Archiwum autora: pracedyplomowe

Ocena metod i skuteczności kształtowania świadomości ekologicznej

WSTĘP 2
ROZDZIAŁ I. EDUKACJA EKOLOGICZNA W SZKOŁACH 4
1.1. Programy, treści i metody kształcenia 4
1.2. Świadomość ekologiczna 7
1.3. Geneza i główne założenia edukacji ekologicznej 11
1.4. Wymiarowość edukacji ekologicznej 14
1.5. Podstawowe cechy edukacji ekologicznej 18
ROZDZIAŁ II. METODOLOGICZNE PODSTAWY BADAŃ WŁASNYCH 25
2.1. Uzasadnienie wyboru tematu 25
2.2. Przedmiot i cel pracy 26
2.3. Problemy i hipotezy badawcze 38
2.4. Metody i techniki badań 39
2.5. Charakterystyka terenu badań 41
ROZDZIAŁ III. EDUKACJA EKOLOGICZNA Z PUNKTU WIDZENIA NAUCZYCIELI W BADANEJ SZKOLE 45
3.1. Program nauczania 45
3.2. Projekty szkolne 54
3.3. Zajęcia pozalekcyjne 64
ROZDZIAŁ IV. ŚWIADOMOŚĆ EKOLOGICZNA BADANYCH UCZNIÓW 72
4.1. Wiedza teoretyczna z zakresu ekologii 72
4.2. Świadomość uczniów dotycząca zagrożeń 81
4.3. Ochrona środowiska w świadomości uczniów 90
ZAKOŃCZENIE 97
BIBLIOGRAFIA 98
SPIS RYSUNKÓW 101
SPIS TABEL 102
SPIS WYKRESÓW 104
ANEKS NR 1 105
ANEKS NR 2 108

WSTĘP

W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania różnymi formami świadomości społecznej. Świadomość społeczna jest to wzajemnie powiązana i zintegrowana całość treści życia duchowego, poglądów, wartości, idei, postaw i przekonań cha­rakterystycznych dla danej zbiorowości, grupy społecznej czy też społeczeństwa w całości.

Celem pracy jest dokonanie oceny metod i skuteczności kształtowania świadomości ekologicznej w szkołach podstawowych z punktu widzenia nauczycieli i dzieci.

Praca składa się z czterech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale zaprezentowane jest zagadnienie edukacji ekologicznej w szkołach, a więc: programy, treści i metody kształcenia, świadomość ekologiczna, geneza i główne założenia edukacji ekologicznej, wymiarowość edukacji ekologicznej oraz podstawowe cechy edukacji ekologicznej.

W drugim rozdziale przedstawione są metodologiczne podstawy badań własnych, a więc: uzasadnienie wyboru tematu, przedmiot i cel pracy, problemy i hipotezy badawcze, metody i techniki badań oraz charakterystyka terenu badań.

W trzecim rozdziale opisana jest edukacja ekologiczna z punktu widzenia nauczycieli w badanej szkole, a więc: program nauczania, projekty szkolne oraz zajęcia pozalekcyjne.

W czwartym rozdziale zaprezentowana jest świadomość ekologiczna badanych uczniów, a więc: wiedza teoretyczna z zakresu ekologii, świadomość uczniów dotycząca zagrożeń oraz ochrona środowiska w świadomości uczniów.

Częścią świadomości społecznej jest świadomość ekologiczna, która jest swoistą, kształtującą się formą świa­domości społecznej manifestującą się zarówno w myśleniu i prze­życiach poszczególnych ludzi, jak i funkcjonujących społecznie stan­dardach pojmowania, przeżywania i wartościowania biosfery. Niezbędne jest utworzenie w każdym kraju odpowiednich struktur funkcjonalnych, zdolnych do pokierowania procesem wdrażania edu­kacji ekologicznej. Sposób wdrożenia edukacji formalnej zależy od przyjętej koncepcji kształcenia ekologicznego.

Człowiek ma naturalne skłonności by obcować przyjaźnie z przyrodą, by przyrodę szanować i znajdować w niej chwile odprężenia czy napięć swoistych dla obcowania z żywio­łami. Wrodzona, spontaniczna wydaje się też postawa chronienia, opieki nad otoczeniem naturalnym. Jednocześnie jednak występują tendencje sprzeczne, jak chęć nadużywania przyrody, eksploatowania, traktowania jako przeciwnika, wroga, siły zazdrośnie broniącej swego stanu posiadania itp. Często bywa traktowana przyroda – zwierzęta i rośliny – jako teren wyładowania instynktu walki, agresji, wyładowa­nia złości czy tzw. złych skłonności.

Cele edukacji ekologicznej mogą być osiągnięte tylko przez jedno­czesne kształcenie i wychowanie ekologiczne. Wiedza obiektywna o świecie jest pewną sumą informacji, której można się wyuczyć w procesie kształcenia. Jednak nie można tylko teoretycznie nauczyć się miłości do przyrody i troski o nią. Aksjomaty kultury, zasady moralności, nawyk działania proekologicznego można zdobyć jedynie w procesie wychowania. Świadomość ekologiczna nie jest bowiem sumą uzyskanej informacji, lecz efektem własnych przemyśleń i do­świadczeń.

Warto zauważyć, że ważnym elementem kształcenia i wychowania środowiskowego jest także nieformalna edukacja ekologiczna. Popularyzacja wiedzy o procesach przyrodniczych i ich wpływie na życie społeczeństw oraz wiedzy o ochronie środowiska odbywa się przez udostępnianie lu­dziom różnych źródeł informacji proekologicznej (bezpośrednio lub pośrednio związanej z ochroną środowiska), przez działalność w proekologicznych organizacjach społecznych, a także przez praktyczną realizację zadań ochronnych w zakładach pracy, gospodarstwach rolnych, wsiach, osiedlach itp.

Przedmiotem upowszechniania są zarówno ważne dla użytkowa­nia, ochrony i kształtowania środowiska odkrycia naukowe, które zmuszają do zmiany dotychczasowych poglądów, hipotez lub teorii, a nawet praw naukowych, jak i osiągnięcia praktyczne. W każdym przypadku konieczne jest dokonywanie dydaktycznej transformacji popularyzowanych treści tak, aby mogły one być zrozumiałe dla ich odbiorców, w postaci nie odbiegającej od istoty rzeczy. Aby tego typu informacje docierały do możliwie szerokiego kręgu odbiorców i były przez nich przyswajane niezbędne jest nadanie im możliwie atrakcyjnej, interesującej formy. Muszą bowiem budzić zainteresowanie i motywować odbiorców do skupienia uwagi, poświę­cenia czasu na zaznajomienie się z treścią informacji. Wskazane jest także ukazywanie przydatności popularyzowanej wiedzy prośrodowiskowej w życiu osób, do których kierowana jest informacja.

