WSTĘP 4
ROZDZIAŁ I. CHARAKTERYSTYKA AKTYWÓW FINANSOWYCH
1.1. Pojęcie, kategorie i charakterystyka instrumentów finansowych wg różnych ustaw i opracowań 6
1.2. Charakterystyka inwestycji i ich rodzaje 11
1.3. Istota i pojęcie inwestycji (aktywów) finansowych (długo i krótkoterminowych) zgodnie z UoR (ustawa o rachunkowości – wersja znowelizowana), RMF (rozporządzeniem ministra finansów) 19
1.4. Klasyfikacja i charakterystyka poszczególnych rodzajów aktywów finansowych (długo i krótkoterminowych) wg UoR – wersja znowelizowana 21
1.5. Klasyfikacja i charakterystyka poszczególnych rodzajów inwestycji finansowych (długo i krótkoterminowych) wg RMF 24
1.6. Klasyfikacja bilansowa i charakterystyka aktywów finansowych (długo i krótkoterminowych) 30
ROZDZIAŁ II. WYCENA AKTYWÓW FINANSOWYCH I ICH EWIDENCJA
2.1. Parametry wyceny 34
2.2. Wprowadzenie do ksiąg rachunkowych aktywów finansowych zgodnie z UoR- wersja znowelizowana i RMF 41
2.3. Wycena na dzień bilansowy 46
2.4. Wycena aktywów objętych zabezpieczeniem 48
2.5. Wycena instrumentów finansowych wyrażonych w walutach obcych 49
2.6. Utrata wartości aktywów finansowych 50
2.7. Przeszacowanie instrumentów finansowych 53
ROZDZIAŁ III. WYCENA INWESTYCJI FINANSOWYCH I ICH EWIDENCJA NA PRZYKŁADZIE FIRMY BUDOWLANEJ
3.1. Charakterystyka działalności przedsiębiorstwa 57
3.2. Aktywa finansowe posiadane przez przedsiębiorstwo 60
3.3. Wycena i ewidencja aktywów finansowych w przedsiębiorstwie 62
3.4. Analiza i ujęcie bilansowe inwestycji finansowych w przedsiębiorstwie 70
ZAKOŃCZENIE 72
BIBLIOGRAFIA 74
SPIS RYSUNKÓW 78
SPIS SCHEMATÓW 79
SPIS TABEL 80
WSTĘP
Intensywny rozwój rynku kapitałowego włącznie ze zróżnicowanym zastosowaniem instrumentów finansowych powoduje powstawanie licznych problemów w rachunkowości zarówno finansowej, jak i zarządczej. Efektywne zarządzanie inwestycjami kapitałowymi w związku z posiadanymi nadwyżkami środków pieniężnych, wymusiło wprowadzenie do ustawy o rachunkowości nowej kategorii finansowej.
W ogólnym znaczeniu instrument finansowy jest to umowa, określająca zależność finansową między dwiema zainteresowanymi stronami, zawarta w celu uzyskania przez nie korzyści ekonomicznych.
W Unii Europejskiej ujęcie instrumentów finansowych w rachunkowości reguluje IV Dyrektywa, a prawomocnym aktem wykonawczym w tym zakresie w Polsce jest znowelizowana ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych. W aktach prawnych zawarto definicje inwestycji, aktywów i zobowiązań finansowych oraz instrumentów finansowych oraz podstawowe zasady ich wyceny, ustalania wyniku finansowego na zawartych transakcjach i prezentacji w sprawozdaniach finansowych.
Ponieważ problematyka instrumentów finansowych przysparza wiele trudności, celem niniejszej pracy było dokonanie charakterystyki aktywów finansowych, omówienie ich wyceny i ewidencji oraz zaprezentowanie omawianej problematyki w ujęciu praktycznym.
W rozdziale pierwszym dokonano ogólnej charakterystyki aktywów finansowych. Na wstępie zdefiniowano pojęcie, przedstawiono kategorie oraz dokonano ogólnej charakterystyki instrumentów finansowych według różnych ustaw i opracowań. Następnie dokonano charakterystyki inwestycji oraz przedstawiono ich rodzaje. W kolejnych częściach rozdziału omówiono istotę i pojęcie inwestycji (aktywów) finansowych oraz klasyfikacje poszczególnych rodzajów inwestycji (aktywów) finansowych według przepisów znowelizowanej ustawy o rachunkowości oraz rozporządzenia ministra finansów w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych. Pod koniec rozdziału przedstawiono klasyfikację bilansową aktywów finansowych.
W rozdziale drugim ukazano wycenę oraz ewidencję aktywów finansowych. Na wstępie rozdziału przedstawiono parametry wyceny. Następnie kolejno omówiono wprowadzenie do ksiąg rachunkowych aktywów finansowych, wycenę na dzień bilansowy, wycenę aktywów objętych zabezpieczeniem, wycenę instrumentów finansowych wyrażonych w walutach obcych a także utratę wartości aktywów finansowych oraz przeszacowanie instrumentów finansowych.
W rozdziale trzecim przedstawiono praktyczny przykład wyceny inwestycji finansowych i ich ewidencję na przykładzie przedsiębiorstwa budowlanego. Rozważania rozpoczęto od ogólnej charakterystyki działalności badanego przedsiębiorstwa. Następnie przedstawiono aktywa finansowe posiadane przez zakład budowlany. Następnie przedstawiono wycenę oraz ewidencję aktywów finansowych w przedsiębiorstwie. Pod koniec rozdziału ukazano ujęcie bilansowe inwestycji finansowych w przedsiębiorstwie.
Praca została napisana w oparciu o dostępną literaturę fachową, raporty i artykuły zamieszczone w prasie i w internecie oraz w oparciu o aktualne akty normatywne i prawne. Ponadto w pracy wykorzystano materiały wewnętrzne przedsiębiorstwa budowlanego działającego w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.