Archiwum autora: pracedyplomowe

Amortyzacja środków trwałych w prawie podatkowym

Wstęp 2

1. Środki trwałe w prawie podatkowym i bilansowym 4
1.1. Miejsce środków trwałych w ogólnej strukturze majątku przedsiębiorstwa 4
1.2. Istota i klasyfikacja środków trwałych 9
1.3. Pojęcie środków trwałych w ustawach podatkowych 15
1.4. Pojęcie środków trwałych w ustawie o rachunkowości 17
1.5. Różnice w definiowaniu środków trwałych w prawie podatkowym i bilansowym 18

2. Amortyzacja środków trwałych w prawie podatkowym 22
2.1. Amortyzacja podatkowa środków trwałych 22
2.2. Podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji podatkowej 26
2.3. Ustalanie wartości środków trwałych w prawie podatkowym 27
2.4. Metody amortyzacji podatkowej 30
2.5. Stawki i raty odpisów amortyzacyjnych w prawie podatkowym 42

3. Amortyzacja środków trwałych w prawie bilansowym 45
3.1. Amortyzacja bilansowa środków trwałych 45
3.2. Podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji bilansowej 48
3.3. Ustalanie wartości środków trwałych w prawie bilansowym 50
3.4. Metody amortyzacji bilansowej 55
3.5. Stawki i raty odpisów amortyzacyjnych w prawie bilansowym 60

Zakończenie 64
Bibliografia 66
Spis rysunków i tabel 69

Wstęp

Środki trwałe określają w dużej mierze pozycję przedsiębiorstwa, wpływając na jego możliwości i poziom nowoczesności produkowanych wyrobów. Wpływają także w decydujący sposób na wiarygodność przedsiębiorstwa w przypadku terminowego wykonania dobrego jakościowo wyrobu.

Problematyka środków trwałych należała zawsze do jednych z trudniejszych w sferze podatkowej oraz rachunkowości. Problemów przysparza już sama definicja środków trwałych, które w odmienny sposób są opisywane w ustawie o rachunkowości (w prawie bilansowych) i w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych oraz w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (w prawie podatkowym).

Podobnie jak definicje samych środków trwałych, prawo bilansowe i prawo podatkowe w sposób odmienny opisuje zasady amortyzacji tych środków trwałych. Warto bowiem podkreślić, że amortyzacja bilansowa dotyczy podatników prowadzących pełną księgowość w ramach ich działalności gospodarczej, natomiast amortyzacja podatkowa dotyczy każdego podatnika, który na potrzeby swojej działalności gospodarczej wprowadza do przedsiębiorstwa określone składniki majątku mające służyć osiąganiu zysków.

W związku z powyższym celem niniejszej pracy było usystematyzowanie problematyki środków trwałych w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Rozważania zawarto w trzech rozdziałach:

W rozdziale pierwszym zdefiniowano pojęcie środków trwałych w prawie podatkowym i bilansowym. Na wstępie wskazano miejsce środków trwałych w ogólnej strukturze majątku przedsiębiorstwa. Następnie przedstawiono istotę i klasyfikację środków trwałych. W dalszej części rozważań zdefiniowano pojęcie środków trwałych w ustawie o rachunkowości oraz w ustawach podatkowych. Pod koniec rozdziału przedstawiono różnice w definiowaniu środków trwałych w prawie podatkowym i bilansowym.

W rozdziale drugim ukazano istotę amortyzacji środków trwałych w prawie podatkowym. Na wstępnie przedstawiono ogólne informacje na temat amortyzacji środków trwałych w prawie podatkowym. Następnie wskazano podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji podatkowej oraz zasady ustalania wartości środków trwałych. Pod koniec rozdziału omówiono metody amortyzacji podatkowej oraz przedstawiono stawki i raty odpisów amortyzacyjnych w prawie podatkowym.

W rozdziale trzecim ukazano istotę amortyzacji środków trwałych w prawie bilansowym. Rozważania rozpoczęto od ogólnej charakterystyki amortyzacji środków trwałych według ustawy o rachunkowości. Następnie przedstawiono podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji bilansowej oraz zasady ustalania wartości środków trwałych. Omówiono także metody amortyzacji bilansowej. W ostatniej części rozdziału przedstawiono stawki i raty odpisów amortyzacyjnych w prawie bilansowym.

Wszelkie rozważania, analizy i badania przeprowadzone w niniejszej pracy opierały się o dostępną literaturę przedmiotu, artykuły z miesięcznika „Monitor Rachunkowości” oraz w oparciu aktualne akty prawne i normatywne.

