębiorstwa w przypadku terminowego wykonania dobrego jakościowo wyrobu.

Amortyzacja środków trwałych stanowi niezbędny element funkcjonowania każdego przedsiębiorstwa, niezależnie od jego rozmiarów, wielkości obrotów czy uzyskiwanych zysków. Warto jednak zauważyć, że prawo podatkowe i bilansowe przewidują odmienne zasady amortyzowania określonych składników majątku podatnika. Różnice dotyczą między innymi wielkości odpisów amortyzacyjnych i swobody ich kształtowania, przedmiotu amortyzacji, jako że katalog środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dla celów podatkowych i bilansowych nie są ze sobą tożsame, odmienne są także metody amortyzowania, zasady ustalania wartości początkowej amortyzowanych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także reguły i wymagania dotyczące prowadzonej ewidencji. Niedopełnienie obowiązków związanych z przestrzeganiem prawa przy amortyzacji podatkowej i bilansowej powoduje odmienne konsekwencje natury prawnej dla podmiotu odpowiedzialnego za powyższe uchybienia.

Ze względu na sporo różnic pomiędzy amortyzacją według prawa bilansowego i księgowego, celem niniejszej pracy było ukazanie istoty amortyzacji w obu aspektach prawa.

Rozważania zawarto w trzech rozdziałach, gdzie dwa pierwsze rozdziały stanowią ogólne rozważania teoretyczne, natomiast rozdział trzeci to empiryczna część niniejszej pracy.

W rozdziale pierwszym ukazano definicje, funkcje i metody amortyzacji. Na wstępie przedstawiono istotę i przedmiot amortyzacji. Następnie omówiono podmiot i przedmiot amortyzacji w prawie bilansowym i podatkowym. W ostatniej części rozdziału w sposób ogólny ukazano metody amortyzacji.

W rozdziale drugim ukazano amortyzację jako koszt uzyskania przychodów w prawie bilansowym i podatkowym. Na wstępie omówiono odpisy amortyzacyjne jako koszt uzyskania przychodów. Następnie przedstawiono stawki i raty odpisów amortyzacyjnych według prawa bilansowego i podatkowego. W dalszej części rozdziału omówiono metody amortyzacji według prawa bilansowego i podatkowego oraz wpływ amortyzacji na wynik finansowy. Pod koniec rozdziału dokonano analizy porównawczej amortyzacji według prawa podatkowego i prawa bilansowego.

W rozdziale trzecim ukazano ewidencję środków trwałych i ich amortyzację na przykładzie Polskiego Koncernu Mięsnego Duda S.A. Rozważania rozpoczęto od ogólnej charakterystyki badanego przedsiębiorstwa. Następnie dokonano klasyfikacji środków trwałych oraz zaprezentowano ich stan w analizowanej Spółce. W ostatniej części rozdziału ukazano zasady amortyzacji i ewidencję środków trwałych w PKM Duda S.A.

Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się o dostępną literaturę przedmiotu, artykuły prasowe oraz aktualne akty prawne i normatywne. Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne Polskiego Koncernu Mięsnego Duda S.A.

Amortyzacja środków trwałych w prawie podatkowym

Wstęp 2

1. Środki trwałe w prawie podatkowym i bilansowym 4
1.1. Miejsce środków trwałych w ogólnej strukturze majątku przedsiębiorstwa 4
1.2. Istota i klasyfikacja środków trwałych 9
1.3. Pojęcie środków trwałych w ustawach podatkowych 15
1.4. Pojęcie środków trwałych w ustawie o rachunkowości 17
1.5. Różnice w definiowaniu środków trwałych w prawie podatkowym i bilansowym 18

2. Amortyzacja środków trwałych w prawie podatkowym 22
2.1. Amortyzacja podatkowa środków trwałych 22
2.2. Podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji podatkowej 26
2.3. Ustalanie wartości środków trwałych w prawie podatkowym 27
2.4. Metody amortyzacji podatkowej 30
2.5. Stawki i raty odpisów amortyzacyjnych w prawie podatkowym 42

3. Amortyzacja środków trwałych w prawie bilansowym 45
3.1. Amortyzacja bilansowa środków trwałych 45
3.2. Podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji bilansowej 48
3.3. Ustalanie wartości środków trwałych w prawie bilansowym 50
3.4. Metody amortyzacji bilansowej 55
3.5. Stawki i raty odpisów amortyzacyjnych w prawie bilansowym 60

Zakończenie 64
Bibliografia 66
Spis rysunków i tabel 69

Wstęp

Środki trwałe określają w dużej mierze pozycję przedsiębiorstwa, wpływając na jego możliwości i poziom nowoczesności produkowanych wyrobów. Wpływają także w decydujący sposób na wiarygodność przedsiębiorstwa w przypadku terminowego wykonania dobrego jakościowo wyrobu.

