Prace dyplomowe z kierunku Socjologia

prace dyplomowe z socjologii

Przemiany społecznej roli ojca w rodzinie

Wstęp 2

Rozdział I. Rodzina jako kategoria socjologiczna 4
1.1. Pojęcie i typologie rodziny 4
1.2. Funkcje rodziny 11
1.3. Rodzina jako środowisko wychowawcze 13

Rozdział II. Rola ojca w procesie socjalizacji dziecka 20
2.1. Rola ojca w kształtowaniu tożsamości dziecka 20
2.2. Emocjonalne i społeczne zadania ojca w procesie socjalizacji 33
2.3. Kryzys ojcostwa 36

Rozdział III. Historyczna przemiana roli ojca w rodzinie 39
3.1. Rodzina i ojciec w starożytności i wiekach średnich 39
3.2. Rodzina i ojciec w społeczeństwie preindustrialnym i industrialnym 44
3.3. Specyfika współczesnej roli ojca 53

Zakończenie 58
Bibliografia 60

Wstęp

Rodzina skupia na sobie uwagę wielu badaczy różnych dyscyplin naukowych oraz całego społeczeństwa, gdyż stwarza jednostce niepowtarzalne warunki rozwoju psychicznego, moralnego i społecznego. Zarówno dorośli, jak i dzieci znajdują w niej zaspokojenie potrzeb biologicznych, a szczególnie psychicznych. Rodzina realizuje potrzebę wspólnoty poprzez wykonywanie określonych funkcji. Ich zakres jest wskaźnikiem funkcjonowania rodziny. Jako określona mikrostruktura społeczna, rodzina wprowadza swe potomstwo w świat kultury i aktywnego życia społecznego w warunkach odpowiedniego klimatu emocjonalnego.
W rodzinie dziecko poddawane jest wszechstronnemu procesowi oddziaływania wychowawczego. Kieruje ona procesem poznawania przez dziecko świata przyrody i kultury, procesem rozumienia zjawisk i faktów otaczającego świata, uczy je rozumienia norm i ich wartościowania.

Rodzina niezbędna jest każdemu dziecku, jeśli ma ono czuć się bezpiecznie w otaczającym świecie, odczuwać bliskość kochających je rodziców, rodzeństwa i krewnych. Życie we wspólnocie rodzinnej kształtuje u dzieci poczucie własnej wartości. Rodzice, wypełniając swe funkcje wychowawcze i opiekuńcze, wprowadzają małe dziecko w świat wartości, na bazie których człowiek tworzy swoje późniejsze życie. Od najwcześniejszego okresu rodzina uczy dziecko podstawowych czynności, podaje wzory ich doskonalenia, steruje jego zachowaniami oraz zapoznaje i kształtuje normy wzajemnego współżycia. Tb właśnie ze środowiska rodzinnego dziecko wynosi podstawowe zasady, wzory zachowań w różnych sytuacjach życiowych, sposoby współżycia z ludźmi, a także przekonanie o słuszności określonych wartości i niezbędności ich przestrzegania.

Nie jest zatem sprawą obojętną, jaka jest rodzina polska, na jakich wartościach oparta, jak zorganizowana i ku jakim celom zmierza w wychowaniu swojego potomstwa. Ojciec, matka i dziecko to najważniejsze i podstawowe składniki rodziny ludzkiej. Brak któregokolwiek z nich stanowi zagrożenie, które deformuje biologiczną i społeczną wartość tej grupy społecznej. Rodzina współczesna przechodzi wiele przeobrażeń. Na szczególna uwagę zasługuje zmiana pozycji ojca i właśnie o tym traktuje niniejsza praca. Taki też jest cel zasadniczy opracowania – ukazanie ewolucji, przeobrażeń owej roli na przestrzeni lat, dekad.

Praca składa się z trzech rozdziałów:

Rozdział pierwszy to istota rodziny jako kategorii socjologicznej. Tutaj ukazano takie problemy jak: pojęcie i typologie rodziny, funkcje rodziny oraz rodzina jako środowisko wychowawcze.

W rozdziale drugim scharakteryzowano ojcostwo – rolę ojca w kształtowaniu tożsamości dziecka oraz emocjonalne i społeczne zadania ojca w procesie socjalizacji, jak również zagadnienie kryzysu ojcostwa.

