WSTĘP

ROZDZIAŁ 1. PRAWNE PODSTAWY ZAKŁADANIA I FUNKCJONOWANIA AGENCJI CELNYCH 5
1. PRZEDSTAWICIELSTWO W SPRAWACH CELNYCH 5
1.1. Formy prowadzenia agencji celnej 5
1.2. Agencja celna jako przedstawiciel w sprawach celnych 6
2. KONCESJONOWANIE PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W FORMIE AGENCJI CELNEJ 9
2.1. Warunki uzyskania koncesji 9
2.2. Wniosek o udzielenie koncesji 12
2.3. Postępowanie koncesyjne 14
2.4. Warunki koncesji 16
2.5. Zmiany w udzielonej koncesji 16
2.6. Cofnięcie koncesji 20
3. DZIAŁALNOŚĆ AGENCJI CELNEJ 25
3.1 Kaucja gwarancyjna 25
3.2. Agencja celna jako bezpośredni i pośredni przedstawiciel osoby reprezentowanej 31
3.3. Zakres działania agencji celnej 32
3.4. Upoważnienia 34
3.5. Ewidencja wykonywanych czynności 41
3.6. Odbieranie pism przez agencję celną 42
4. KONTROLA AGENCJI CELNYCH 43
5. AGENCI CELNI 46
5.1. Osoba agenta celnego. Wpis oraz skreślenie z listy agentów celnych 46
5.2. Egzamin kwalifikacyjny na agenta celnego 50

ROZDZIAŁ 2. PRAWNO-ORGANIZACYJNE ZASADY ZAKŁADANIA I FUNKCJONOWANIA AGENCJI CELNYCH NA PRZYKŁADZIE AGENCJI CELNEJ RUSAK LOGISTIC 53
1. PRZEDMIOT DZIAŁALNOŚCI AGENCJI CELNEJ RUSAK LOGISTIC 53
2. CZYNNOŚCI JAKIE MUSIAŁA PODJĄĆ AGENCJA RUSAK LOGISTIC  W MOMENCIE WEJŚCIA W ŻYCIE KODEKSU CELNEGO 56

ROZDZIAŁ 3. KIERUNKI ZMIAN W DZIAŁANIU AGENCJI CELNYCH WYNIKAJĄCYCH Z PRZYSTOSOWANIA POLSKIEGO PRAWA CELNEGO DO NORM EUROPEJSKICH. 59
1.CELNE PROCEDURY GOSPODARCZE – MOŻLIWOŚCI I PERSPEKTYWY ROZWOJU. 59
1.1. Zmiany rozwiązań prawnych dotyczących procedury uproszczonej 66
2. UPROSZCZONE PROCEDURY CELNE JAKO STANDARD EUROPEJSKI W TEORII I PRAKTYCE. 68
2.1. Procedura odprawy czasowej (stan prawny na dzień 27.06.2000 r. ) 68
2.2. Procedura uszlachetniania czynnego (stan prawny na dzień 27.06.2000 r.) 70
2.3. Procedura uszlachetniania biernego 79
2.4. Procedura składu celnego (stan prawny na dzień 27. 06. 2000 r.) 84
2.5. Procedura przetwarzania pod kontrolą celną: (stan prawny na dzień 28.06.2000 r. ) 87
3. AGENCJE CELNE PO WEJŚCIU POLSKI DO UNII EUROPEJSKIEJ 90

WNIOSKI 94
BIBLIOGRAFIA 97

WSTĘP

W dniu 1.01.1998 r. zaczęła obowiązywać nowa ustawa w zakresie prawodawstwa celnego – Kodeks celny (Dz.U. nr 23, poz. 117, nr 64, poz. 407 ze zm.)[1]. Obok ustawy weszło w życie w tym samym dniu kil­kadziesiąt nowych aktów wykonawczych z dziedziny prawa celnego. Wprowadziły one wiele całkowicie nowych rozwiązań, różniących się od funkcjonujących w dotychczasowej ustawie z dnia 28.12.1989 r. – Prawo celne (tekst jedn. Dz.U. z 1994 r. nr 71, poz. 312 ze zm.).