Problematyka środków trwałych należała zawsze do jednych z trudniejszych w sferze podatkowej oraz rachunkowości. Problemów przysparza już sama definicja środków trwałych, które w odmienny sposób są opisywane w ustawie o rachunkowości (w prawie bilansowych) i w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych oraz w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (w prawie podatkowym).

Podobnie jak definicje samych środków trwałych, prawo bilansowe i prawo podatkowe w sposób odmienny opisuje zasady amortyzacji tych środków trwałych. Warto bowiem podkreślić, że amortyzacja bilansowa dotyczy podatników prowadzących pełną księgowość w ramach ich działalności gospodarczej, natomiast amortyzacja podatkowa dotyczy każdego podatnika, który na potrzeby swojej działalności gospodarczej wprowadza do przedsiębiorstwa określone składniki majątku mające służyć osiąganiu zysków.

W związku z powyższym celem niniejszej pracy było usystematyzowanie problematyki środków trwałych w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Rozważania zawarto w trzech rozdziałach:

W rozdziale pierwszym zdefiniowano pojęcie środków trwałych w prawie podatkowym i bilansowym. Na wstępie wskazano miejsce środków trwałych w ogólnej strukturze majątku przedsiębiorstwa. Następnie przedstawiono istotę i klasyfikację środków trwałych. W dalszej części rozważań zdefiniowano pojęcie środków trwałych w ustawie o rachunkowości oraz w ustawach podatkowych. Pod koniec rozdziału przedstawiono różnice w definiowaniu środków trwałych w prawie podatkowym i bilansowym.

W rozdziale drugim ukazano istotę amortyzacji środków trwałych w prawie podatkowym. Na wstępnie przedstawiono ogólne informacje na temat amortyzacji środków trwałych w prawie podatkowym. Następnie wskazano podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji podatkowej oraz zasady ustalania wartości środków trwałych. Pod koniec rozdziału omówiono metody amortyzacji podatkowej oraz przedstawiono stawki i raty odpisów amortyzacyjnych w prawie podatkowym.

W rozdziale trzecim ukazano istotę amortyzacji środków trwałych w prawie bilansowym. Rozważania rozpoczęto od ogólnej charakterystyki amortyzacji środków trwałych według ustawy o rachunkowości. Następnie przedstawiono podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji bilansowej oraz zasady ustalania wartości środków trwałych. Omówiono także metody amortyzacji bilansowej. W ostatniej części rozdziału przedstawiono stawki i raty odpisów amortyzacyjnych w prawie bilansowym.

Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się o dostępną literaturę przedmiotu, artykuły z miesięcznika „Monitor Rachunkowości” oraz w oparciu aktualne akty prawne i normatywne.

Amortyzacja środków trwałych

WSTĘP 2

ROZDZIAŁ I. ŚRODKI TRWAŁE JAKO PRZEDMIOT AMORTYZACJI 4
1. Pojecie środków trwałych według prawa podatkowego i bilansowego 4
1.1. Ujęcie podatkowe 5
1.2. Ujęcie bilansowe 6
2. Klasyfikacja środków trwałych 7
3. Ustalenie wartości początkowej 11
4. Ewidencja środków trwałych 17

ROZDZIAŁ II. AMORTYZACJA ŚRODKÓW TRWAŁYCH W UJĘCIU BILANSOWYM 22
1. Pojęcie amortyzacji 22
2. Ogólne zasady umorzeń i amortyzacji 26
3. Metody amortyzacji 29
3.1. Metoda liniowa 31
3.2. Metoda degresywna 33
3.3. Metoda progresywna 37
3.4. Metoda naturalna 39
4. Stawki amortyzacji 40
5. Plan amortyzacji i jego aktualizacja 43

ROZDZIAŁ III. ZASADY AMORTYZACJI WYNIKAJĄCE Z PRZEPISÓW PODATKOWYCH 45
1. Zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych 45
2. Metody amortyzacji 49
2.1. Metoda liniowa 50
2.2. Metoda degresywna 52
2.3. Metoda indywidualnych stawek amortyzacyjnych 53
2.4. Metoda jednorazowego odpisu amortyzacyjnego 57
3. Stawki amortyzacji 60
4. Formy prowadzenia działalności gospodarczej, a amortyzacja środków trwałych 63

ZAKOŃCZENIE 68
BIBLIOGRAFIA 70

WSTĘP

W gospodarce krajów uprzemysłowionych jest charakterystyczne wprowadzanie do produkcji i użytkowania nowych wyrobów, które wypierają wcześniejsze, oraz wprowadzanie nowych technik produkcji, stanowiących czynnik zwiększenia wydajności w wytwarzaniu dotychczasowych produktów. Nowe techniki produkcji wymagają na ogół nowych środków pracy, a ich stosowanie wywiera często skutki ekologiczne i społeczne oraz wpływa na koszty w sferze produkcji.