W rozdziale trzecim opisano zagadnienie historycznej przemiany roli ojca w rodzinie a w tym takie zagadnienia jak: rodzina i ojciec w starożytności i wiekach średnich, rodzina i ojciec w społeczeństwie preindustrialnym i industrialnym oraz specyfika współczesnej roli ojca.

Całość opracowania powstała w oparciu o literaturę fachową, artykuły prasowe, akty prawne oraz źródła pochodzące ze stron WWW.

Wolontariat jako forma przedłużenia aktywności zawodowej osób w wieku emerytalnym

WSTĘP 3

ROZDZIAŁ I. ISTOTA I POJĘCIE WOLONTARIATU 5
1.1. Zakres pojęciowy wolontariatu 5
1.2. Rodzaje wolontariatu 6
1.3. Zalety wolontariatu 9
1.4. Wolontariusz w relacji z organizacją 11
1.5. Prawo wobec wolontariatu 13

ROZDZIAŁ II. METODOLOGIA BADAŃ 18
2.1. Przedmiot i cel badań 18
2.2. Problemy badawcze i hipotezy badawcze 19
2.3. Metody, techniki, narzędzia badawcze 22
2.4. Teren badań, populacja, dobór grupy 30
2.5. Organizacja i przebieg badań 32

ROZDZIAŁ III. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ WŁASNYCH 34
3.1. Wyniki badań 34
3.2. Wnioski 42

ZAKOŃCZENIE 48
BIBLIOGRAFIA 50
SPIS WYKRESÓW 52
ZAŁĄCZNIK 53

WSTĘP

Działania wolontariatu wykraczają dalece poza świadczenie usług i zaspokajanie potrzeb społecznych. Motywacją leżącą u podstaw wolontariatu jest chęć aby z własnej woli przyczyniać się dla dobra ogółu i je współtworzyć, co w ten sposób powoduje przedłużenie aktywności zawodowej osób w wieku emerytalnym. Fakt ten sprzyja wartościom, takim jak ukierunkowanie na wspólne dobro i solidarność, tworząc w ten sposób przeciwwagę dla indywidualizacji i egoizmu, coraz częściej doświadczanych przez współczesne społeczeństwa.

Wolontariat jest nierozerwalną częścią aktywnego obywatelstwa, stanowiącego trzon demokracji zarówno w kraju, jak w całej Europie. Obywatele biorą udział w życiu społecznym nie tylko poprzez zaangażowanie polityczne, lecz także poprzez konkretne rozwiązywanie problemów społecznych. Dzięki zaangażowaniu społecznemu ich wyobrażenia o formowaniu życia społecznego nabierają konkretnych kształtów. Ta forma aktywnego obywatelstwa w naszych społeczeństwach wytwarza szczególnie silne poczucie przynależności jednostki do społeczności. Wolontariat może zatem służyć jako jeden z najlepszych przykładów wspólnego działania i zarazem istotny element, a nawet warunek aktywnego obywatelstwa.

Wolontariat wpływa pozytywnie na rozwój osobisty, czyli na kształtowanie świadomości społecznej z jednej strony, a rozwój kluczowych kompetencji i zdolności z drugiej. W ten sposób zwiększają się szanse wolontariuszy na rynku pracy oraz ich aktywne zaangażowanie w życie społeczne.

Celem niniejszej pracy jest ukazanie istoty oraz zasad funkcjonowania wolontariatu w Polsce.

Praca składa się z trzech rozdziałów:

W rozdziale pierwszym przedstawiono istotę i pojęcie wolontariatu, a więc: zakres pojęciowy wolontariatu, rodzaje i zalety wolontariatu, wolontariusz w relacji z organizacją oraz prawo wobec wolontariatu.

Rozdział drugi to metodologia badań, a więc: przedmiot i cel badań, problemy i hipotezy badawcze, metody, techniki i narzędzia badawcze, teren badań, populacji i dobór grupy oraz organizacja i przebieg badań.

Analiza wyników badań własnych oraz wnioski zaprezentowanie został w trzecim rozdziale pracy.