Współczesna rodzina polska w dobie globalizacji

Wstęp 4
Rozdział I. Rodzina jako instytucja społeczna 6
1.1. Definicja rodziny 6
1.2. Rodzina jako grupa społeczna 10
1.3. Zadania i funkcje rodziny 13
Rozdział II. Procesy globalizacyjne we współczesnym świecie 21
2.1. Pojęcie globalizacji 21
2.2. Główne koncepcje globalizacji w teoriach socjologicznych 24
2.2.1. Kierunki przemian procesów globalizacyjnych 24
2.2.2. Przyczyny i skutki globalizacji 31
Rozdział III. Wpływ globalizacji na funkcjonowanie rodziny 42
3.1. Wpływ globalizacji na współczesną rodzinę 42
3.3.1. Globalizacja jako czynnik zaburzający funkcjonowanie rodziny 42
3.3.2. Pozytywny wpływ globalizacji na funkcjonowanie rodziny 45
Rozdział IV. Alternatywne formy rodziny i małżeństwa 51
4.1. „Razem, ale osobno” – życie na emigracji 51
4.2. Single, związki homoseksualne i monoparentalność jako nowe formy małżeństwa i rodziny 54
4.3. Kohabitacja jako związek nieformalny 55
Zakończenie 58
Bibliografia 61
Spis rysunków 64

Wstęp

Rodzina jest podstawowym, naturalnym środowiskiem narodzin i rozwoju człowieka, mikrostrukturą społeczną, a jednocześnie – fundamentalną instytucją społeczną. Oparta na podstawach związków emocjonalnych i biologicznych podlega jednak przemianom w zakresie swojej struktury, modelu wewnątrzrodzinne-go i realizowanych funkcji. Przemiany te dokonują się pod wpływem wielu czynników, wynikających z procesów rozwoju i przemian społeczno-ekonomicznych, pozostających we wzajemnym związku i oddziałujących na wzrastającą rolę rodziny w rozwoju i postępie społecznym.

Celem niniejszej pracy jest próba określenia sytuacji współczesnych rodzin w dobie globalizacji. Taki też był cel zasadniczy pracy.

Główna teza pracy brzmi: Globalizacja przyczynia się do niszczenia rodzin.

Pytania badawcze brzmią:

  1. Jakie działania globalizacyjne powodują zaburzenia w funkcjonowaniu rodziny?
  2. Jakie skutki dla rodziny ma globalizacja?

Praca składa się z czterech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale opisana jest rodzina jako instytucja społeczna, a więc: definicja rodziny, rodzina jako grupa społeczna, zadania i funkcje rodziny.

W drugim rozdziale zawarte są informacje odnośnie procesów globalizacyjnych we współczesnym świecie, a więc: pojęcie globalizacji, główne koncepcje globalizacji w teoriach socjologicznych, kierunki przemian procesów globalizacyjnych oraz społeczne skutki globalizacji.

W trzecim rozdziale zaprezentowany jest wpływ globalizacji na funkcjonowanie rodziny, a więc: wpływ globalizacji na współczesną rodzinę, globalizacja jako czynnik zaburzający funkcjonowanie rodziny oraz pozytywny wpływ globalizacji na funkcjonowanie rodziny.

W czwartym rozdziale przedstawione są alternatywne formy rodziny i małżeństwa, a więc: razem, ale osobno – życie na emigracji, single, związki homoseksualne i monoparentalność jako nowe formy małżeństwa i rodziny, kohabitacja jako związek nieformalny.

Całość opracowania powstała w oparciu o literaturę fachową, artykuły prasowe, akty prawne oraz źródła ze stron WWW.

Nowe metody rekrutacji pracowników np. KGHM Metraco

Wstęp 2

Rozdział I. Istota i zakres znaczeniowy rekrutacji 4
1. Istota i elementy składowe doboru pracowników 4
2. Istota i zadania rekrutacji pracowników 8
3. Determinanty wyboru źródła rekrutacji kadr (rynek wewnętrzny czy zewnętrzny) 13
4. Wykorzystanie doboru wewnętrznego w praktyce zatrudnieniowej przedsiębiorstw 17

Rozdział II. Wewnętrzny i zewnętrzny dobór pracowników 24
2.1. Klasyfikacja form rekrutacji 24
2.1.1. Rekrutacja zewnętrzna 24
2.1.2. Rekrutacja wewnętrzna 27
2.2. Procedury i narzędzia selekcji 29
2.2.1. Dokumenty aplikacyjne 29
2.2.2. Referencje 35
2.2.3. Wywiad 37
2.2.4. Testy 39
2.2.5. Centrum oceny i rozwoju 42

Rozdział III. Narzędzia służące usprawnieniu rekrutacji 45
3.1. Mapa kompetencji 45
3.2. Opis stanowiska pracy 47
3.3. Zastosowanie testów 55
3.4. Rozmowa kwalifikacyjna 58
3.5. Assessment Center 60
3.6. Inne narzędzia 63

Rozdział IV. Charakterystyka KGHM Metraco 66
4.1. Charakterystyka przedsiębiorstwa 66
4.2. Struktura organizacyjna przedsiębiorstwa 73
4.3. Misja przedsiębiorstwa 76
4.4. Polityka personalna przedsiębiorstwa 79

Rozdział V. Nowe metody rekrutacji pracowników w KGHM Metraco 85
5.1. Procedury rekrutacyjne w przedsiębiorstwie 85
5.2. Wady i zalety stosowanych procedur rekrutacyjnych w przedsiębiorstwie 97
5.3. Podsumowanie i wnioski 100

Zakończenie 104
Bibliografia 106
Spis tabel 109
Spis rysunków 110
Spis schematów 111
Spis zdjęć 112

Wstęp

Transformacja gospodarki polskiej pociąga za sobą liczne zmiany w zarządzaniu przedsiębiorstwem, także w sferze kierowania kadrami. W efekcie różnorodnych procesów, m.in. dynamicznego rozwoju przedsię­biorstw międzynarodowych, wymuszających na rynkach światowych silną konkurencję opartą na innowacyjności, niedostatki w gospodarce kadrami wykwalifikowanymi urastają do rangi głównego problemu zarządzania stra­tegicznego. Wejście Polski na rynki światowe oznacza konieczność nie tylko pod­jęcia konkurencji, wraz ze stawianym przez nią imperatywem innowacyjno­ści, lecz przede wszystkim uznania, iż wyłącznym źródłem innowacyjności i wiedzy jest umysł ludzki. W końcowym bowiem rachunku to jakość kadr: ich kompetencje, ela­styczność, mobilność, otwartość w myśleniu i działaniu przesądza o konku­rencyjności firmy i szansach utrzymania lub powiększenia jej udziałów na rynku światowym czy nawet lokalnym. Dlatego też, choć wszelkie działania z zakresu zarządzania kadrami w mniejszym lub większym stopniu nakierowane są na stworzenie i zacho­wanie pożądanej (wykwalifikowanej, kompetentnej) obsady firmy, wyróżnić spośród nich należy przede wszystkim funkcję doboru pracowników, albo­wiem jej wpływ na kształt załogi —na jej możliwości, umiejętności i wie­dzę jest krytyczny/rozstrzygający. Jakość pozyskanych kadr determinuje także przyszłą efektywność i koszt zarządzania zasobami ludzkimi w firmie.

Celem pracy jest zaprezentowanie zagadnienia rekrutacji pracowników w KGHM Metraco.