Problemy te mają obecnie szczególnie duże znaczenie w polskich przedsiębiorstwach przechodzących transformację systemową, ponieważ muszą się one dostosować do coraz bardziej wymagającego rynku zarówno krajowego, jak i zagranicznego oraz przystosować się do ostrej konkurencji międzynarodowej.

Dla zapewnienia przedsiębiorstwu dostosowania się do zmieniającego się otoczenia, rosnących wymagań jakościowych i sprostania konkurencji, konieczne jest doskonalenie metod zarządzania zarówno zasobami ludzkimi, jak i będącymi w dyspozycji przedsiębiorstwa zasobami materialnymi, a w szczególności środkami produkcji, których zasadniczym elementem są środki trwałe.

Środki trwałe w niektórych przedsiębiorstwach kluczowym zasobem w prowadzonej działalności gospodarczej, a im większy jest ich udział w ogólnej wartości aktywów przedsiębiorstwa, tym większego znaczenia nabiera problematyka prawidłowej wyceny, ujmowania i prezentacji tych składników majątkowych z punktu widzenia rachunkowości i rozliczeń podatkowych.

Celem niniejszej pracy jest zaprezentowanie zjawisk finansowych zachodzących w przedsiębiorstwie na skutek procesów amortyzacji środków trwałych oraz podkreślenie konieczności efektywnego zarządzania środkami pieniężnymi będącymi wynikiem tych procesów.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

W rozdziale pierwszym zostały zaprezentowane środki trwałe jako przedmiot amortyzacji. Rozważania rozpoczęto od przybliżenia pojęcia środków trwałych. Następnie ukazano klasyfikację środków trwałych oraz źródła ich pozyskiwania. W dalszej części przedstawiono problematykę ustalenia wartości początkowej oraz ewidencji środków trwałych.

W rozdziale drugim przedstawiono amortyzację środków trwałych w ujęciu bilansowym. Na wstępie przybliżono pojęcie amortyzacji. Następnie omówiono ogólne zasady umorzeń i amortyzacji oraz metody amortyzacji, wyróżniając metodę liniową, metodę degresywną i metodę progresywną oraz metodę naturalną. Pod koniec rozdziału przybliżono istotę stawki amortyzacji oraz zaprezentowano plan amortyzacji i jego aktualizację.

W rozdziale trzecim dokonano ogólnej charakterystyki zasad amortyzacji wynikające z przepisów podatkowych. Na początku przedstawiono zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Następnie zaprezentowano metody amortyzacji, szczególną uwagę skupiając na metodzie liniowej, degresywnej, indywidualnych stawek amortyzacyjnych oraz metodzie jednorazowego odpisu amortyzacyjnego. Kończąc omówiono stawki amortyzacji oraz formy prowadzenia działalności gospodarczej i amortyzacji środków trwałych.

Niniejsza praca przygotowana została na podstawie dostępniej literatury, zarówno książek jaki czasopism, traktującej o podejmowanej to tematyce. Wykorzystano także informację, dostępne na stronach internetowych oraz istotne akty prawne.

Amortyzacja podatkowa i bilansowa środków trwałych

WSTĘP 3

ROZDZIAŁ I. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA ŚRODKÓW TRWAŁYCH WEDŁUG PRAWA BILANSOWEGO I PODATKOWEGO 6
1.1. Pojęcie środków trwałych 6
1.1.1. Środki trwałe w prawie bilansowym 6
1.1.2. Środki trwałe w prawie podatkowym 8
1.2. Wartość początkowa środków trwałych 9
1.2.1. Wartość początkowa środków trwałych według prawa bilansowego 9
1.2.2. Wartość początkowa środków trwałych według prawa podatkowego 13
1.3. Ewidencja środków trwałych 19
1.3.1. Ewidencja środków trwałych w prawie bilansowym 19
1.3.2. Ewidencja środków trwałych w prawie podatkowym 24
1.4. Klasyfikacja środków trwałych 27