Psychologiczne i socjologiczne uwarunkowania przemocy wobec dzieci

Wstęp 3

Rozdział I. Charakterystyka zjawiska przemocy w rodzinie 5
1.1. Definicja przemocy 5
1.2. Rozmiary przemocy w rodzinie 10
1.3. Wykorzystywanie seksualne 11
1.4. Objawy przemocy 12
1.5. Skutki przemocy 16

Rozdział II. Geneza agresji i agresywności oraz przemocy w świetle badań i poglądów psychologicznych i pedagogów 25
2.1. Koncepcje biologiczne zachowań agresywnych 25
2.1.1. Neurofizjologiczne i organiczne podłoże przemocy 25
2.1.2. Popędowo-instynktywistyczne uwarunkowania przemocy 26
2.2. Psychospołeczne teorie agresji 28
2.2.1. Klasyczna teoria „frustracja-agresja” oraz jej modyfikacje i reperkusje 28
2.2.2. Agresja jako wyuczona dyspozycja 29
2.2.3. Agresja nawykowa — efekt klasycznej teorii uczenia się 34
2.2.4. Społeczne uczenie się zachowań agresywnych 37
2.3. Procesy poznawcze jako regulatory zachowań agresywnych 43
2.4. Agresja i agresywność według pedagogów 46

Rozdział III. Psychologiczne i socjologiczne uwarunkowania przemocy wobec dzieci 51
3.1. Psychologiczne uwarunkowania przemocy wobec dzieci 51
3.2. Socjologiczne uwarunkowania przemocy wobec dzieci 61

Rozdział IV. Metodologia badań własnych 73
3.1. Przedmiot i cel badań 73
3.2. Problemy i hipotezy badawcze 83
3.3. Metody, techniki i narzędzia badawcze 86
3.4. Organizacja badań i próba badawcza 89

Rozdział V. Analiza badań własnych 92
5.1. Wyniki badań 92
5.2. Podsumowanie i wnioski 109

Zakończenie 116
Bibliografia 118
Spis wykresów 123
Załącznik 124

Przyczyny konfliktów społecznych w opiniach mieszkańców Trójmiasta

Wstęp 2

Rozdział I. Konflikt – zakres znaczeniowy i charakterystyka pojęcia 4
1.1. Istota konfliktu 4
1.2. Przyczyny konfliktu 7
1.3. Rozwiązania i pseudorozwiązania konfliktu 13
1.4. Konflikt społeczny 16
1.4.1. Specyfika konfliktu społecznego 16
1.4.2. Charakter konfliktu społecznego 23

Rozdział II. Metodologia badań własnych 27
2.1. Przedmiot i cel badań 27
2.2. Problemy badawcze i hipotezy 30
2.3. Metody i techniki oraz narzędzia badawcze 32
2.4. Organizacja i przebieg badań 36

Rozdział III. Przyczyny konfliktów społecznych w opiniach mieszkańców Trójmiasta w świetle badań własnych 38
3.1. Charakterystyka próby badawczej 38
3.2. Wyniki badań 41
3.3. Przyczyny konfliktów w opiniach mieszkańców 53
3.4. Weryfikacja wyników badań 55
3.5. Propozycje łagodzenia i rozwiązywania konfliktów w opiniach mieszkańców 55

Zakończenie 57
Bibliografia 61
Spis rysunków 63
Spis wykresów 64
Załącznik I 65

Problem aborcji w Polsce

WSTĘP 2

ROZDZIAŁ I. ABORCJA W POLSCE 5
1.1. Istota aborcji 5
1.2. Skutki aborcji i zakazu aborcji 9
1.2.1. Skutki fizyczne 11
1.2.2. Skutki psychiczne 13
1.2.3. Syndrom Ocalonego 17
1.3. Aborcja w prawie polskim 20
1.4. Aborcja w Polsce – skala zjawiska 24

ROZDZIAŁ II. METODOLOGICZNE PODSTAWY BADAŃ WŁASNYCH 26
2.1. Przedmiot i cel badań 26
2.2. Problemy i hipotezy badawcze 27
2.3. Metody i techniki badań 35
2.4. Teren i organizacja badań 38
2.5. Charakterystyka próby badawczej 40

ROZDZIAŁ III. PROBLEM ABORCJI W ŚWIETLE WYNIKÓW BADAŃ WŁASNYCH 43
3.1. Analiza i interpretacja wyników badań 43
3.2. Weryfikacja hipotez i wnioski 57