Amortyzacja środków trwałych

WSTĘP 2

ROZDZIAŁ I. ŚRODKI TRWAŁE JAKO PRZEDMIOT AMORTYZACJI 4
1. Pojecie środków trwałych według prawa podatkowego i bilansowego 4
1.1. Ujęcie podatkowe 5
1.2. Ujęcie bilansowe 6
2. Klasyfikacja środków trwałych 7
3. Ustalenie wartości początkowej 11
4. Ewidencja środków trwałych 17

ROZDZIAŁ II. AMORTYZACJA ŚRODKÓW TRWAŁYCH W UJĘCIU BILANSOWYM 22
1. Pojęcie amortyzacji 22
2. Ogólne zasady umorzeń i amortyzacji 26
3. Metody amortyzacji 29
3.1. Metoda liniowa 31
3.2. Metoda degresywna 33
3.3. Metoda progresywna 37
3.4. Metoda naturalna 39
4. Stawki amortyzacji 40
5. Plan amortyzacji i jego aktualizacja 43

ROZDZIAŁ III. ZASADY AMORTYZACJI WYNIKAJĄCE Z PRZEPISÓW PODATKOWYCH 45
1. Zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych 45
2. Metody amortyzacji 49
2.1. Metoda liniowa 50
2.2. Metoda degresywna 52
2.3. Metoda indywidualnych stawek amortyzacyjnych 53
2.4. Metoda jednorazowego odpisu amortyzacyjnego 57
3. Stawki amortyzacji 60
4. Formy prowadzenia działalności gospodarczej, a amortyzacja środków trwałych 63

ZAKOŃCZENIE 68
BIBLIOGRAFIA 70

WSTĘP

W gospodarce krajów uprzemysłowionych jest charakterystyczne wprowadzanie do produkcji i użytkowania nowych wyrobów, które wypierają wcześniejsze, oraz wprowadzanie nowych technik produkcji, stanowiących czynnik zwiększenia wydajności w wytwarzaniu dotychczasowych produktów. Nowe techniki produkcji wymagają na ogół nowych środków pracy, a ich stosowanie wywiera często skutki ekologiczne i społeczne oraz wpływa na koszty w sferze produkcji.

Problemy te mają obecnie szczególnie duże znaczenie w polskich przedsiębiorstwach przechodzących transformację systemową, ponieważ muszą się one dostosować do coraz bardziej wymagającego rynku zarówno krajowego, jak i zagranicznego oraz przystosować się do ostrej konkurencji międzynarodowej.

Dla zapewnienia przedsiębiorstwu dostosowania się do zmieniającego się otoczenia, rosnących wymagań jakościowych i sprostania konkurencji, konieczne jest doskonalenie metod zarządzania zarówno zasobami ludzkimi, jak i będącymi w dyspozycji przedsiębiorstwa zasobami materialnymi, a w szczególności środkami produkcji, których zasadniczym elementem są środki trwałe.

Środki trwałe w niektórych przedsiębiorstwach kluczowym zasobem w prowadzonej działalności gospodarczej, a im większy jest ich udział w ogólnej wartości aktywów przedsiębiorstwa, tym większego znaczenia nabiera problematyka prawidłowej wyceny, ujmowania i prezentacji tych składników majątkowych z punktu widzenia rachunkowości i rozliczeń podatkowych.

Celem niniejszej pracy jest zaprezentowanie zjawisk finansowych zachodzących w przedsiębiorstwie na skutek procesów amortyzacji środków trwałych oraz podkreślenie konieczności efektywnego zarządzania środkami pieniężnymi będącymi wynikiem tych procesów.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

W rozdziale pierwszym zostały zaprezentowane środki trwałe jako przedmiot amortyzacji. Rozważania rozpoczęto od przybliżenia pojęcia środków trwałych. Następnie ukazano klasyfikację środków trwałych oraz źródła ich pozyskiwania. W dalszej części przedstawiono problematykę ustalenia wartości początkowej oraz ewidencji środków trwałych.

W rozdziale drugim przedstawiono amortyzację środków trwałych w ujęciu bilansowym. Na wstępie przybliżono pojęcie amortyzacji. Następnie omówiono ogólne zasady umorzeń i amortyzacji oraz metody amortyzacji, wyróżniając metodę liniową, metodę degresywną i metodę progresywną oraz metodę naturalną. Pod koniec rozdziału przybliżono istotę stawki amortyzacji oraz zaprezentowano plan amortyzacji i jego aktualizację.

W rozdziale trzecim dokonano ogólnej charakterystyki zasad amortyzacji wynikające z przepisów podatkowych. Na początku przedstawiono zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Następnie zaprezentowano metody amortyzacji, szczególną uwagę skupiając na metodzie liniowej, degresywnej, indywidualnych stawek amortyzacyjnych oraz metodzie jednorazowego odpisu amortyzacyjnego. Kończąc omówiono stawki amortyzacji oraz formy prowadzenia działalności gospodarczej i amortyzacji środków trwałych.