Praca składa się z pięciu rozdziałów. W pierwszym rozdziale przedstawiona jest istota i zakres znaczeniowy rekrutacji, a więc: istota i elementy składowe doboru pracowników, istota i zadania rekrutacji pracowników, determinanty wyboru źródła rekrutacji kadr (rynek wewnętrzny czy zewnętrzny) oraz wykorzystanie doboru wewnętrznego w praktyce zatrudnieniowej przedsiębiorstw. W drugim rozdziale opisany jest wewnętrzny i zewnętrzny dobór pracowników, a więc: klasyfikacja form rekrutacji, rekrutacja zewnętrzna i wewnętrzna, procedury i narzędzia selekcji, dokumenty aplikacyjne takie jak referencje, wywiad, testy oraz centrum oceny i rozwoju. W trzecim rozdziale zaprezentowane są narzędzia służące usprawnieniu rekrutacji, a więc: mapa kompetencji, opis stanowiska pracy, zastosowanie testów, rozmowa kwalifikacyjna, Assessment Center oraz inne narzędzia. W rozdziale czwartym dokonana jest charakterystyka KGHM Metraco, a więc: charakterystyka przedsiębiorstwa, struktura organizacyjna przedsiębiorstwa, misja przedsiębiorstwa oraz polityka personalna przedsiębiorstwa. W piątym rozdziale przedstawione są nowe metody rekrutacji pracowników w KGHM Metraco, a więc: procedury rekrutacyjne w przedsiębiorstwie, wady i zalety stosowanych procedur rekrutacyjnych w przedsiębiorstwie oraz podsumowanie i wnioski.

Wiedza o rekrutacji dotyczy każdego. Ściśle mówiąc – każdego kto był, jest lub będzie pracownikiem. Każdy z nas przecież uczestniczy w procesie rekrutacji, kiedy jako nowy pracownik przyjmowany jest do pracy. W szczególny sposób zaangażowani w rekrutację są menedżerowie wszystkich szczebli oraz pracownicy wyspecjalizowanych służb i pionów personalnych, którzy uczestniczą w rekrutacji również jako ci, którzy innych do pracy przyjmują. Wielu z nas spotkało zapewne w swoim życiu zawodowym osoby szczególnie uta­lentowane w tej dziedzinie: potrafiące znajdować, przyciągnąć i dobierać najlepszych kandydatów. O osobach takich mówi się, że mają „szczęśliwą rękę” albo „nosa” do lu­dzi; czasami mówi się o specjalnym talencie czy wręcz „charyzmie” – trudnym do wytłu­maczenia uzdolnieniu. Przy bliższym przyjrzeniu się okazuje się zazwyczaj, że skuteczność w rekrutacji, tak jak i w innych dziedzinach, wiąże się ze szczególną kombinacją osobistych uzdolnień z dobrą znajomością psychologii oraz z bogatym doświadczeniem życiowym i zawodowym.

Wiedza o metodach i technikach rekrutacji stanowi więc jak gdyby „rozpi­sanie charyzmy na procedury działania”. Każdy, kto zrozumie istotę tych procedur oraz nauczy się rzetelnie i skutecznie je przeprowadzać, ma szansę osiągnąć w rekrutacji suk­ces. Posiadanie szczególnych uzdolnień czy talentów będzie wtedy odgrywało znaczenie drugorzędne. Nadanie działaniom rekrutacyjno-selekcyjnym postaci opisanych i upo­rządkowanych procedur ma ważne konsekwencje nie tylko dla poszczególnych osób, ale i dla firm rekrutujących pracowników. Standaryzacja działań ułatwia szkolenie specjali­stów w tej dziedzinie. Umiejętności praktyczne budujemy poprzez zapoznawanie się z poszczególnymi procedurami i doskonalenie praktycznej biegłości w ich wypełnianiu. Dzięki przyjęciu pewnego kanonu procedur, możemy ujednolicić sposób przyjmowania pracowników w całej firmie, nawet jeśli rekrutacją zajmuje się w niej wie­le osób. Dotyczy to zwłaszcza firm dużych. Wprowadzenie w nich jednolitych procedur pozwala na utrzymanie podobnie ujednoliconych standardów rekrutacji w całej firmie i uniezależnienie się od osobistych preferencji oraz uzdolnień poszczególnych osób zaj­mujących się rekrutacją. Pozwala to także na poddanie tych działań kontroli i ocenie skuteczności. Dla racjonalnego i skutecznego działania firmy jest to bardzo istotne.

Nielegalna migracja w Europie

Wstęp 2
Rozdział I. Istota migracji 4
1.1. Pojęcie migracji 4
1.2. Nielegalna migracja 11
1.3. Rodzaje migracji ludności 22
1.4. Przyczyny migracji 25
Rozdział II. Przeciwdziałanie migracji 27
2.1. Opis polskiego systemu prawnego i struktura instytucjonalna w przeciwdziałaniu migracji w Polsce 27
2.2. Unia Europejska wobec problemu nielegalnej migracji 32
2.3. Skala nielegalnej migracji w Polsce 40
Rozdział III. Organy i sposoby zwalczania nielegalnej migracji 53
3.1. Sposoby zwalczania nielegalnej migracji 53
3.2. Policja i Straż Graniczna 62
3.3. Sądy 65
Zakończenie 67
Bibliografia 72

Wstęp

Zjawisko uchodźstwa charakteryzuje się ogromną dynamika. Stworzenie przez Unie Europejską polityki wobec uchodźców było reakcją na wzrost ich napływu do państw członkowskich. Stopniowe uwspólnatawianie Unii następowało pod presja napływu uchodźców do jej państw członkowskich. Istotne znaczenie miał także proces integracji i związane z tym znoszenie granic wewnętrznych. Do momentu wprowadzenia swobody przepływu osób, problem uchodźców nie był rozpoznawany przez pryzmat wspólnotowy. Stworzenie tzw. Schengenlandii ograniczyło kontrole na granicach wewnętrznych i dało możliwość swobodnego poruszania się osób po całym terytorium Unii Europejskiej.

Lata dziewięćdziesiąte XX wieku to okres rozwoju współpracy państw członkowskich Unii Europejskiej w ramach kształtowania wspólnej polityki wobec uchodźców. Instrumenty pozawspólnotowej polityki były i są przenoszone do pierwszego filaru Unii Europejskiej. Osiągnięcie pełnego uwspólnotowienia w tym zakresie jest niemożliwe, ponieważ większość państw jest przekonana, że przynajmniej część tych uprawnień powinna być zachowana na szczeblu krajowym. Dzieje się tak dlatego, że polityka wobec uchodźców była zawsze traktowana jako składowa polityki wewnętrznej państwa. Nic zmienia to jednak faktu, że od szczytu w Tampere kwestia polityki wobec uchodźców stała się jednym z istotnych obszarów polityki Unii Europejskiej.

W niniejszej pracy podjęto próbę ukazania istoty nielegalnej migracji. Taki też był zasadniczy cel opracowania.

Problemy badawcze dotyczą takich zagadnień jak: przeciwdziałanie migracji, organy i sposoby zwalczania nielegalnej migracji. Przedział czasowy niniejszego opracowania obejmuje czas po 2000 roku. W pracy przywołano także lata 60, 70 oraz okres transformacji ustrojowej – celem porównania.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

Rozdział pierwszy to istota migracji: pojęcie migracji, zagadnienie nielegalnej migracji, rodzaje migracji ludności, przyczyny migracji.