ZAKOŃCZENIE 58
BIBLIOGRAFIA 61
SPIS TABEL 63
SPIS RYSUNKÓW 65
ANEKS 67

Narkomania jako problem społeczny w Unii Europejskiej

Wstęp 2

Rozdział I. Wprowadzenie w problematykę narkomanii 6
1.1. Historia narkomanii 6
1.2. Pojęcie narkomanii 8
1.3. Przyczyny sięgania po narkotyki 10
1.4. Rodzaje narkotyków 15

Rozdział II. Zjawisko narkomanii 20
2.1. Zjawisko narkomani na terenie Europy i Unii Europejskiej. 20
2.2. Zjawisko narkomanii w Polsce 27
2.3. Zjawisko narkomanii w Szwecji 28

Rozdział III. Problem narkomanii w skali europejskiej – badania 33
3.1. Problem narkomanii w Polsce 33
3.2. Problem narkomanii w Szwecji 39
3.3. Problem narkomanii w Unii Europejskiej 41

Rozdział IV. Wpływ narkomanii na społeczeństwo 44
4.1. W skali Unii Europejskiej 44
4.2. W Polsce 45
4.3. W Szwecji 47

Rozdział V. Standardy i metody postępowania w zwalczaniu i przeciwdziałaniu narkomanii 52
5.1. Profilaktyka prowadzona na terenie Unii Europejskiej 52
5.2. Profilaktyka przeciwdziałania narkomanii w Polsce 54
5.3. Profilaktyka przeciwdziałania narkomanii w Szwecji 56

Podsumowanie 62

Streszczenie 67

Bibliografia 68

Spis tabel 71

Spis wykresów i rysunków 72

Możliwości młodzieży na rynku pracy-zostać czy wyjechać

WSTĘP 2

ROZDZIAŁ I. PRACA-ROLA I ZAKRES ZNACZENIOWY 5
1. Istota i znaczenie pracy 5
1.1. Praca jako wartość i podstawowa potrzeba człowieka 5
1.2. Praca w ujęciu socjologicznym 9
1.3. Znaczenie pracy w wymiarze indywidualnym i zbiorowym 10
2. Zawód- zakres pojęciowy i rola 12
2.1. Pojęcie zawodu 12
2.2. Aspekt społeczny zawodu 13
3. Aspiracje i wartości polskiej młodzieży 19
4. Działania podejmowane na rzecz realizacji aspiracji zawodowych młodzieży w Polsce 22
4.1. Młodzież na polskim rynku pracy 22
4.2. Doradztwo zawodowe 23
4.3. Biura karier 25
4.4. Aktywizacja zawodowa młodzieży oraz absolwentów 25

ROZDZIAŁ II. PODSTAWY METODOLOGICZNE BADAŃ WŁASNYCH 30
1. Przedmiot i cel badań 30
2. Problemy i hipotezy badawcze 30
3. Metody i techniki badań 36
4. Charakterystyka próby badawczej 40

ROZDZIAŁ III. ASPIRACJE I MOŻLIWOŚCI MŁODZIEŻY NA POLSKIM RYNKU PRACY W ŚWIETLE WYNIKÓW BADAŃ WŁASNYCH 43
1. Analiza wyników badań 43
2. Wnioski 53

ZAKOŃCZENIE 56
BIBLIOGRAFIA 58
SPIS RYSUNKÓW 60
ANEKS 61

Ciąża i i macierzyństwo małoletnich matek

Wstęp 3

Rozdział I Macierzyństwo – istota i zakres znaczeniowy pojęcia 5
1.1. Pojęcie macierzyństwa 5
1.1.1. Psychoanalityczna koncepcja macierzyństwa 5
1.1.2. Ideologiczny aspekt macierzyństwa 11
1.1.3. Macierzyństwo w perspektywie społecznej i kulturowej 14
1.1.4. Macierzyństwo w indywidualnej perspektywie życia 16
1.2. Ciąża nastoletnich matek 20

Rozdział II Nastoletnie matki w świetle literatury 24
2.1. Rozmiary wczesnego macierzyństwa w Polsce i za granicą 24
2.2. Przyczyny i konsekwencje wczesnego macierzyństwa 32
2.3. Prezentacja dotychczasowych badań 40

Rozdział III Metodologia badań własnych 45
3.1. Przedmiot i cel badań 45
3.2. Problemy badawcze 46
3.3. Metody, techniki, narzędzia badawcze 47
3.4. Organizacja badań i opis grupy badawczej 49
3.5. Tereń badań 49