Jedną z dziedzin prawa celnego, która została zasadniczo zmie­niona przez wprowadzenie nowych przepisów, jest kwestia agencji cel­nych. Kodeks celny ustanowił bowiem w tym zakresie zupełnie nową instytucję – przedstawicielstwo w sprawach celnych[2]. Przedstawiciel­stwo w sprawach celnych nawiązuje do funkcjonującej w systemie pol­skiego prawa instytucji przedstawicielstwa, polegającej na tym, iż jedna osoba (przedstawiciel) dokonuje w granicach posiadanego umocowa­nia (upoważnienia) określonych czynności prawnych w imieniu innej osoby (reprezentowanego, mocodawcy), wywołując jednocześnie tym działaniem skutki odnoszące się bezpośrednio do reprezentowanego (mocodawcy). Jednocześnie, jak należy zaznaczyć, instytucja przedsta­wicielstwa w sprawach celnych posiada własną specyfikę, która wyraża się głównie w możliwości funkcjonowania agencji celnych jako wyspe­cjalizowanych podmiotów powołanych do reprezentowania osób doko­nujących wymiany towarowej z zagranicą.

Można zatem uznać, iż agencja celna jest najważniejszą instytucją pośredniczącą między osobami dokonującymi obrotu towarowego z za­granicą a organami celnymi. Agencja może obecnie dokonywać przed organami celnymi wszelkich czynności przewidzianych w przepisach prawa celnego, tj. w ustawie – Kodeks celny oraz w aktach wykonaw­czych[3], w tym także reprezentować stronę w postępowaniu odwoław­czym przed dyrektorem urzędu celnego oraz Prezesem Głównego Urzędu Ceł.

Celem pracy jest przedstawienie problematyki związanej z zakładaniem i funkcjonowaniem agencji celnych oraz zmianami jakie wprowadził Kodeks celny, a także zmianami, które staną się rzeczywistością z chwilą wejścia Polski do Unii Europejskiej.

W trakcie pisanie pracy autor wykorzystał bogatą literaturę przedmiotu: książki, publikacje prasowe i internetowe, przeprowadził rozmowy z przedstawicielami Ogólnopolskiego Zrzeszenia Agencji Celnych. Celem ukazania zmian jakie wniósł Kodeks celny opisał na przykładzie agencji celnej Rusak Logistic czynności jakie musiała podjąć agencja, aby mogła funkcjonować w zgodzie z literą prawa.

Praca podzielona została na trzy rozdziały. W pierwszym omówione zostały zagad­nienia przedstawicielstwa w sprawach celnych, z wyodrębnie­niem agencji celnej jako najważniejszej instytucji powołanej do reprezentowania przed organami celnymi osób zajmujących się obrotem towarowym z zagranicą, wraz z rozróżnieniem dopusz­czalnych form prowadzenia takiej działalności, opisany został proces powstawania agencji celnej zgodnie z wymogami określonymi w przepisach prawa celnego. W dalszej części opisana została działalność instytucji agencji celnej, zagadnienia kontroli agencji celnych przez upoważnione do takich działań organy celne. Ostatnią część rozdziału poświęcono agentom celnym, jako osobom, przez które może działać agencja celna.

W rozdziale drugim pracy zaprezentowano agencję celną Rusak Logistic. Omówiono procedurę prawną związaną z założeniem agencji. Scharakteryzowano profil działalności, przedstawiono historię firmy. Dalsza część rozdziału stanowi wskazania zasad dostosowania Rusak Logistic do wymogów Kodeksu Celnego oraz zmian w funkcjonowaniu agencji wynikłych w następstwie wprowadzenia tegoż kodeksu.

Rozdział trzeci dotyczy procedur gospodarczych ze szczególnym uwzględnieniem celnych procedur uproszczonych. W rozdziale wymieniono je i scharakteryzowano, podając sposoby ich uzyskania.

---

[1] Ustawa została uchwalona w dniu 9.01.1997 r.

[2] Tytuł VIII ustawy z dnia 9.01.1997 r. – Kodeks celny, art. 253-261.

[3] Najważniejszym w przedmiocie agencji celnych aktem wykonawczym jest rozporządzenie Mi­nistra Finansów z dnia 10.12.1997 r. – w sprawie agencji celnych i agentów celnych (Dz.U. nr 154, poz. 1008 ze zm.).