Niniejsza praca przygotowana została na podstawie dostępniej literatury, zarówno książek jaki czasopism, traktującej o podejmowanej to tematyce. Wykorzystano także informację, dostępne na stronach internetowych oraz istotne akty prawne.

Amortyzacja podatkowa i bilansowa środków trwałych

WSTĘP 3

ROZDZIAŁ I. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA ŚRODKÓW TRWAŁYCH WEDŁUG PRAWA BILANSOWEGO I PODATKOWEGO 6
1.1. Pojęcie środków trwałych 6
1.1.1. Środki trwałe w prawie bilansowym 6
1.1.2. Środki trwałe w prawie podatkowym 8
1.2. Wartość początkowa środków trwałych 9
1.2.1. Wartość początkowa środków trwałych według prawa bilansowego 9
1.2.2. Wartość początkowa środków trwałych według prawa podatkowego 13
1.3. Ewidencja środków trwałych 19
1.3.1. Ewidencja środków trwałych w prawie bilansowym 19
1.3.2. Ewidencja środków trwałych w prawie podatkowym 24
1.4. Klasyfikacja środków trwałych 27

ROZDZIAŁ II. AMORTYZACJA WEDŁUG PRAWA BILANSOWEGO 32
2.1. Pojęcie amortyzacji według prawa bilansowego 32
2.2. Podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji według prawa bilansowego 38
2.3. Metody amortyzacji według prawa bilansowego 39
2.3.1. Metoda liniowa 39
2.3.2. Metoda degresywna 42
2.3.3. Metoda progresywna 45
2.3.4. Metoda naturalna 46
2.3.5. Metoda jednorazowego odpisu amortyzacyjnego 48
2.3.6. Metoda zbiorowego odpisu amortyzacyjnego 49
2.3.7. Metoda zróżnicowanego odpisu amortyzacyjnego 49

ROZDZIAŁ III. AMORTYZACJA WEDŁUG PRAWA PODATKOWEGO 51
3.1. Pojęcie amortyzacji według prawa podatkowego 51
3.2. Podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji według prawa podatkowego 53
3.3. Metody amortyzacji według prawa podatkowego 54
3.3.1. Metoda liniowa 54
3.3.2. Metoda degresywna 56
3.3.3. Metoda indywidualnych stawek amortyzacyjnych 58
3.3.4. Metoda jednorazowej amortyzacji 61

ROZDZIAŁ IV. AMORTYZACJA JAKO KOSZT UZYSKANIA PRZYCHODÓW 65
4.1. Odpisy amortyzacyjne jako koszt uzyskania przychodów 65
4.2. Amortyzacja a forma opodatkowania 68
4.3. Wpływ amortyzacji na wynik finansowy 71
4.4. Stawki i raty odpisów amortyzacyjnych 74
4.5. Porównanie poszczególnych elementów amortyzacji podatkowej i bilansowej 79

ZAKOŃCZENIE 84
BIBLIOGRAFIA 86
SPIS RYSUNKÓW 89
SPIS TABEL 90

WSTĘP

Środki trwałe określają w dużej mierze pozycję przedsiębiorstwa, wpływając na jego możliwości i poziom nowoczesności produkowanych wyrobów. Wpływają także w decydujący sposób na wiarygodność przedsiębiorstwa w przypadku terminowego wykonania dobrego jakościowo wyrobu. Analiza efektywności gospodarki środkami trwałymi, będąc składową analizy wykorzystania czynników produkcji, powinna być przeprowadzona w przedsiębiorstwie w sposób systematyczny i kompleksowy.

Wobec powyższego analiza efektywności gospodarki środkami trwałymi, w oparciu o odpowiednie metody badawcze, powinna:

  • zapewnić wszechstronną ocenę gospodarki środkami trwałymi, określenie wpływu stopnia wykorzystania środków trwałych na osiągane wyniki produkcyjne i finansowe,
  • ujawniać istnienia w środkach trwałych rezerw i wskazanie na możliwości ich efektywnego wykorzystania,
  • wyznaczać optymalnej proporcji między nakładami pracy uprzedmiotowionej i żywej a ilością otrzymanych z tych nakładów produktów (zastępowanie pracy ręcznej automatami i robotami).

Należy zauważyć, że w grupie aktywów trwałych znajdują się aktywa, których niektóre zmiany wartości wychodzą poza zakres odpisów aktualizujących. Do tych aktywów zalicza się środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne; ich użytkowanie przez przedsiębiorstwo powoduje, że zużywają się – i to zarówno w aspekcie fizycznym, ekonomicznym, jak i prawno-zwyczajowym – a to wymaga ich odtwarzania.