ROZDZIAŁ II. AMORTYZACJA WEDŁUG PRAWA BILANSOWEGO 32
2.1. Pojęcie amortyzacji według prawa bilansowego 32
2.2. Podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji według prawa bilansowego 38
2.3. Metody amortyzacji według prawa bilansowego 39
2.3.1. Metoda liniowa 39
2.3.2. Metoda degresywna 42
2.3.3. Metoda progresywna 45
2.3.4. Metoda naturalna 46
2.3.5. Metoda jednorazowego odpisu amortyzacyjnego 48
2.3.6. Metoda zbiorowego odpisu amortyzacyjnego 49
2.3.7. Metoda zróżnicowanego odpisu amortyzacyjnego 49

ROZDZIAŁ III. AMORTYZACJA WEDŁUG PRAWA PODATKOWEGO 51
3.1. Pojęcie amortyzacji według prawa podatkowego 51
3.2. Podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji według prawa podatkowego 53
3.3. Metody amortyzacji według prawa podatkowego 54
3.3.1. Metoda liniowa 54
3.3.2. Metoda degresywna 56
3.3.3. Metoda indywidualnych stawek amortyzacyjnych 58
3.3.4. Metoda jednorazowej amortyzacji 61

ROZDZIAŁ IV. AMORTYZACJA JAKO KOSZT UZYSKANIA PRZYCHODÓW 65
4.1. Odpisy amortyzacyjne jako koszt uzyskania przychodów 65
4.2. Amortyzacja a forma opodatkowania 68
4.3. Wpływ amortyzacji na wynik finansowy 71
4.4. Stawki i raty odpisów amortyzacyjnych 74
4.5. Porównanie poszczególnych elementów amortyzacji podatkowej i bilansowej 79

ZAKOŃCZENIE 84
BIBLIOGRAFIA 86
SPIS RYSUNKÓW 89
SPIS TABEL 90

WSTĘP

Środki trwałe określają w dużej mierze pozycję przedsiębiorstwa, wpływając na jego możliwości i poziom nowoczesności produkowanych wyrobów. Wpływają także w decydujący sposób na wiarygodność przedsiębiorstwa w przypadku terminowego wykonania dobrego jakościowo wyrobu. Analiza efektywności gospodarki środkami trwałymi, będąc składową analizy wykorzystania czynników produkcji, powinna być przeprowadzona w przedsiębiorstwie w sposób systematyczny i kompleksowy.

Wobec powyższego analiza efektywności gospodarki środkami trwałymi, w oparciu o odpowiednie metody badawcze, powinna:

  • zapewnić wszechstronną ocenę gospodarki środkami trwałymi, określenie wpływu stopnia wykorzystania środków trwałych na osiągane wyniki produkcyjne i finansowe,
  • ujawniać istnienia w środkach trwałych rezerw i wskazanie na możliwości ich efektywnego wykorzystania,
  • wyznaczać optymalnej proporcji między nakładami pracy uprzedmiotowionej i żywej a ilością otrzymanych z tych nakładów produktów (zastępowanie pracy ręcznej automatami i robotami).

Należy zauważyć, że w grupie aktywów trwałych znajdują się aktywa, których niektóre zmiany wartości wychodzą poza zakres odpisów aktualizujących. Do tych aktywów zalicza się środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne; ich użytkowanie przez przedsiębiorstwo powoduje, że zużywają się – i to zarówno w aspekcie fizycznym, ekonomicznym, jak i prawno-zwyczajowym – a to wymaga ich odtwarzania.

Księgowi już dawno dostrzegli, że maszyny i urządzenia mają ograniczony okres użytkowania i że w rachunkowości należy brać pod uwagę nieuchronną konieczność pozbywania się aktywów zużytych. W wieku XIX i na początku wieku XX większość firm, które próbowały poradzić sobie z tym problemem, czyniła to przez okresową rewaloryzację aktywów lub przez obciążanie bieżących kosztów ceną wymiany lub wycofania z użytkowania składników majątku. Później skoncentrowano się na okresowej amortyzacji jako na metodzie systematycznego rozkładania wartości składnika majątku w okresie jego użytkowania

Aktualnie amortyzację definiuje się najczęściej jako systematyczne rozłożenie w czasie obciążeń wyniku finansowego wartością aktywów trwałych przez ich ekonomicznie uzasadniony okres używania. Tak rozumiana amortyzacja jest specyficzną rezerwą niebilansową, dotyczącą środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, honorującą istnienie w rachunkowości zasady współmierności merytorycznej i czasowej kosztów i przychodów.