Rozdział drugi to polski system prawny w przeciwdziałaniu migracji: opis polskiego systemu prawnego i struktura instytucjonalna w przeciwdziałaniu migracji w Polsce, Unia Europejska wobec problemu nielegalnej migracji, skala nielegalnej migracji w Polsce.

Rozdział trzeci to organy i sposoby zwalczania nielegalnej migracji: sposoby zwalczania nielegalnej migracji, Straż Graniczna, Policja oraz Prokuratura.

Całość opracowania powstała w oparciu o literaturę fachową, artykuły prasowe, akty prawne oraz źródła ze stron WWW.

Niefinansowe aktywa trwałe w prawie bilansowym i podatkowym

Wstęp 2

Rozdział I. Niefinansowe aktywa trwałe w majątku jednostki 4
1.1. Pojęcie i klasyfikacja środków trwałych 4
1.2. Wartości niematerialne i prawne w majątku jednostki 10
1.3. Wycena przy początkowym ujęciu 14
1.4. Wycena bilansowa 19

Rozdział II. Metody amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych
i prawnych 33
2.1. Istota i funkcje amortyzacji 33
2.2. Metody amortyzacji 36
2.2.1. Metoda liniowa 36
2.2.2. Metoda degresywna 38
2.2.3. Metoda jednostek produkcyjnych (naturalna) 40
2.3. Czynniki wywierające wpływ na dobór metody amortyzacji 42

Rozdział III. Środki trwałe i wartości niematerialne i prawne w prawie bilansowym i podatkowym 47
3.1. Niefinansowe aktywa trwałe w prawie bilansowym 47
3.1.1. Środki trwałe i wartości niematerialne i prawne w prawie bilansowym 47
3.1.2. Amortyzacja środków trwałych według prawa bilansowego 49
3.1.3. Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych według prawa
bilansowego 51
3.2. Niefinansowe aktywa trwałe w prawie podatkowym 54
3.2.1. Środki trwałe i wartości niematerialne i prawne w prawie podatkowym 54
3.2.2. Amortyzacja środków trwałych według prawa podatkowego 56
3.2.3. Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych według prawa
podatkowego 58
3.3. Analiza porównawcza niefinansowych aktywów trwałych 61
3.3.1. Identyfikacja różnic 61
3.3.2. Próba oceny konieczności występowania zróżnicowanego podejścia 66

Zakończenie 69
Bibliografia 71
Spis rysunków i tabel 74

Wstęp

Proces budowy gospodarki rynkowej zwraca wyraźnie uwagę na znaczenie rachunkowości w tym systemie gospodarowania. Wprawdzie próby skwantyfikowanego określenia przejawów działalności gospodarczej widoczne są od najdawniejszych czasów, jednak dopiero rachunkowość wykorzystała w pełni w swym działaniu ideę pomiaru. Dlatego słusznie traktuje się rachunkowość jako system pomiaru wartości ekonomicznej pomnażanej w procesie gospodarowania.

Polska rachunkowość podąża za rozwiązaniami rachunkowości w świecie. Globalizacja gospodarki światowej oraz rozwój gospodarki rynkowej w Polsce determinują doskonalenie naszych rozwiązań, w tym również nowelizację polskiego prawa o rachunkowości. Szczególne znaczenie w okresie istotnych przemian światowej i polskiej rachunkowości ma problem kwalifikacji kadr na wysokim poziomie wtajemniczenia zawodowego w zakresie rachunkowości. Od ich przygotowania teoretycznego i praktycznego zależy przyszłość polskiej rachunkowości, a pośrednio i gospodarki.

Od dawna toczą się liczne dyskusję na temat różnic pomiędzy prawem bilansowym a prawem podatkowym. Problematyka środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych należała zawsze do jednych z trudniejszych w sferze podatkowej oraz rachunkowości.

W związku z powyższym, celem niniejszej pracy była analiza niefinansowych aktywów trwałych w prawie bilansowym i podatkowym.

Praca składa się z trzech rozdziałów. Dwa pierwsze rozdziały stanowią rozważania teoretyczne, natomiast rozdział trzeci to praktyczna analiza niefinansowych aktywów trwałych w prawie bilansowym i podatkowym.

W rozdziale pierwszym ukazano niefinansowe aktywa trwałe w majątku jednostki. Na wstępie rozważań zdefiniowano pojęcie środków trwałych oraz ukazano ich klasyfikację. Następnie zdefiniowano wartości niematerialne i prawne w majątku jednostki. W dalszej części rozdziału omówiono wycenę środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przy początkowym ujęciu oraz wycenę bilansową środków trwałych a także wartości niematerialnych i prawnych.

W rozdziale drugim ukazano metody amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Rozważania rozpoczęto od przedstawienia istoty i funkcji amortyzacji. Następnie kolejno omówiono metody amortyzacji, takie jak: metodę liniową, metodę degresywną oraz metodę naturalną. Pod koniec rozdziału wskazano czynniki wywierające wpływ na dobór metody amortyzacji.

W rozdziale trzecim dokonano analizy środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w prawie bilansowym i podatkowym. Rozdział ten został podzielony na trzy zasadnicze części. W pierwszej części rozdziału trzeciego przeanalizowano niefinansowe aktywa trwałe w prawie bilansowym. W drugiej części rozdziału trzeciego przeanalizowano niefinansowe aktywa trwałe w prawie podatkowym. W ostatniej części rozdziału trzeciego dokonano analizy porównawczej niefinansowych aktywów trwałych.

Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się na o dostępną literaturę przedmiotu, artykuły prasowe oraz raporty zamieszczone w Internecie a także o aktualne akty prawne i normatywne.

Negocjacje jako dwustronny proces komunikowania

Wstęp 2

Rozdział I. Charakterystyka problemu negocjacji w świetle literatury i metodologii badań własnych 4
1.1. Istota negocjacji w świetle literatury 4
1.1.1. Pojęcie negocjacji – sytuacja negocjacyjna 4
1.1.2. Negocjacje a inne sposoby rozwiązania konfliktu 12
1.1.3. Charakter związku pomiędzy stronami negocjacji 15
1.1.4. Elementy negocjacji i struktura procesu negocjacyjnego 17
1.2. Metodologia badań własnych 21

Rozdział II. Charakterystyka Spedpol Sp. z o.o. Oddział w Poznaniu 24
2.1. Ogólna charakterystyka firmy 24
2.2. Polityka personalna firmy 25
2.3. Idea społecznej odpowiedzialności biznesu 28

Rozdział III. Negocjacje pracownicze w Spedpol Sp. z o.o. Oddział w Poznaniu. Motywacje i wynagrodzenia pracowników 38
3.1. System motywacyjny w firmie 38
3.2. Oczekiwania pracowników a próby udoskonalenia systemu motywacyjnego 42
3.3. Podsumowanie i ocena procesu oraz wyniku negocjacji 45