Księgowi już dawno dostrzegli, że maszyny i urządzenia mają ograniczony okres użytkowania i że w rachunkowości należy brać pod uwagę nieuchronną konieczność pozbywania się aktywów zużytych. W wieku XIX i na początku wieku XX większość firm, które próbowały poradzić sobie z tym problemem, czyniła to przez okresową rewaloryzację aktywów lub przez obciążanie bieżących kosztów ceną wymiany lub wycofania z użytkowania składników majątku. Później skoncentrowano się na okresowej amortyzacji jako na metodzie systematycznego rozkładania wartości składnika majątku w okresie jego użytkowania

Aktualnie amortyzację definiuje się najczęściej jako systematyczne rozłożenie w czasie obciążeń wyniku finansowego wartością aktywów trwałych przez ich ekonomicznie uzasadniony okres używania. Tak rozumiana amortyzacja jest specyficzną rezerwą niebilansową, dotyczącą środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, honorującą istnienie w rachunkowości zasady współmierności merytorycznej i czasowej kosztów i przychodów.

Praca będzie mieć charakter studium teoretyczno-poznawczego, którego celem jest analiza i systematyka dotychczasowego dorobku naukowego, dotyczącego zarządzania środkami trwałymi w przedsiębiorstwie.

Wobec powyższego hipotezą pracy jest stwierdzenie: amortyzacja środków trwałych pozwala na rzetelne kreowanie wyniku finansowego w danym okresie zgodnie z koncepcją zachowania kapitału: wykazywany zysk nie jest zyskiem realnym, jeśli nie pokrył otwartości zużytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych przy wypracowywaniu tego wyniku finansowego.

Tezą pomocniczą jest natomiast stwierdzenie: korzyści ekonomiczne związane są z wykorzystywaniem określonego obiektu majątku trwałego. Jednakże może wystąpić wiele czynników pobocznych (np. technologiczna nieprzydatność obiektu), które wpływają na zmniejszenie oczekiwanych korzyści, a tym samym korektę przewidywanego okresu używania tego obiektu.

Aby zrealizować cel pracy i zweryfikować założone hipotezy autorka zaproponowała następującą strukturę pracy.

W rozdziale pierwszym zostanie ukazana ogólna charakterystyka środków trwałych według prawa bilansowego i podatkowego. Na wstępie zostanie zdefiniowane pojęcie środków trwałych według prawa bilansowego oraz podatkowego. Następnie autorka zaprezentuje wartość początkową i ewidencję środków trwałych według ustawy podatkowej i ustawy o rachunkowości. Pod koniec rozdziału zostanie ukazana klasyfikacja środków trwałych.

W rozdziale drugim zostanie ukazana amortyzacja według prawa bilansowego. Rozważania rozpoczną się od zdefiniowania pojęcia amortyzacji według prawa bilansowego. Następnie będą wskazane podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji według prawa bilansowego. W ostatniej części rozdziału drugiego autorka przedstawi metody amortyzacji według prawa bilansowego.

W rozdziale trzecim zostanie ukazana amortyzacja według prawa podatkowego. Na wstępie rozdziału zostanie zdefiniowane pojęcie amortyzacji według prawa podatkowego. Omówione będą także podmioty uprawnione do dokonywania amortyzacji według prawa podatkowego. W ostatniej części rozdziału zostaną przedstawione metody amortyzacji według prawa podatkowego.

W pracy zostaną zawarte odniesienia do literatury przedmiotu zarówno zwartej, ciągłej, normalizacyjnej, informacyjnej, a także internetowej. Rozważania będą opierać się o obowiązujące przepisy prawa zarówno podatkowego jak i bilansowego.

Amerykańska i europejska strategia walki z międzynarodowym terroryzmem

Wstęp 2

Rozdział I. Uwarunkowania europejskiej i amerykańskiej strategii walki z terroryzmem 4
1.1. Instytucjonalizacja stosunków UE i USA w sferze bezpieczeństwa po zimnej wojnie 4
1.2. Strategia bezpieczeństwa USA i UE po 2001 r. 9

Rozdział II. Terroryzm i metody walki z terroryzmem 19
2.1. Problemy z definicją terroryzmu 19
2.2. Typologia współczesnego terroryzmu 26
2.3. Analiza trendów i skali międzynarodowego terroryzmu 30

Rozdział III. Strategia zwalczania międzynarodowego terroryzmu USA i Europy 40
3.1. Model europejski 40
3.2. Model amerykański 43

Rozdział IV. Społeczność międzynarodowa w walce z terroryzmem – podsumowanie 49
4.1. Działania wielostronne – Unia Europejska 49
4.2. Działania wielostronne – Sojusz Północnoatlantycki 52
4.3. Działania jednostronne 56

Zakończenie 64
Bibliografia 66
Spis tabel 70

Wstęp

Fanatyzm, nienawiść, pogarda dla ludzkiego życia, doskonałe wyszkolenie i dostęp do niezbędnych środków finansowych – to elementy wspierające terroryzm, na które wskazuje Bruce Hoffman. Są one największym zagrożeniem współczesnego świata.

