Analiza dochodów podatkowych budżetu państwa

Wstęp 3

1. System budżetowy w Polsce 5
1.1. Budżet państwa 5
1.1.1. Pojęcie budżetu i jego istota 5
1.1.2. Podstawy prawne tworzenia budżetu 8
1.1.3. Funkcje i zasady budżetowe 12
1.1.4. Klasyfikacja budżetowa 15
1.2. Struktura budżetu państwa 20
1.2.1. Dochody budżetowe 20
1.2.2. Wydatki budżetowe 21

2. System podatkowy w Polsce 23
2.1. Pojecie podatku i jego cechy 23
2.2. Klasyfikacja podatków 28
2.3. Technika podatkowa 35
2.4. Rola podatków w systemie finansowym państwa 41

3. Dochody podatkowe budżetu państwa 44
3.1. Podatki bezpośrednie 44
3.1.1. Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) 44
3.1.2. Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) 50
3.2. Podatki pośrednie 55
3.2.1. Podatek od towarów i usług (VAT) 55
3.2.2. Podatek akcyzowy 60
3.2.3. Podatek od gier 64

4. Analiza dochodów podatkowych budżetu państwa w latach 2006-2008 67
4.1. Budżet państwa w latach 2006-2008 67
4.2. Dochody budżetu państwa w latach 2006-2008 70
4.3. Wpływy do budżetu państwa z tytułu podatków bezpośrednich w latach 2006-2008 73
4.4. Wpływy do budżetu państwa z tytułu podatków pośrednich w latach 2006-2008 75

Zakończenie 79
Bibliografia 81
Spis rysunków 85
Spis tabel 86
Spis wykresów 87

Wstęp

Podatki, począwszy od zmian ustrojowych na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku, na nowo zaczęły odgrywać znaczącą rolę w Polsce. Obecnie są jednym z podstawowych instrumentów wpływania przez państwo na gospodarkę. Szczególne znaczenie mają jako podstawowe źródło dochodów budżetu państwa oraz przez objęcie swoim zasięgiem oddziaływania niemal wszystkich osób prawnych i jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych, z uwagi na powszechność opodatkowania. Poza tym podatki są brane pod uwagę przez podatnika przy planowaniu własnych dochodów, inwestycji, konsumpcji. Obecnie przy rozpatrywaniu każdej dziedziny działalności możemy spotkać się z uwzględnianiem podatków.

Podatki stanowiące dochody budżety państwa to podatki bezpośrednie i podatki pośrednie. Podatki bezpośrednie są silnie powiązane z koniunkturą gospodarczą. Większa od oczekiwanej dynamika gospodarcza i wynikający z tego wzrost dochodów ludności i przedsiębiorstw dają oczywiście wzrost wpływów budżetowych, ale w znacznej części dopiero w roku następnym, gdy dokonywane są rozliczenia podatkowe. Z kolei podatki pośrednie, jako narzut nałożony na ceny i związane z transakcjami zakupów dóbr oraz usług konsumpcyjnych, zależą, po pierwsze, od wolumenu produkcji dóbr konsumpcyjnych i ich sprzedaży, czyli od koniunktury gospodarczej, a po drugie, od zmian cen: jeśli ceny wzrastają, to rosną wpływy z podatków pośrednich; jeśli ceny spadają, to dochody państwa się zmniejszają. Tu rezultaty są natychmiastowe, gdyż podatki wpływają na bieżąco. W planowaniu wpływów z podatku VAT trzeba nie tylko oszacować produkcję różnych kategorii dóbr, ale także koordynować plan z celem inflacyjnym banku centralnego. Wzrost koniunktury powyżej oczekiwań spowoduje oczywiście zwiększenie wpływów podatkowych (tak się stało na przykład w 2007 roku), osłabienie koniunktury da natomiast niedobór w budżecie, a nieprzewidywalne zmiany doprowadzą do adekwatnych skutków budżetowych. Niewątpliwie niekorzystne dla budżetu jest tzw. przestrzelenie celu inflacyjnego przez bank centralny, choć zatem szybsze zmniejszenie inflacji wydaje się gospodarczo korzystne, to dla budżetu może mieć poważne konsekwencje, co kierujący bankiem centralnym powinni mieć na uwadze.

W związku z powyższym celem niniejszej pracy była analiza dochodów podatkowych budżetu państwa. Rozważania zawarto w czterech rozdziałach.

W rozdziale pierwszym ukazano system budżetowy w Polsce. Na wstępie zdefiniowano pojęcie budżetu państwa oraz ukazano jego istotę, funkcje, klasyfikacje oraz ukazano podstawy prawne jego tworzenia. Ponadto przedstawiono strukturę budżetu państwa z podziałem na dochody i wydatki budżetowe.

W rozdziale drugim ukazano system podatkowy w Polsce. Na wstępie tego rozdziału zdefiniowano pojecie podatku i ukazano jego cechy. Ponadto przedstawiono klasyfikacje podatków oraz technikę podatkową. Pod koniec rozdziału omówiono rolę podatków w systemie finansowym państwa.

W rozdziale trzecim ukazano dochody podatkowe budżetu państwa. W pierwszej części omówiono podatki bezpośrednie takie jak: podatek dochodowy od osób prawnych oraz podatek dochodowy od osób fizycznych. W drugiej części rozdziału omówiono podatki pośrednie takie jak: podatek od towarów i usług, podatek akcyzowy ora podatek od gier.

W rozdziale czwartym przeprowadzono analizę dochodów budżetu państwa w latach 2006-2008. Na wstępie badań dokonano analizy budżetu państwa w latach 2006-2008. Następnie ukazano dochody budżetu państwa, w tym wielkość dochodów podatkowych. W ostatniej części pracy zbadano wpływy do budżetu państwa z tytułu podatków bezpośrednich i podatków pośrednich w latach 2006-2008.

Źródła informacji, w oparciu o które powstała niniejsza praca, tworzą katalog licznych publikacji zestawionych w spisie bibliograficznym – książek, opracowań i raportów naukowych, jak również baz danych zamieszczonych na stronie internetowej Ministerstwa Finansów.