Wstęp 3

Rozdział I. Istota pomiaru efektywności gospodarowania 5
1.1. Zasada racjonalnego gospodarowania 5
1.2. Istota analizy wyniku finansowego w powiązaniu z oceną racjonalności gospodarowania 8
1.3. Wynik bilansowy (rachunkowy, księgowy) a podatkowy 19

Rozdział II. Struktura wyniku finansowego – struktura segmentowa 29
2.1. Ogólna charakterystyka układu rachunku zysków i strat (rachunku wyników) 29
2.2. Wariant porównawczy 33
2.3. Wariant kalkulacyjny 35

Rozdział III. Wpływ prawa podatkowego na wynik rachunkowy 41
3.1. Istota odroczonego podatku 41
3.2. Różnice w przychodach i kosztach podatkowych 44
3.2.1. Różnice trwałe 44
3.2.2. Różnice okresowe (przejściowe) 56
3.3. Przyczyny powstawania i perspektywy kształtowania się rozbieżności pomiędzy wynikiem bilansowym a podatkowym 64

Zakończenie 70
Bibliografia 72
Spis rysunków 76
Spis tabel 77
Spis schematów 78

Wstęp

Rezultaty działalności jednostki gospodarczej wyrażane są poprzez osiąganie przychodów i ponoszenie kosztów związanych z ich uzyskaniem. Miernikiem pieniężnym tych rezultatów jest wynik finansowy.

Zarówno w teorii i jak i w praktyce systemu rachunkowości podkreśla się znaczenie wyniku finansowego. Można zatem powiedzieć, że wynik finansowy jest podstawową kategorią ekonomiczną ukazującą w sposób całościowy rezultaty działalności prowadzonej przez jednostki gospodarcze. Stanowi on wyrażony wartościowo rezultat prowadzonej działalności gospodarczej w ustalonym okresie (w okresie sprawozdawczym lub w roku obrotowym). Jest najbardziej syntetyczną, ogólną miarą korzyści ekonomicznych osiąganych dzięki działaniom podejmowanym przez przedsiębiorstwo.

Warto jednak zauważyć, że od momentu wejścia w życie przepisów ustawy o rachunkowości w Polsce występuje dualizm w przepisach prawa bilansowego i podatkowego. Kwestia różnic dotyczy m.in. wyniku finansowego, gdyż prawo bilansowe i prawo podatkowe w zakresie klasyfikacji kosztów i przychodów nie jest zgodne. Występujące różnice wynikają z innego momentu opodatkowania niż moment zaliczenia ich do kosztów i przychodów według prawa bilansowego.

W związku z powyższym celem niniejszej pracy jest omówienie wyniku finansowego w ujęciu bilansowym i podatkowym.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

Rozważania rozpoczęto od ukazania w rozdziale pierwszym istoty pomiaru efektywności gospodarowania. Na wstępie zdefiniowano zasadę racjonalnego gospodarowania, a następnie przedstawiono istotę analizy wyniku finansowego w powiązaniu z oceną racjonalności gospodarowania. Uwagę zwrócono na znaczenie analizy rentowności i płynności w działalności przedsiębiorstwa. W ostatniej części rozdziału pierwszego omówiono podstawowe różnice pomiędzy wynikiem bilansowym a wynikiem podatkowym.

W rozdziale drugim ukazano strukturę segmentową wyniku finansowego. Rozważania rozpoczęto od ogólnej charakterystyki układu rachunku zysków i strat (rachunku wyników). Następnie omówiono dwa warianty sporządzania wyniku finansowego, tj. wariant porównawczy i wariant kalkulacyjny.

W rozdziale trzecim przeprowadzono analizę wpływu prawa podatkowego na wynik rachunkowy. Na wstępie omówiono istotę odroczonego podatku. Następnie zbadano różnice w przychodach i kosztach podatkowych z uwzględnieniem różnic trwałych i różnic okresowych (przejściowych). Pod koniec badań omówiono przyczyny powstania i perspektywy kształtowania się rozbieżności pomiędzy wynikiem bilansowym a wynikiem podatkowym.

Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się o dostępną literaturę przedmiotu, artykuły prasowe oraz raporty zamieszczone w Internecie oraz aktualne akty prawne i normatywne.