Dlaczego -choć wiemy tyle o terroryzmie, znamy szczegółowo jego historię, źródła, rozpoznajemy jego mechanizmy i tendencje rozwojowe – jesteśmy tak wobec niego bezradni? Czy dlatego, że mamy do czynienia z profesjonalistami do wynajęcia, którzy swe umiejętności i życie sprzedadzą za określoną cenę?

Atak na World Trade Center i Pentagon przesunął granice pojęcia „terroryzm” do granic słowa „wojna”. Żaden z dotychczasowych zamachów terrorystycznych nie był przeprowadzony na taką skalę.

W oficjalnych wystąpieniach amerykańskich i zachodnioeuropejskich głów państw pojawiły się określenia: atak na Ameryką, atak na wolny i demokratyczny świat, czarny dzień ludzkości. Największa z dotychczasowych liczba ofiar, i wyrachowana, chirurgiczna precyzja, z jaką zaplanowano i przeprowadzono serię ataków terrorystycznych, dokonanych w ciągu kilku godzin, sparaliżowała całą światową społeczność. Pojawiły się pytania: Czy można było zapobiec pandemonium, które oglądaliśmy na ekranach telewizyjnych i śledziliśmy w prasie? Kto był inicjatorem i realizatorem pomysłu, aby porwanych samolotów pasażerskich z ludźmi na pokładach, użyć jako pocisków, którymi uderzono w dwa budynki-symbole Ameryki? Jak to możliwe, że wszystkie systemy zabezpieczające zawiodły? Dlaczego tę ogromną akcję udało się przeprowadzić? Jaka będzie odpowiedź USA i świata?

W niniejszej pracy podjęto próbę ukazania istoty amerykańskiej i europejskiej strategii walki z terroryzmem. Taki też był zasadniczy cel opracowania.

Praca składa się z czterech rozdziałów:

Rozdział pierwszy to kultura strategiczna USA i Europy; Europejska strategia bezpieczeństwa; Wzajemne relacje w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności: uwarunkowania oraz ewolucja bezpieczeństwa i obronności UE i USA, strategia bezpieczeństwa UE i USA.

Rozdział drugi to terroryzm i metody walki z terroryzmem: problemy z definicją terroryzmu, typologia współczesnego terroryzmu, analiza trendów i skali międzynarodowego terroryzmu.

Rozdział trzeci to strategia zwalczania międzynarodowego terroryzmu USA i Europy: model europejski, model amerykański.

Rozdział czwarty to społeczność międzynarodowa w walce z terroryzmem
– podsumowanie: działania wielostronne – Unia Europejska, działania wielostronne – Sojusz Północnoatlantycki, działania jednostronne.

Całość opracowania powstała w oparciu o literaturę fachową, artykuły prasowe, akty prawne oraz źródła ze stron WWW i analizy własne.

Alkoholizm a przemoc w rodzinie w świetle literatury przedmiotu

WSTĘP 2

ROZDZIAŁ 1. ALKOHOLIZM 4
1.1 DEFINICJA ALKOHOLIZMU WG PILCHA I POSPISZYL 4
1.2 ALKOHOLIZM JAKO ZJAWISKO W RODZINIE 7
1.3 PROBLEMY RODZINY DOTKNIĘTEJ TYM ZJAWISKIEM 9
1.4 CZY ZAGROŻONA JEST KAŻDA RODZINA? 12
1.5 JAK ZAPOBIEGAĆ TEMU ZJAWISKU? 20
1.6 PROFILAKTYKA 22

ROZDZIAŁ 2. PRZEMOC 24
2.1 DEFINICJA PRZEMOCY WG LITERATURY PRZEDMIOTU 24
2.2 PRZEMOC JAKO ZJAWISKO W RODZINIE 29
2.3 PROBLEMY RODZINY DOTKNIĘTEJ TYM ZJAWISKIEM 33
2.4 WPŁYW PRZEMOCY NA WYCHOWANIE DZIECKA 35
2.5 JAK ZAPOBIEGAĆ TEMU ZJAWISKU ? 37
2.6 PROFILAKTYKA 38

ROZDZIAŁ 3. METODOLOGICZNE PODSTAWY BADAŃ WŁASNYCH 44
3.1 PRZEDMIOT I CEL BADAŃ 44
3.2 PROBLEMY I HIPOTEZY BADAWCZE 46
3.3 METODY, TECHNIKI I NARZĘDZIA BADAWCZE 48
3.4 CHARAKTERYSTYKA TERENU BADAŃ 58
3.5 ORGANIZACJA I PRZEBIEG BADAŃ 60