Zakończenie 47
Bibliografia 49
Spis rysunków 50
Załącznik I 51
Załącznik II 56

Wstęp

Rozbieżności, konflikty, kompromisy – to codzienne sytuacje zmuszające każdego z nas do ciągłych negocjacji. Negocjujemy wszędzie: w domu, czy pójść do kina, czy do teatru; w sklepie, co kupić – to czy tamto, taniej czy drożej; w metrze – czy jechać teraz w tłoku, czy poczekać jeszcze chwilkę; w pracy – nasze wynagrodzenia, kontrakty i tak dalej. Negocjacje są codziennością i powszechnością naszego życia. Niektórzy z nas osiągają lepsze efekty, inni gorsze. Jedni mają większy, inni mniejszy talent negocjacyjny. Rezultat rzadko jest satysfakcjonujący. Gdy znikają emocje i wracamy myślą do odbytych rozmów, przyznajemy na ogół, że mogliśmy to zrobić lepiej, sprawniej, szybciej, mniej nerwowo, a przede wszystkim efektywniej i skuteczniej…

Negocjacje są sztuką wymagającą wiedzy o technikach ich skutecznej realizacji. Bez tego trudno o profesjonalizm i perfekcję w działaniu. Nawet o wybitnej primabalerinie specjaliści od baletu niemal zgodnie piszą, że jej piękny taniec jest efektem 20% talentu i 80% ciężkiej pracy. Z konstatacji tej wynika jeden ważny wniosek: nasze naturalne zdolności negocjacyjne muszą być stale wzmacniane konkretną wiedzą o technikach negocjowania. Zdobyte wiadomości i własne doświadczenia powinny stać się przyczynkiem do dalszego doskonalenia umiejętności negocjowania, dotyczy to także wiedzy w innych dziedzinach. Doświadczenie, które nie jest stale doświadczane, zbliża nas bardziej do iluzji niż perfekcji i odwrotnie – żmudne ćwiczenia czynią mistrza. Konieczne są autokontrola i ciągły trening w umiejętnym stosowaniu technik negocjacyjnych.

W niniejszej pracy podjęto próbę ukazania istoty negocjacji jako dwustronnego procesu komunikowania. Taki też był zasadniczy cel opracowania.

Zakres pracy obejmuje zarówno przegląd literatury fachowej z tematyki negocjacji jak również badania własne przeprowadzone metodą analizy dokumentów w jednej z polskich firm. Zakres czasowy pracy obejmuje okres od czerwca 2018 do stycznia 2019 (w tym to czasie przeprowadzono badania), niemniej jednak w pracy podane są także pewne dane z lat 1991 – 2018 (chodzi tutaj o opisy działalności firmy).

Opracowanie składa się z trzech rozdziałów:

Rozdział pierwszy to charakterystyka problemu negocjacji w świetle literatury i metodologii badań własnych: istota negocjacji w świetle literatury oraz metodologia badań własnych.

Rozdział drugi to charakterystyka Spedpol Sp. z o.o. Oddział w Poznaniu: ogólna charakterystyka firmy, polityka personalna firmy a także idea społecznej odpowiedzialności biznesu.

Rozdział trzeci to negocjacje pracownicze w Spedpol Sp. z o.o. Oddział w Poznaniu. Motywacje i wynagrodzenia pracowników: system motywacyjny w firmie, oczekiwania pracowników a próby udoskonalenia systemu motywacyjnego oraz podsumowanie i ocena procesu oraz wyniku negocjacji.

Całość opracowania powstała w oparciu o literaturę fachową, artykuły prasowe, akty prawne oraz źródła ze stron WWW i badania własne.

Nawyki żywieniowe mieszkańców miasta. Na przykładzie klientów restauracji-pizzerii „Vicenza”

Wstęp

Rozdział I. Zwyczaje żywieniowe w Polsce.
1. Rys historyczny i warunki wpływające na rozwój tradycji żywieniowych w Polsce
2. Współczesny styl życia a zachowanie żywieniowych tradycji
3. Kuchnie regionalne
4. Kuchnie innych narodów

Rozdział II. Współczesna gastronomia i jej zadania
1. Żywienie nowoczesne
2. Składniki pokarmowe
3. Składniki mineralne
4. Żywienie w obiekcie gastronomicznym

Rozdział III. Nawyki żywieniowe mieszkańców Jaszczowa.
Przykład restauracji-pizzerii „Vicenza”
1. Krótka charakterystyka Jaszczowa i jego mieszkańców
2. Opis obiektu „Vicenza”
2.1. Rys działalności, konkurencja
2.2. Menu restauracji-pizzerii „Vicenza”
2.3. Klientela restauracji-pizzerii „Vicenza”

Rozdział IV. Problematyka badawcza.
4.1. Cel i problematyka badań
4.2. Problem badawczy i hipotezy
4.3. Zmienne zależne i niezależne
4.4. Metody, techniki i narzędzia badawcze
4.5 Charakterystyka terenu badań
4.6. Charakterystyka próby badawczej
4.7. Organizacja i przebieg badań

Rozdział V
Nawyki żywieniowe klientów restauracji-pizzerii „Vicenza” – analiza wyników badań własnych
Podsumowanie i wnioski

Zakończenie
Bibliografia
Spis tabel
Spis rysunków
Aneks

Wstęp

Współczesne społeczeństwo stoi przed wieloma wyzwaniami związanymi z codziennym funkcjonowaniem, w tym także z kwestiami związanymi z odżywianiem. Nawyki żywieniowe są istotnym elementem życia każdego człowieka, wpływając na jego zdrowie, samopoczucie, a nawet długość życia. W dobie rosnącej świadomości zdrowotnej i rosnącego zainteresowania zrównoważonym stylem życia, badanie zwyczajów żywieniowych nabiera szczególnego znaczenia. Niniejsza praca, zatytułowana „Nawyki żywieniowe mieszkańców miasta. Na przykładzie klientów restauracji-pizzerii „Vicenza””, ma na celu zrozumienie, jakie czynniki wpływają na wybory żywieniowe mieszkańców konkretnego miasta oraz jak te wybory kształtują się w kontekście oferty gastronomicznej dostępnej w lokalnych restauracjach i pizzeriach.

W pierwszym rozdziale przyjrzymy się szerokiemu kontekstowi zwyczajów żywieniowych w Polsce, analizując historyczne uwarunkowania oraz współczesne czynniki wpływające na rozwój tradycji kulinarnych. Omówienie obejmie zarówno kuchnie regionalne, jak i wpływy innych narodów, które kształtowały polską scenę gastronomiczną na przestrzeni wieków. Zrozumienie tych kontekstów jest kluczowe dla pełniejszego obrazu współczesnych nawyków żywieniowych Polaków.

Rozdział drugi poświęcony jest współczesnej gastronomii, jej zadaniom i roli w kształtowaniu nawyków żywieniowych. Nowoczesne podejście do żywienia obejmuje nie tylko komponowanie zbilansowanych posiłków, ale także uwzględnienie wartości odżywczych i mineralnych, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Szczególną uwagę poświęcimy także znaczeniu żywienia w obiektach gastronomicznych, które pełnią ważną rolę w codziennym życiu mieszkańców miast.