Rozdział IV. Prezentacja nastoletnich matek 51
4.1. Pochodzenie 51
4.2. Kontakt emocjonalny z rodzicami 52
4.3. Doświadczenia szkolne 54

Rozdział V. Informacja o ciąży 55
5.1. Ciąża jako czynnik dezorganizujący życie nastolatek 55
5.2. Partnerzy małoletnich matek 55
5.3. Przygotowanie do życia seksualnego 56
5.3.1. Inicjacja seksualna 56
5.3.2. Antykoncepcja 56
5.4. Reakcja na wiadomość o ciąży 57
5.4.1. Reakcja nieletnich matek 57
5.4.2. Reakcja rodziców respondentek 58
5.4.3. Reakcja ojca dziecka 59
5.4.4. Reakcja nauczycieli 59
5.5. Akceptacja dziecka 59
5.6. Przebieg ciąży i porodu 60

Rozdział VI. Przystosowanie respondentek do nowej sytuacji życiowej 63
6.1. Relacje z ojcem dziecka 63
6.2. Warunki materialne i mieszkaniowe 63
6.3. Funkcjonowanie w roli matki 64
6.3.1. Stosunek do dziecka 64
6.3.2. Kompetencje w pielęgnacji i opieka nad dzieckiem 64
6.4. Wpływ macierzyństwa na życie respondentek 64

Rozdział VII. Podsumowanie badań 66
7.1. Nieletnie matki 66
7.2. Rodzice nieletnich matek 66
7.3. Ojciec dziecka 68

Zakończenie i wnioski 69
Bibliografia 70
Aneks 73

Budowanie społeczeństwa informacyjnego w oparciu o założenia Strategii Lizbońskiej na przykładzie Polski

Wstęp 2

Rozdział I. Istota i rozwój społeczeństwa informacyjnego 5
1.1. Definicje, cechy i funkcje społeczeństwa informacyjnego 5
1.2. Kształtowanie się społeczeństwa informacyjnego we współczesnych demokracjach 16
1.3. Wkład Polski dla budowania SI w zjednoczonej Europie (2004 – 2008) 24

Rozdział II. Strategie integracji i stabilnego rozwoju Europy 32
2.1. Cele i założenia Unii Europejskiej dla rozwoju społeczno gospodarczego państw członkowskich 32
2.2. Strategiczne cele rozwoju SI w Europie wynikające ze Strategii Lizbońskiej 43
2.3. Działania i programy Unii Europejskiej wspierające rozwój SI 44

Rozdział III. Geneza i rozwój społeczeństwa informacyjnego w Polsce 50
3.1. Społeczeństwo informacyjne w Polsce – przegląd dokonań (2004 – 2007) 50
3.2. Polska strategia wykorzystania i budowy SI do szybszego i zrównoważonego rozwoju społeczno gospodarczego kraju (2007 – 2013) 67
3.3. Prognozy i przyszłość SI w Polsce 70

Zakończenie 74

Bibliografia 76

Spis tabel 81

Spis rysunków 82

Alkoholizm jako problem jednostki i społeczeństwa

Wstęp 2

Rozdział I. Istota uzależnień – zakres znaczeniowy 4
1.1. Czynniki sprzyjające uzależnieniom 4
1.2. Funkcjonalne znaczenie temperamentu 13
1.3. Mechanizm poszukiwania stymulacji 14
1.4. Uzależnienia a płeć 20

Rozdział II. Alkoholizm jako najczęstsza forma uzależnień 29
2.1. Istota alkoholizmu 29
2.2. Objawy alkoholizmu 31
2.3. Przyczyny alkoholizmu i jego uwarunkowania 34
2.4. Leczenie alkoholizmu 44

Rozdział III. Alkoholizm jako problem jednostki i społeczeństwa 48
3.1. Alkoholizm jako choroba rodziny i społeczeństwa 48
3.1.1. Rodziny z transmisją i bez transmisji międzypokoleniowej alkoholizmu 48
3.1.2. Zasoby osobiste a występowanie nawrotów uzależnionych od alkoholu 53
3.1.3. Dzieci alkoholików – podwójne uzależnienie 56
3.1.4. Czynniki ryzyka w procesie rozwoju dzieci alkoholików 58
3.2. Podsumowanie i wnioski 66

Zakończenie 69
Bibliografia 71
Spis tabel i rysunków 75