ROZDZIAŁ 4. ANALIZA INDYWIDUALNYCH PRZYPADKÓW 63
4.1 RELACJA Z WYWIADU 63
4.2 PORÓWNANIE INDYWIDUALNYCH PRZYPADKÓW 74
4.3 WNIOSKI 78

ZAKOŃCZENIE 84
BIBLIOGRAFIA 86
ANEKS 90

WSTĘP

Zjawiska patologii społecznej budzą żywe zainteresowanie zarówno w środowisku naukowym, jak i wśród innych grup w społeczeństwie z wielu powodów. Jedną z przy­czyn tego zainteresowania jest niewątpliwie potrzeba zrozumienia zachowania nieakcep­towanego, przynoszącego straty lub perspektywę strat, zachowania wywołującego niepokój o bezpieczeństwo własne i najbliższego otoczenia, naruszającego potrzebę ładu społecz­nego, poczucie przewidywalności zdarzeń, możliwość planowania lub choćby antycypo­wania przyszłości, a wreszcie godzącego w poczucie tożsamości społecznej jednostek. Są też przyczyny obiektywne. Należy do nich wzrost, w niektórych przypadkach drastyczny, zachowań denicjacyjnych, np. agresywności młodzieży, przestępczości ko­rupcyjnej czy narkomanii. Pojawiły się też zjawiska, które do tej pory były społecznie niezauważalne, takie jak: bezdomność, bezrobocie, przestępczość zorganizowana. Nie­bezpieczeństwo, jakie za sobą niosą, oraz ich szczególna dynamika znajdują odzwier­ciedlenie w bogatej literaturze zgromadzonej na temat etiologii, fenomenologii oraz prewencji patologii społecznych.

Celem pracy jest zaprezentowanie zagadnienia alkoholizmu oraz przemocy w rodzinie w świetle literatury przedmiotu.

Praca składa się z czterech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale opisany jest alkoholizm, a więc: definicja alkoholizmu, alkoholizm jako zjawisko w rodzinie, problemy rodziny dotkniętej tym zjawiskiem, czy zagrożona jest każda rodzina, jak zapobiegać temu zjawisku oraz profilaktyka.

W drugim rozdziale opisana jest przemoc, a więc: definicja przemocy, przemoc jako zjawisko w rodzinie, problemy rodziny dotkniętej tym zjawiskiem, wpływ przemocy na wychowanie dziecka, jak zapobiegać temu zjawisku oraz profilaktyka.

W trzecim rozdziale przedstawione są metodologiczne podstawy badań własnych, a więc: przedmiot i cel badań, problemy i hipotezy badawcze, metody, techniki i narzędzia badawcze, charakterystyka terenu badań oraz organizacja i przebieg badań.

W czwartym rozdziale zaprezentowana jest analiza wyników, a więc: relacja z wywiadu, porównanie każdego z przypadków oraz  wnioski.

Wśród innych powodów zainteresowania zjawiskami pato­logii społecznej, bo do tych zalicza się z pewnością przemoc, można wymienić po­trzebę kontestacji ładu, który się jednostkom nie podoba. Dewianci w jakimś stopniu pokazują inne możliwości wyboru, dokonują swoistego rodzaju torowania poznaw­czego dla ludzi przywiązanych do przestrzegania norm, nawet jeśli się im nie podobają. Ponadto perspektywa niszczenia czegoś, co się ocenia jako nieprzyjazne, wrogie, nad­miernie ograniczające lub niesprawiedliwe może być atrakcyjna, choćby dlatego, że daje ludziom niezadowolonym potwierdzenie, że nie tylko im się ten świat nie podo­ba, a przy tym demonstracja owego niezadowolenia dokonuje się w bezpiecznych wa­runkach, tzn. cudzymi rękami. Inny powód zainteresowania zjawiskami patologii spo­łecznej jest czysto osobisty, żeby nie powiedzieć intymny. Zachowania te często są przejawem ukrytych pragnień ludzi dobrze przystosowanych, na które nigdy by sobie nie pozwolili. W jakimś stopniu dewiant realizuje więc owe wstydliwe pragnienia.