W trzecim rozdziale skupimy się na konkretnym przypadku – restauracji-pizzerii „Vicenza” w Jaszczowie. Przeanalizujemy charakterystykę miasta oraz jego mieszkańców, a także opis samego obiektu, jego działalności, konkurencji, menu oraz klienteli. Dzięki temu będziemy mogli lepiej zrozumieć, jakie czynniki wpływają na wybory żywieniowe klientów tej konkretnej restauracji.

Czwarty rozdział przedstawia problematykę badawczą, w tym cele i hipotezy badań. Omówimy zmienne zależne i niezależne, metody, techniki oraz narzędzia badawcze, a także szczegółowo scharakteryzujemy teren badań oraz próbę badawczą. Dokładna organizacja i przebieg badań pozwolą na rzetelne zgromadzenie danych niezbędnych do dalszej analizy.

W rozdziale piątym zaprezentowane zostaną wyniki badań własnych dotyczących nawyków żywieniowych klientów restauracji-pizzerii „Vicenza”. Analiza tych wyników pozwoli na wyciągnięcie wniosków dotyczących wpływu różnych czynników na wybory żywieniowe mieszkańców Jaszczowa, a także na ocenę, w jaki sposób oferta gastronomiczna „Vicenza” odpowiada na potrzeby i oczekiwania swoich klientów.

Podsumowanie pracy zawarte w szóstym rozdziale oraz wnioski końcowe będą stanowiły próbę odpowiedzi na postawione pytania badawcze i pozwolą na sformułowanie rekomendacji dotyczących optymalizacji oferty gastronomicznej w kontekście badanych nawyków żywieniowych.

Celem niniejszej pracy jest nie tylko analiza nawyków żywieniowych klientów konkretnej restauracji, ale także zrozumienie szerokiego kontekstu, w jakim te nawyki się kształtują. Poprzez połączenie analiz historycznych, współczesnych trendów żywieniowych oraz wyników badań empirycznych, dążymy do stworzenia kompleksowego obrazu zwyczajów żywieniowych mieszkańców Jaszczowa, co może stanowić cenne źródło wiedzy dla osób zainteresowanych tematyką żywienia, zdrowia publicznego oraz zarządzania gastronomią.

Narkotyki, narkomania, poziom wiedzy wśród młodych ludzi

Wstęp 2
Rozdział I. Narkomania – istota pojęcia i zakres znaczeniowy 4
1.1. Pojęcie narkomanii 4
1.2. Skala zjawiska 15
1.3. Uregulowania prawne 20
Rozdział II. Zmiany w spostrzeganiu stereotypu narkomana 26
2.1. Stosunek społeczeństwa do narkomanii 26
2.2. Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii 28
Rozdział III. Środowisko szkolne i narkotyki – przyczyny sięgania po narkotyki 31
3.1. Człowiek – narkotyk – środowisko 31
3.2. Rola czynników psychologicznych 42
3.3. Kulturowe uwarunkowania narkomanii 46
3.4. Narkomania jako zjawisko społeczne 48
Zakończenie 53
Bibliografia 58
Spis tabel i rysunków 61

Wstęp

Zjawisko nadużywania środków psychoaktywnych i uzależnienia od nich sta­ło się w drugiej połowie dwudziestego wieku problemem społecznym o między­narodowym zasięgu. Substancje narkotyzujące były znane i używane w celach medycznych, sakralnych oraz rytualnych od zamierzchłych dziejów. Dopiero jednak wiek dziewiętnasty stał się areną, na której opium, morfina oraz koka­ina poczęły odgrywać rolę środków używanych coraz powszechniej w celach rekreacyjnych, co wiodło prostą drogą do konsekwencji w postaci uzależnień. W ówczesnym okresie stosunkowo słabo rozwinięta była świadomość daleko­siężnych skutków, jakie niesie ze sobą regularne przyjmowanie wymienionych substancji.

Celem pracy jest zaprezentowanie zjawiska narkomanii, zagadnień związanych z narkotykami oraz poziomu wiedzy wśród młodych ludzi.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale przedstawiona jest istota pojęcia i zakres znaczeniowy narkomanii, a więc: pojęcie narkomanii, ocena zjawiska i uregulowania prawne

Rozdział drugi dotyczy zmian w spostrzeganiu stereotypu narkomana, stosunek społeczeństwa do narkomanii oraz ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii.

W trzecim rozdziale zaprezentowane jest środowisko szkolne i narkotyki – przyczyny sięgania po narkotyki, a więc: człowiek-narkotyk-środowisko, rola czynników psychologicznych, kulturowe uwarunkowania narkomanii oraz narkomania jako zjawisko społeczne.

Przemysł farmaceutyczny w kolejnych latach wprowadzał na rynek nowe wynalazki, jak na przykład amfetaminę (uzyskana syntetycznie w USA 1887 r., zastosowana jako lek w 1910 r.), która w szybkim tempie ze środka medycznego przekształciła się w popularny narkotyk. Wyna­lezienie przez szwajcarskiego chemika – Hoffmana – LSD w 1938 roku i „rewo­lucja psychedeliczna”, połączona z ruchem hippie oraz zjawiskiem młodzieżowej kontestacji i kontrkultury lat 1960-1970 przyczyniły się do używania przez młode pokolenie narkotyków na skalę masową. Współczesna kultura młodzieżowa, wraz ze swymi gwiazda­mi muzyki pop, stanowi często zachętę dla ludzi młodych do sięgania po narkotyki. Z drugiej strony agresywne i prężne podziemie produkcyjno-handlowe, posiadające szerokie międzynarodowe powiązania, dostarcza na chłonny rynek zbytu Ameryki Północnej oraz Europy wzrastające ilości marihuany oraz przetworów kokainy i opium, jak też szeroki wachlarz środków syntetycznych. Powstają w ten sposób warunki do coraz powszechniejszej konsumpcji narkotyków.

Nasz kraj znalazł się w strefie oddziaływania opisanych zjawisk w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku. Narkomania stała się stopnio­wo problemem medycznym, społecznym i kulturowym. Dziś spostrzegana jest jako jednostka chorobowa o złożonym charakterze. W narkomanii, w odróż­nieniu od choroby alkoholowej, prócz uzależnienia fizycznego oraz psychicznego, występuje także uzależnienie społeczne. Problem używa­nia narkotyków jest dodatkowo złożony pod względem prawnym, gdyż są one nielegalne. Sytuację osób uzależnionych od narkotyków komplikuje także ostra­cyzm społeczny i skłonność do nieprzychylnych im zachowań naznaczających i odrzucających ze strony tak zwanego zdrowego społeczeństwa.

Historia ludzkości dowodzi, że istnieje odwieczna potrzeba ucieczki w świat raju, w którym wyobrażana sobie rzeczywistość odbierana jest jako przeżywanie permanentnego zadowolenia i szczęścia. Tymczasem w normalnej rzeczywistości zdarzające się chwile szczęścia jawią się jak bańka mydlana, która, ledwie dotknięta, pryska. Może dlatego człowiek od niepamiętnych czasów usiłował realizować swoje iluzoryczne pragnie­nia przez zmianę wizji świata i do tego celu wykorzystywał różne sposo­by. Szybko też odkrył, że szybciej i łatwiej można to osiągnąć, korzystając z obfitości darów otaczającej go przyrody. Znaleźć tam można rośliny za­wierające w korzeniach lub liściach soki, których zażywanie poprawia na­strój i powoduje, że życie staje się łatwiejsze i przyjemniejsze.