Praca będzie mieć charakter studium teoretyczno-poznawczego, którego celem jest analiza i systematyka dotychczasowego dorobku naukowego, dotyczącego zarządzania środkami trwałymi w przedsiębiorstwie.

Wobec powyższego hipotezą pracy jest stwierdzenie: amortyzacja środków trwałych pozwala na rzetelne kreowanie wyniku finansowego w danym okresie zgodnie z koncepcją zachowania kapitału: wykazywany zysk nie jest zyskiem realnym, jeśli nie pokrył otwartości zużytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych przy wypracowywaniu tego wyniku finansowego.

Tezą pomocniczą jest natomiast stwierdzenie: korzyści ekonomiczne związane są z wykorzystywaniem określonego obiektu majątku trwałego. Jednakże może wystąpić wiele czynników pobocznych (np. technologiczna nieprzydatność obiektu), które wpływają na zmniejszenie oczekiwanych korzyści, a tym samym korektę przewidywanego okresu używania tego obiektu.

Aby zrealizować cel pracy i zweryfikować założone hipotezy autorka zaproponowała następującą strukturę pracy.

W rozdziale pierwszym zostanie ukazana ogólna charakterystyka środków trwałych według prawa bilansowego i podatkowego. Na wstępie zostanie zdefiniowane pojęcie środków trwałych według prawa bilansowego oraz podatkowego. Następnie autorka zaprezentuje wartość początkową i ewidencję środków trwałych według ustawy podatkowej i ustawy o rachunkowości. Pod koniec rozdziału zostanie ukazana klasyfikacja środków trwałych.

W rozdziale drugim zostanie ukazana amortyzacja według prawa bilansowego. Rozważania rozpoczną się od zdefiniowania pojęcia amortyzacji według prawa bilansowego. Następnie będą wskazane podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji według prawa bilansowego. W ostatniej części rozdziału drugiego autorka przedstawi metody amortyzacji według prawa bilansowego.

W rozdziale trzecim zostanie ukazana amortyzacja według prawa podatkowego. Na wstępie rozdziału zostanie zdefiniowane pojęcie amortyzacji według prawa podatkowego. Omówione będą także podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji według prawa podatkowego. W ostatniej części rozdziału zostaną przedstawione metody amortyzacji według prawa podatkowego.

W pracy zostaną zawarte odniesienia do literatury przedmiotu zarówno zwartej, ciągłej, normalizacyjnej, informacyjnej, a także internetowej. Rozważania będą opierać się o obowiązujące przepisy prawa zarówno podatkowego jak i bilansowego.

Amerykańska i europejska strategia walki z międzynarodowym terroryzmem

Wstęp 2

Rozdział I. Uwarunkowania europejskiej i amerykańskiej strategii walki z terroryzmem 4
1.1. Instytucjonalizacja stosunków UE i USA w sferze bezpieczeństwa po zimnej wojnie 4
1.2. Strategia bezpieczeństwa USA i UE po 2001 r. 9

Rozdział II. Terroryzm i metody walki z terroryzmem 19
2.1. Problemy z definicją terroryzmu 19
2.2. Typologia współczesnego terroryzmu 26
2.3. Analiza trendów i skali międzynarodowego terroryzmu 30

Rozdział III. Strategia zwalczania międzynarodowego terroryzmu USA i Europy 40
3.1. Model europejski 40
3.2. Model amerykański 43

Rozdział IV. Społeczność międzynarodowa w walce z terroryzmem – podsumowanie 49
4.1. Działania wielostronne – Unia Europejska 49
4.2. Działania wielostronne – Sojusz Północnoatlantycki 52
4.3. Działania jednostronne 56

Zakończenie 64
Bibliografia 66
Spis tabel 70

Wstęp

Fanatyzm, nienawiść, pogarda dla ludzkiego życia, doskonałe wyszkolenie i dostęp do niezbędnych środków finansowych – to elementy wspierające terroryzm, na które wskazuje Bruce Hoffman. Są one największym zagrożeniem współczesnego świata.

Dlaczego -choć wiemy tyle o terroryzmie, znamy szczegółowo jego historię, źródła, rozpoznajemy jego mechanizmy i tendencje rozwojowe – jesteśmy tak wobec niego bezradni? Czy dlatego, że mamy do czynienia z profesjonalistami do wynajęcia, którzy swe umiejętności i życie sprzedadzą za określoną cenę?

Atak na World Trade Center i Pentagon przesunął granice pojęcia „terroryzm” do granic słowa „wojna”. Żaden z dotychczasowych zamachów terrorystycznych nie był przeprowadzony na taką skalę.