Współczesny człowiek żyjący pod presją negatywnych zjawisk społecznych, informacji przekazywanych przez mas media, często sam doświadczający brutali­zacji życia codziennego, coraz częściej czuje się zagubiony, odizolowany, bezradny wobec zagrożeń dnia codziennego. Dominujące postawy agresywne akceptowane w pewnych grupach społecznych stały się wręcz nieodłącznym elementem życia współczesnego człowieka. Co więcej postawy te stanowią wzorce do naśladowania dla osób dorosłych, dzieci i młodzieży. Wpływają na styl życia rodzin, stosunków interpersonalnych w domu, pracy, szkole. Łączy się to z brutalizacją życia codzien­nego, dehumanizacją stosunków międzyludzkich, brakiem szacunku do rodziców i osób starszych, brakiem poszanowania dla wartości rodzinnych. Doniesienia o przemocy docierają do nas kilkakrotnie w ciągu dnia. Mass media informują o kolejnych zamachach, pobiciach, rozbojach, prze­mocy na ulicy, w szkole i w domu. Z czasem tak naprawdę zaczynamy zwracać już tylko uwagę na doniesienia sensacyjne, bulwersujące społeczną opinię. Patrząc z tej strony na przemoc w rodzinie, widzimy tylko sytuacje związane z domową awanturą – dolegliwą dla sąsiadów, czy absorbowa­nie uwagi urzędników w instytucjach zobowiązanych do pomocy ofiarom. Zastanawiamy się dlaczego ofiary dalej pozostają przy sprawcach i czę­sto ich zachowania tłumaczymy sobie wygodnymi stereotypami. W literaturze wielu dyscyplin naukowych, w których polach badaw­czych znajduje się problematyka przemocy, podejmuje się próby zdefinio­wania tego zjawiska, starając się oddzielić akt przemocy od aktu agresji, zakładając, że celem agresji jest zaszkodzenie ofierze, natomiast przemoc to wywarcie na nią wpływu.

Aktywność zabawowa dzieci 6-letnich

praca licencjacka z pedagogiki

Wstęp 2

Rozdział I. Charakterystyka dziecka 6 letniego – wiek przedszkolny 4
1.1. Najważniejsze cechy wieku przedszkolnego 4
1.2. Społeczna sytuacja rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym 14
1.3. Zalążki uczuć społecznych 19
1.4. Szanse i zagrożenia wieku przedszkolnego 23

Rozdział II. Pojęcie zabawy 26
2.1. Ujęcie teoretyczne zabawy 26
2.2. Klasyfikacja zabaw 28
2.3. Funkcje zabaw 34
2.4. Rozwój osobowości a rozwój zabawy 38

Rozdział III. Zabawa „na niby” jako najważniejsza forma działalności dziecka w wieku przedszkolnym 42
3.1. Warunki dobrej zabawy 42
3.2. Zmiany rozwojowe a zabawa 43
3.3. Podsumowanie i wnioski 60

Zakończenie 63
Spis tabel 68
Spis rysunków 69

Wstęp

Dzieci są dla nas jednocześnie niezwykle fascynujące i ważne – mamy więc dwa wystarczająco dobre powody, by chcieć dowiedzieć się o nich jak najwięcej. Fascynujące są między innymi dlatego, że przypominają dorosłych, a mimo to różnią się od nich. Z jednej strony bez wątpienia posiadają możliwość wykształcenia pełnego zakresu zdolności ludzkich, tak bardzo cenionych w życiu dorosłym; z drugiej jednak, posiadają, odpowiednie dla każdego przedziału wiekowego, właściwe sobie zdolności i potrzeby, które należy uznać, uszanować i zaspokoić. Fascynujące jest również to, że istotę dzieciństwa stanowi zmiana. Zaś obserwowanie jak noworodek przeobraża się w malucha, który następnie staje się najpierw przedszkolakiem, później uczniem i nastolatkiem, oraz wyjaśnianie mechanizmów tkwiących u podstaw tych zmian jest zarówno intrygujące pod względem intelektualnym, jak i satysfakcjonujące pod względem emocjonalnym. Czy doświadczenia z najwcześniejszych okresów rozwoju pozostawiają nieodwracalne zmiany w umyśle? W jakim stopniu kształtuje nas nasz zapis genetyczny? Dlaczego jedne dzieci szybciej od innych przyswajają sobie język? Jaki jest wpływ rozwodu rodziców na dzieci w różnym wieku? Czy istnieją optymalne sposoby pomagania dzieciom w nabywaniu umiejętności rozwiązywania problemów? W codziennym trudzie opiekowania się dziećmi i ich kształcenia rodzi się wiele tego typu pytań także jeśli chodzi o aktywność zabawową…

W niniejszej pracy podjęto próbę ukazania aktywności zabawowej dzieci 6 letnich. Taki też był zasadniczy cel opracowania.

Praca składa się z trzech rozdziałów:

Rozdział pierwszy to charakterystyka dziecka 6 letniego – wiek przedszkolny: najważniejsze cechy wieku przedszkolnego, społeczna sytuacja rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym, zalążki uczuć społecznych, szanse i zagrożenia wieku przedszkolnego.

Rozdział drugi to pojęcie zabawy: ujęcie teoretyczne zabawy, klasyfikacja zabaw, funkcje zabaw, rozwój osobowości a rozwój zabawy.

