Wstęp 2
1. Środki trwałe w prawie podatkowym i bilansowym 4
1.1. Miejsce środków trwałych w ogólnej strukturze majątku przedsiębiorstwa 4
1.2. Istota i klasyfikacja środków trwałych 9
1.3. Pojęcie środków trwałych w ustawach podatkowych 15
1.4. Pojęcie środków trwałych w ustawie o rachunkowości 17
1.5. Różnice w definiowaniu środków trwałych w prawie podatkowym i bilansowym 18
2. Amortyzacja środków trwałych w prawie podatkowym 22
2.1. Amortyzacja podatkowa środków trwałych 22
2.2. Podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji podatkowej 26
2.3. Ustalanie wartości środków trwałych w prawie podatkowym 27
2.4. Metody amortyzacji podatkowej 30
2.5. Stawki i raty odpisów amortyzacyjnych w prawie podatkowym 42
3. Amortyzacja środków trwałych w prawie bilansowym 45
3.1. Amortyzacja bilansowa środków trwałych 45
3.2. Podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji bilansowej 48
3.3. Ustalanie wartości środków trwałych w prawie bilansowym 50
3.4. Metody amortyzacji bilansowej 55
3.5. Stawki i raty odpisów amortyzacyjnych w prawie bilansowym 60
Zakończenie 64
Bibliografia 66
Spis rysunków i tabel 69
Wstęp
Środki trwałe określają w dużej mierze pozycję przedsiębiorstwa, wpływając na jego możliwości i poziom nowoczesności produkowanych wyrobów. Wpływają także w decydujący sposób na wiarygodność przedsiębiorstwa w przypadku terminowego wykonania dobrego jakościowo wyrobu.
Problematyka środków trwałych należała zawsze do jednych z trudniejszych w sferze podatkowej oraz rachunkowości. Problemów przysparza już sama definicja środków trwałych, które w odmienny sposób są opisywane w ustawie o rachunkowości (w prawie bilansowych) i w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych oraz w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (w prawie podatkowym).
Podobnie jak definicje samych środków trwałych, prawo bilansowe i prawo podatkowe w sposób odmienny opisuje zasady amortyzacji tych środków trwałych. Warto bowiem podkreślić, że amortyzacja bilansowa dotyczy podatników prowadzących pełną księgowość w ramach ich działalności gospodarczej, natomiast amortyzacja podatkowa dotyczy każdego podatnika, który na potrzeby swojej działalności gospodarczej wprowadza do przedsiębiorstwa określone składniki majątku mające służyć osiąganiu zysków.
W związku z powyższym celem niniejszej pracy było usystematyzowanie problematyki środków trwałych w świetle obowiązujących przepisów prawa.
Rozważania zawarto w trzech rozdziałach:
W rozdziale pierwszym zdefiniowano pojęcie środków trwałych w prawie podatkowym i bilansowym. Na wstępie wskazano miejsce środków trwałych w ogólnej strukturze majątku przedsiębiorstwa. Następnie przedstawiono istotę i klasyfikację środków trwałych. W dalszej części rozważań zdefiniowano pojęcie środków trwałych w ustawie o rachunkowości oraz w ustawach podatkowych. Pod koniec rozdziału przedstawiono różnice w definiowaniu środków trwałych w prawie podatkowym i bilansowym.
W rozdziale drugim ukazano istotę amortyzacji środków trwałych w prawie podatkowym. Na wstępnie przedstawiono ogólne informacje na temat amortyzacji środków trwałych w prawie podatkowym. Następnie wskazano podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji podatkowej oraz zasady ustalania wartości środków trwałych. Pod koniec rozdziału omówiono metody amortyzacji podatkowej oraz przedstawiono stawki i raty odpisów amortyzacyjnych w prawie podatkowym.
W rozdziale trzecim ukazano istotę amortyzacji środków trwałych w prawie bilansowym. Rozważania rozpoczęto od ogólnej charakterystyki amortyzacji środków trwałych według ustawy o rachunkowości. Następnie przedstawiono podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji bilansowej oraz zasady ustalania wartości środków trwałych. Omówiono także metody amortyzacji bilansowej. W ostatniej części rozdziału przedstawiono stawki i raty odpisów amortyzacyjnych w prawie bilansowym.
Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się o dostępną literaturę przedmiotu, artykuły z miesięcznika „Monitor Rachunkowości” oraz w oparciu aktualne akty prawne i normatywne.