W oficjalnych wystąpieniach amerykańskich i zachodnioeuropejskich głów państw pojawiły się określenia: atak na Ameryką, atak na wolny i demokratyczny świat, czarny dzień ludzkości. Największa z dotychczasowych liczba ofiar, i wyrachowana, chirurgiczna precyzja, z jaką zaplanowano i przeprowadzono serię ataków terrorystycznych, dokonanych w ciągu kilku godzin, sparaliżowała całą światową społeczność. Pojawiły się pytania: Czy można było zapobiec pandemonium, które oglądaliśmy na ekranach telewizyjnych i śledziliśmy w prasie? Kto był inicjatorem i realizatorem pomysłu, aby porwanych samolotów pasażerskich z ludźmi na pokładach, użyć jako pocisków, którymi uderzono w dwa budynki-symbole Ameryki? Jak to możliwe, że wszystkie systemy zabezpieczające zawiodły? Dlaczego tę ogromną akcję udało się przeprowadzić? Jaka będzie odpowiedź USA i świata?

W niniejszej pracy podjęto próbę ukazania istoty amerykańskiej i europejskiej strategii walki z terroryzmem. Taki też był zasadniczy cel opracowania.

Praca składa się z czterech rozdziałów:

Rozdział pierwszy to kultura strategiczna USA i Europy; Europejska strategia bezpieczeństwa; Wzajemne relacje w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności: uwarunkowania oraz ewolucja bezpieczeństwa i obronności UE i USA, strategia bezpieczeństwa UE i USA.

Rozdział drugi to terroryzm i metody walki z terroryzmem: problemy z definicją terroryzmu, typologia współczesnego terroryzmu, analiza trendów i skali międzynarodowego terroryzmu.

Rozdział trzeci to strategia zwalczania międzynarodowego terroryzmu USA i Europy: model europejski, model amerykański.

Rozdział czwarty to społeczność międzynarodowa w walce z terroryzmem
– podsumowanie: działania wielostronne – Unia Europejska, działania wielostronne – Sojusz Północnoatlantycki, działania jednostronne.

Całość opracowania powstała w oparciu o literaturę fachową, artykuły prasowe, akty prawne oraz źródła ze stron WWW i analizy własne.

Alkoholizm a przemoc w rodzinie w świetle literatury przedmiotu

WSTĘP 2

ROZDZIAŁ 1. ALKOHOLIZM 4
1.1 DEFINICJA ALKOHOLIZMU WG PILCHA I POSPISZYL 4
1.2 ALKOHOLIZM JAKO ZJAWISKO W RODZINIE 7
1.3 PROBLEMY RODZINY DOTKNIĘTEJ TYM ZJAWISKIEM 9
1.4 CZY ZAGROŻONA JEST KAŻDA RODZINA? 12
1.5 JAK ZAPOBIEGAĆ TEMU ZJAWISKU? 20
1.6 PROFILAKTYKA 22

ROZDZIAŁ 2. PRZEMOC 24
2.1 DEFINICJA PRZEMOCY WG LITERATURY PRZEDMIOTU 24
2.2 PRZEMOC JAKO ZJAWISKO W RODZINIE 29
2.3 PROBLEMY RODZINY DOTKNIĘTEJ TYM ZJAWISKIEM 33
2.4 WPŁYW PRZEMOCY NA WYCHOWANIE DZIECKA 35
2.5 JAK ZAPOBIEGAĆ TEMU ZJAWISKU ? 37
2.6 PROFILAKTYKA 38

ROZDZIAŁ 3. METODOLOGICZNE PODSTAWY BADAŃ WŁASNYCH 44
3.1 PRZEDMIOT I CEL BADAŃ 44
3.2 PROBLEMY I HIPOTEZY BADAWCZE 46
3.3 METODY, TECHNIKI I NARZĘDZIA BADAWCZE 48
3.4 CHARAKTERYSTYKA TERENU BADAŃ 58
3.5 ORGANIZACJA I PRZEBIEG BADAŃ 60

ROZDZIAŁ 4. ANALIZA INDYWIDUALNYCH PRZYPADKÓW 63
4.1 RELACJA Z WYWIADU 63
4.2 PORÓWNANIE INDYWIDUALNYCH PRZYPADKÓW 74
4.3 WNIOSKI 78