Czym więc jest narkotyk? Najogólniej mówiąc, substancją psychoak­tywną, czyli taką substancją, która wpływa na psychikę człowieka i -w mniejszym lub większym stopniu – zmienia jego świadomość, zniekształ­cając odbiór otaczającej rzeczywistości i samego siebie. Na przykład, przy­jęcie popularnej wśród młodzieży substancji nazywanej ecstasy powoduje zwiększenie wydzielania noradrenaliny i serotoniny. Pierwsza określana jest jako „hormon stresu”, gdyż mobilizuje energię fizyczną, lecz normalnie wydzielana jest tylko w szczególnych wypadkach. Z kolei serotonina to „hormon szczęścia”, który wzbudza intensywne reakcje emocjonalne.

Narastające zjawisko alkoholizmu wśród młodzieży

Wstęp 2

Rozdział I. Alkoholizm i jego niekorzystne działanie na organizm nastolatka 4
1. Problem alkoholizmu 4
2. Fizjologiczna reakcja na alkohol 14
3. Fazy uzależnienia od alkoholu 16

Rozdział II. Czynniki wpływające na poziom spożycia alkoholu 25
1. Czynniki społeczno-kulturowe 25
2. Środowisko rodzinne 28
3. Środowisko szkolne 32
4. Rówieśnicy i subkultury młodzieżowe 38

Rozdział III. Sposoby zapobiegania nadużywaniu alkoholu 46
1. Terapia i likwidacja źródeł uzależnienia 46
2. Środowiska oddziaływań profilaktycznych 54
3. Regulacje prawne dotyczące sprzedaży alkoholu 56
4. Odpowiedzialność karna sprzedających i podających alkohol 58

Rozdział IV. Problem nadużywania alkoholu przez młodzież – badania 63
1. Metodologia badań 63
2. Przebieg badań 70
3. Wyniki badań oraz wnioski 70

Zakończenie 84
Bibliografia 86
Spis wykresów 90
Spis tabel 91
ANEKS 92

Wstęp

Współczesne społeczeństwa nie tylko te bardziej, ale również i mniej rozwinięte koncentrują się na wielu zagadnieniach zarówno pośrednio, jak i bezpośrednio związanych z występowaniem zjawiska nadużywania czy uzależnienia od alkoholu. Kon­sekwencje uzależnienia się indywidualnych osób czy to alkoholu są wielorakie i skupiają się zazwyczaj na problemach i trudnościach rodzinnych, zdrowot­nych, społecznych czy ekonomicznych tych ludzi. Nadużywanie alkoholu znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia różnych chorób so­matycznych, takich jak: niedomagania układu krążenia, schorzenia układu pokarmowego, zaburzenia neurologiczne czy nowotwory. Sprzyja też po­jawieniu się problemów natury psychicznej, które ujawniają się w postaci zaburzeń osobowości, najczęściej osobowości antyspołecznej. Problemy zdrowotne i psychiczne wpływają na obniżenie poczucia jakości życia tych osób oraz członków ich rodzin.

Celem pracy jest zaprezentowanie zagadnienia alkoholizmu.

Praca składa się z czterech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale zawarte są informacje odnośnie alkoholizmu i jego niekorzystnego działania na organizm nastolatka, a więc: problem alkoholizmu, fizjologiczna reakcja na alkohol oraz fazy uzależnienia od alkoholu.

W drugim rozdziale przedstawione są czynniki wpływające na poziom spożycie alkoholu, a więc: czynniki społeczno-kulturowe, środowisko rodzinne, środowisko szkolne, rówieśnicy i subkultury młodzieżowe oraz łatwa dostępność i reklama alkoholu.

W trzecim rozdziale zaprezentowane są sposoby zapobiegania nadużywaniu alkoholu, a więc: terapia i likwidacja źródeł uzależnienia, środowiska oddziaływań profilaktycznych, regulacje prawne dotyczące sprzedaży alkoholu oraz odpowiedzialność karna sprzedających i podających alkohol.

Czwarty rozdział zawiera wyniki badań własnych wraz z wnioskami.

 

Nie ma żadnej przesady w twierdzeniu, że w krajach słabo rozwiniętych konsekwencje uzależnienia się ponosi przede wszystkim osoba chora i jej najbliższa rodzina, natomiast w krajach wysoko rozwiniętych społeczeń­stwo oczekuje kompetentnej i wszechstronnej pomocy dla uzależnionych i ich rodzin od instytucji rządowych i samorządowych. Pomimo ogromnych różnic co do zakresu podejmowanych działań ochronnych i socjalnych, to chyba nie ma już dzisiaj państwa, które nie realizowałoby jakiegoś pakietu ustaw o pomocy osobom uzależnionym i ich rodzinom. W wielu krajach pod wpływem nacisków społecznych utworzono także specjalne fundusze, które z jednej strony finansują lub wspierają programy badań naukowych w obszarze uzależnień, z drugiej umożliwiają tworzenie i realizację programów kształcenia specjalistów zajmujących się leczeniem i profilaktyką. Tak wykształceni specjaliści stosują nabytą wiedzę i posiadane umiejętności w praktyce klinicznej, niosąc pomoc osobom nadużywającym i uzależnionym od substancji psychoaktywnych lub uzależnionych pewnych form aktyw­ności, przybierających postać nałogu.

Od kilku lat wiele uwagi poświęca się tworzeniu sieci wsparcia i edu­kacji dla dzieci z rodzin z problemem alkoholowym, aby mogły one reali­zować ważne zadania rozwojowe na różnych etapach życia. Szczególne znaczenie dla rozwoju wiedzy z obszaru promocji zdrowia i efektywnego leczenia różnych zaburzeń i problemów natury psychicznej, w tym uzależnień mają ośrodki akademickie: uniwersytety i akademie me­dyczne. Prowadzą one badania podstawowe najczęściej skoncentrowane na wyjaśnieniu biologicznych, psychicznych i społecznych uwarunkowań uzależnień z jednej strony oraz badania kliniczne nad efektywnością wy­pracowanych i realizowanych programów profilaktycznych i terapeutycz­nych z drugiej. Dzięki badaniom o charakterze epidemiologicznym, społe­czeństwo uzyskuje informacje o rozpowszechnianiu się różnych zagrożeń i zjawisk patologicznych. Akademickie zespoły badawcze wspierają i współ­pracują często ze studenckimi kołami naukowymi, dzięki czemu kształcą następne pokolenie badaczy i klinicystów z bardziej wszechstronną wiedzą i bogatszymi doświadczeniami w prowadzeniu badań naukowych, którzy są jednocześnie wrażliwi na różne problemy natury psychicznej i społecz­nej, występujące w ich środowisku.