ZAKOŃCZENIE 84
BIBLIOGRAFIA 86
ANEKS 90

WSTĘP

Zjawiska patologii społecznej budzą żywe zainteresowanie zarówno w środowisku naukowym, jak i wśród innych grup w społeczeństwie z wielu powodów. Jedną z przy­czyn tego zainteresowania jest niewątpliwie potrzeba zrozumienia zachowania nieakcep­towanego, przynoszącego straty lub perspektywę strat, zachowania wywołującego niepokój o bezpieczeństwo własne i najbliższego otoczenia, naruszającego potrzebę ładu społecz­nego, poczucie przewidywalności zdarzeń, możliwość planowania lub choćby antycypo­wania przyszłości, a wreszcie godzącego w poczucie tożsamości społecznej jednostek. Są też przyczyny obiektywne. Należy do nich wzrost, w niektórych przypadkach drastyczny, zachowań denicjacyjnych, np. agresywności młodzieży, przestępczości ko­rupcyjnej czy narkomanii. Pojawiły się też zjawiska, które do tej pory były społecznie niezauważalne, takie jak: bezdomność, bezrobocie, przestępczość zorganizowana. Nie­bezpieczeństwo, jakie za sobą niosą, oraz ich szczególna dynamika znajdują odzwier­ciedlenie w bogatej literaturze zgromadzonej na temat etiologii, fenomenologii oraz prewencji patologii społecznych.

Celem pracy jest zaprezentowanie zagadnienia alkoholizmu oraz przemocy w rodzinie w świetle literatury przedmiotu.

Praca składa się z czterech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale opisany jest alkoholizm, a więc: definicja alkoholizmu, alkoholizm jako zjawisko w rodzinie, problemy rodziny dotkniętej tym zjawiskiem, czy zagrożona jest każda rodzina, jak zapobiegać temu zjawisku oraz profilaktyka.

W drugim rozdziale opisana jest przemoc, a więc: definicja przemocy, przemoc jako zjawisko w rodzinie, problemy rodziny dotkniętej tym zjawiskiem, wpływ przemocy na wychowanie dziecka, jak zapobiegać temu zjawisku oraz profilaktyka.

W trzecim rozdziale przedstawione są metodologiczne podstawy badań własnych, a więc: przedmiot i cel badań, problemy i hipotezy badawcze, metody, techniki i narzędzia badawcze, charakterystyka terenu badań oraz organizacja i przebieg badań.

W czwartym rozdziale zaprezentowana jest analiza wyników, a więc: relacja z wywiadu, porównanie każdego z przypadków oraz  wnioski.

Wśród innych powodów zainteresowania zjawiskami pato­logii społecznej, bo do tych zalicza się z pewnością przemoc, można wymienić po­trzebę kontestacji ładu, który się jednostkom nie podoba. Dewianci w jakimś stopniu pokazują inne możliwości wyboru, dokonują swoistego rodzaju torowania poznaw­czego dla ludzi przywiązanych do przestrzegania norm, nawet jeśli się im nie podobają. Ponadto perspektywa niszczenia czegoś, co się ocenia jako nieprzyjazne, wrogie, nad­miernie ograniczające lub niesprawiedliwe może być atrakcyjna, choćby dlatego, że daje ludziom niezadowolonym potwierdzenie, że nie tylko im się ten świat nie podo­ba, a przy tym demonstracja owego niezadowolenia dokonuje się w bezpiecznych wa­runkach, tzn. cudzymi rękami. Inny powód zainteresowania zjawiskami patologii spo­łecznej jest czysto osobisty, żeby nie powiedzieć intymny. Zachowania te często są przejawem ukrytych pragnień ludzi dobrze przystosowanych, na które nigdy by sobie nie pozwolili. W jakimś stopniu dewiant realizuje więc owe wstydliwe pragnienia.

Współczesny człowiek żyjący pod presją negatywnych zjawisk społecznych, informacji przekazywanych przez mas media, często sam doświadczający brutali­zacji życia codziennego, coraz częściej czuje się zagubiony, odizolowany, bezradny wobec zagrożeń dnia codziennego. Dominujące postawy agresywne akceptowane w pewnych grupach społecznych stały się wręcz nieodłącznym elementem życia współczesnego człowieka. Co więcej postawy te stanowią wzorce do naśladowania dla osób dorosłych, dzieci i młodzieży. Wpływają na styl życia rodzin, stosunków interpersonalnych w domu, pracy, szkole. Łączy się to z brutalizacją życia codzien­nego, dehumanizacją stosunków międzyludzkich, brakiem szacunku do rodziców i osób starszych, brakiem poszanowania dla wartości rodzinnych. Doniesienia o przemocy docierają do nas kilkakrotnie w ciągu dnia. Mass media informują o kolejnych zamachach, pobiciach, rozbojach, prze­mocy na ulicy, w szkole i w domu. Z czasem tak naprawdę zaczynamy zwracać już tylko uwagę na doniesienia sensacyjne, bulwersujące społeczną opinię. Patrząc z tej strony na przemoc w rodzinie, widzimy tylko sytuacje związane z domową awanturą – dolegliwą dla sąsiadów, czy absorbowa­nie uwagi urzędników w instytucjach zobowiązanych do pomocy ofiarom. Zastanawiamy się dlaczego ofiary dalej pozostają przy sprawcach i czę­sto ich zachowania tłumaczymy sobie wygodnymi stereotypami. W literaturze wielu dyscyplin naukowych, w których polach badaw­czych znajduje się problematyka przemocy, podejmuje się próby zdefinio­wania tego zjawiska, starając się oddzielić akt przemocy od aktu agresji, zakładając, że celem agresji jest zaszkodzenie ofierze, natomiast przemoc to wywarcie na nią wpływu.