Możliwości wykorzystania controllingu w przedsiębiorstwach

Wstęp 2

Rozdział 1. Miejsce controllingu w systemie zarządzania przedsiębiorstwem 4
1.1. Istota i zakres controllingu 4
1.2. Przesłanki wdrożenia controllingu w przedsiębiorstwie 8
1.3. Klasyfikacja controllingu 11
1.4. Controlling w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa 15

Rozdział 2. Relacje między rachunkowością a controllingiem 22
2.1. Źródła powstania i rodowód controllingu 22
2.2. Systemowe ujęcie rachunkowości 24
2.3. Rachunkowość finansowa, rachunkowość zarządcza i controlling 28
2.4. Sprawozdanie finansowe jako baza informacyjna controllingu 31

Rozdział 3. Wybrane narzędzia controllingu do wykorzystania w przedsiębiorstwie 34
3.1. Instrumentarium controllingu strategicznego i operacyjnego 34
3.2. Wyodrębnianie ośrodków odpowiedzialności jako podstawa controllingu
w przedsiębiorstwie 37
3.3. Budżetowanie jako instrument controllingu operacyjnego 42
3.4. Systemy wskaźników finansowych i ich wykorzystanie 46

Rozdział 4. Potrzeba i możliwości organizacyjne wdrożenia controllingu w przedsiębiorstwie PNiG Kraków Sp. z o.o. 49
4.1. Charakterystyka przedsiębiorstwa 49
4.2. Możliwości organizacyjnego wdrożenia controllingu w badanym podmiocie 52
4.3. Wyodrębnienie ośrodków odpowiedzialności i ich monitorowanie 53
4.4. Budżetowanie i analiza odchyleń 56

Zakończenie 67
Bibliografia 69
Spis rysunków 72
Spis tabel 73

Wstęp

Procesy globalizacji w ostatnich latach bardzo szybko następują w gospodarce.
W efekcie tego podmioty gospodarcze działają w coraz trudniejszych warunkach zewnętrznych. Największe znaczenie dla poprawy efektywności przedsiębiorstw ma dzisiaj nie tylko dostęp do kapitału, ale przede wszystkim jakość zarządzania. Przy ciągłej zmianie warunków otoczenia kontrola jakości podejmowanych decyzji powinna być prowadzona na bieżąco. Narzędziem pozwalającym na jej prowadzenie jest controlling. Ułatwia on racjonalny układ kompetencji i odpowiedzialności na różnych szczeblach zarządzania oraz powiązanie osiągniętych wyników z systemem motywacyjnym. Umożliwia ponadto sprawdzenie prawidłowości procesów gospodarczych i dostarcza różnym szczeblom wieloprzekrojowych informacji niezbędnych w zarządzaniu przedsiębiorstwem z nastawieniem na przyszłość.

Kadra kierownicza wyższego szczebla musi dzisiaj mocniej angażować się w formułowanie strategii i osiąganie sukcesów w przyszłości poprzez wczesne rozpoznanie szans i zagrożeń niż w operacyjne zarządzanie wewnętrznym potencjałem przedsiębiorstwa. Rozwój przedsiębiorstw opiera się bowiem przede wszystkim na decyzjach strategicznych, na przewidywaniu i nakierowywaniu działalności na długofalowe cele przedsiębiorstw, a nie na decyzjach operacyjnych odnoszących się do sterowania procesami wewnętrznymi. Stąd decyzje operacyjne muszą być przeniesione na niższe szczeble zarządzania. Wiąże się to z decentralizacją i pociąga za sobą konieczność wyodrębniania ośrodków odpowiedzialności za wyniki bądź za wybrane elementy obliczeniowe tych wyników, takie jak przychody, koszty, wydatki. Stosownie do zakresu odpowiedzialności ośrodki te zwane są centrami kosztów, przychodów, wyników czy centrami inwestycji. Wszystkie te centra posiadają samodzielność podejmowania decyzji w obszarze, który został im przydzielony, oraz ułatwiają wprowadzanie reguł rynkowych wewnątrz organizacji. Jasny układ kompetencji i odpowiedzialności ułatwia ponadto ocenę skuteczności i efektywności funkcjonowania centrów odpowiedzialności oraz kierujących nimi menedżerów. Zapewnia się dzięki temu prawidłowe motywowanie, oparte na rzeczywiście osiągniętych rezultatach, a nie na zasadzie uznaniowości.

W związku z powyższym, budując system controllingu trzeba dokładnie zaprojektować struktury i określić tryb funkcjonowania, który umożliwia efektywne planowanie, organizowanie oraz kontrolę w jednostce gospodarczej. Celem niniejszej pracy było zaprezentowanie możliwości wykorzystania controllingu w przedsiębiorstwie. W tym celu zostały przedstawione teoretyczne oraz praktyczne aspekty funkcjonowania controllingu.

Praca składa się z czterech rozdziałów. Trzy pierwsze rozdziały stanowią rozważania teoretyczne, natomiast w rozdziale czwartym zaprezentowano praktyczne aspekty funkcjonowania controllingu na przykładzie przedsiębiorstwa PNiG Kraków Sp. z o.o.

W rozdziale pierwszym wskazano miejsce controllingu w systemie zarządzania przedsiębiorstwem. Rozważania rozpoczęto od przedstawienia istoty i zakresu controllingu. Następnie omówiono przesłanki wdrożenia controllingu w przedsiębiorstwie oraz dokonano klasyfikacji controllingu. Pod koniec rozdziału pierwszego przedstawiono controlling w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa.

W rozdziale drugim skupiono uwagę na ukazaniu relacji między rachunkowością a controllingiem. Na wstępie wskazano źródła powstania, rodowód controllingu oraz systemowe ujęcie rachunkowości. Następnie omówiono powiązania rachunkowości finansowej i zarządczej z controllingiem. Pod koniec rozdziału omówiono sprawozdania finansowe jako bazę informacyjną controllingu.

W rozdziale trzecim wskazano wybrane narzędzia controllingu do wykorzystania w przedsiębiorstwie. Na wstępie rozdziału przedstawiono instrumentarium controllingu strategicznego i operacyjnego. W dalszej części omówiono potrzebę wyodrębniania ośrodków odpowiedzialności jako podstawy controllingu w przedsiębiorstwie, budżetowanie jako instrument controllingu operacyjnego oraz systemy wskaźników finansowych i ich wykorzystanie.

W rozdziale czwartym przeanalizowano potrzebę i możliwości organizacyjne controllingu w przedsiębiorstwie PNiG Kraków Sp. z o.o. Rozważania rozpoczęto od ogólnego scharakteryzowania badanego przedsiębiorstwa oraz ukazania możliwości organizacyjnego wdrożenia controllingu. Następnie przeanalizowano wyodrębnienie ośrodków odpowiedzialności i ich monitorowanie. Zbadano także proces budżetowania oraz analizy odchyleń. W końcowej części rozdziału wyciągnięto wnioski z przeprowadzonej analizy.

Niniejsza praca została napisana w oparciu o dostępną literaturę przedmiotu, raporty i artykuły zamieszczone w prasie i w Internecie, a także w oparciu o aktualne akty normatywne i prawne. Ponadto w części praktycznej wykorzystano materiały wewnętrzne przedsiębiorstwa PNiG Kraków Sp. z o.o. pochodzące głównie z Działu Controllingu.