Aktywność zabawowa dzieci 6-letnich

praca licencjacka z pedagogiki

Wstęp 2

Rozdział I. Charakterystyka dziecka 6 letniego – wiek przedszkolny 4
1.1. Najważniejsze cechy wieku przedszkolnego 4
1.2. Społeczna sytuacja rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym 14
1.3. Zalążki uczuć społecznych 19
1.4. Szanse i zagrożenia wieku przedszkolnego 23

Rozdział II. Pojęcie zabawy 26
2.1. Ujęcie teoretyczne zabawy 26
2.2. Klasyfikacja zabaw 28
2.3. Funkcje zabaw 34
2.4. Rozwój osobowości a rozwój zabawy 38

Rozdział III. Zabawa „na niby” jako najważniejsza forma działalności dziecka w wieku przedszkolnym 42
3.1. Warunki dobrej zabawy 42
3.2. Zmiany rozwojowe a zabawa 43
3.3. Podsumowanie i wnioski 60

Zakończenie 63
Spis tabel 68
Spis rysunków 69

Wstęp

Dzieci są dla nas jednocześnie niezwykle fascynujące i ważne – mamy więc dwa wystarczająco dobre powody, by chcieć dowiedzieć się o nich jak najwięcej. Fascynujące są między innymi dlatego, że przypominają dorosłych, a mimo to różnią się od nich. Z jednej strony bez wątpienia posiadają możliwość wykształcenia pełnego zakresu zdolności ludzkich, tak bardzo cenionych w życiu dorosłym; z drugiej jednak, posiadają, odpowiednie dla każdego przedziału wiekowego, właściwe sobie zdolności i potrzeby, które należy uznać, uszanować i zaspokoić. Fascynujące jest również to, że istotę dzieciństwa stanowi zmiana. Zaś obserwowanie jak noworodek przeobraża się w malucha, który następnie staje się najpierw przedszkolakiem, później uczniem i nastolatkiem, oraz wyjaśnianie mechanizmów tkwiących u podstaw tych zmian jest zarówno intrygujące pod względem intelektualnym, jak i satysfakcjonujące pod względem emocjonalnym. Czy doświadczenia z najwcześniejszych okresów rozwoju pozostawiają nieodwracalne zmiany w umyśle? W jakim stopniu kształtuje nas nasz zapis genetyczny? Dlaczego jedne dzieci szybciej od innych przyswajają sobie język? Jaki jest wpływ rozwodu rodziców na dzieci w różnym wieku? Czy istnieją optymalne sposoby pomagania dzieciom w nabywaniu umiejętności rozwiązywania problemów? W codziennym trudzie opiekowania się dziećmi i ich kształcenia rodzi się wiele tego typu pytań także jeśli chodzi o aktywność zabawową…

W niniejszej pracy podjęto próbę ukazania aktywności zabawowej dzieci 6 letnich. Taki też był zasadniczy cel opracowania.

Praca składa się z trzech rozdziałów:

Rozdział pierwszy to charakterystyka dziecka 6 letniego – wiek przedszkolny: najważniejsze cechy wieku przedszkolnego, społeczna sytuacja rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym, zalążki uczuć społecznych, szanse i zagrożenia wieku przedszkolnego.

Rozdział drugi to pojęcie zabawy: ujęcie teoretyczne zabawy, klasyfikacja zabaw, funkcje zabaw, rozwój osobowości a rozwój zabawy.

Rozdział trzeci to zabawa „na niby” jako najważniejsza forma działalności dziecka w wieku przedszkolnym: warunki dobrej zabawy, zmiany rozwojowe a zabawa, podsumowanie i wnioski.

Całość opracowania powstała w oparciu o literaturę fachową, artykuły prasowe, akty prawne oraz źródła ze stron WWW i analizy własne.