Rozdział trzeci to zabawa „na niby” jako najważniejsza forma działalności dziecka w wieku przedszkolnym: warunki dobrej zabawy, zmiany rozwojowe a zabawa, podsumowanie i wnioski.

Całość opracowania powstała w oparciu o literaturę fachową, artykuły prasowe, akty prawne oraz źródła ze stron WWW i analizy własne.

Aktywność edukacyjna pracowników stacji paliw na podstawie wyników badań własnych

Wstęp 2

Rozdział I. Kwalifikacje zawodowe w warunkach globalizacji rynku pracy 4
1.1. Wyzwania globalizacji 4
1.2. Wiedza, umiejętności a kwalifikacje zawodowe 12
1.3. Kwalifikacje zawodowe a kompetencje 14
1.4. Kompetencje kluczowe jako element standardów edukacyjnych 20
1.5. Umiejętności jako zasadnicze elementy kwalifikacji zawodowych 24
1.6. Kwalifikacje zawodowe kapitałem na współczesnym rynku pracy 29
1.7. Edukacja dorosłych jako istotny element podnoszenia kwalifikacji 31

Rozdział II. Metodologia badań własnych 39
2.1. Przedmiot i cel badań 39
2.2. Problemy i hipotezy badania 40
2.3. Metoda i techniki badań 43
2.4. Teren badań i dobór próby badawczej 46
2.5. Organizacja i opis przebiegu badań 46

Rozdział III. Aktywność edukacyjna pracowników Stacji paliw powiatu słupeckiego 48
3.1. Analiza społeczno – demograficzna pracowników Stacji paliw powiatu słupeckiego 48
3.2. Formy aktywności edukacyjnej pracowników Stacji paliw powiatu słupeckiego 50
3.3. Motywy i inicjatorzy podejmowanych aktywności edukacyjnych pracowników Stacji paliw powiatu słupeckiego 53
3.4. Edukacja pracowników stacji paliw powiatu słupeckiego – skutki i aspiracje 59

Zakończenie 65
Bibliografia 68
Spis wykresów 72
Spis tabel 73
Aneks 74

Wstęp

Współczesne transformacje społeczne i cywilizacyjne nie pozostają bez wpływu na edukację dorosłych. Przekształceniom ulega nie tylko sama koncepcja edukacji osób dorosłych, ale również świadomość edukacyjna oraz motywacja kształceniowa wśród uczestników procesu kształcenia. Obecnie edukacja osób dorosłych coraz rzadziej ujmowana jest jedynie jako forma uzupełnienia wykształcenia lub przekwalifikowania się. Coraz częściej staje się stylem życia, niekończącym się procesem rozwojowym, który ustawicznie dostosowywany jest do wymogów zewnętrznych oraz podmiotowych. Przemiany społeczne oraz postęp technologiczny wymuszają potrzebę ustawicznego dokształcania. Celem podnoszenia kwalifikacji jest z jednej strony rozwój zawodowy, zarządzanie własną aktywnością zawodową z drugiej zaś uzupełnienie wiedzy lub nabycie nowych kompetencji.

Celem pracy jest zaprezentowanie aktywności edukacyjnej pracowników stacji paliw powiatu słupeckiego na podstawie wyników badań własnych.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale opisane są kwalifikacje zawodowe w warunkach globalizacji rynku pracy, a więc: wyzwania globalizacji, wiedza, umiejętności a kwalifikacje zawodowe, kwalifikacje zawodowe a kompetencje, kompetencje kluczowe jako element standardów edukacyjnych, umiejętności jako zasadnicze elementy kwalifikacji zawodowych, kwalifikacje zawodowe kapitałem na współczesnym rynku pracy oraz edukacja dorosłych jako istotny element podnoszenia kwalifikacji.

W drugim rozdziale przedstawiona jest metodologia badań własnych, a więc: przedmiot i cel badań, problemy i hipotezy badania, metody i techniki badań, teren badań i dobór próby badawczej oraz organizacja i opis przebiegu badań.

W trzecim rozdziale zaprezentowane są wyniki badań własnych odnośnie aktywności edukacyjnej pracowników stacji paliw powiatu słupeckiego, a więc: analiza społeczno – demograficzna pracowników stacji paliw powiatu słupeckiego, formy aktywności edukacyjne pracowników stacji paliw powiatu słupeckiego, motywy i inicjatorzy podejmowanych aktywności edukacyjnych pracowników stacji paliw powiatu słupeckiego, oraz edukacja pracowników stacji paliw powiatu słupeckiego – skutki i aspiracje.

Współcześnie edukacja na stałe związana jest z aktywnością człowieka. Tempo zmian cywilizacyjnych, głównie w wyniku postępu technologicznego, sprawia, że jednostka musi elastycznie reagować na pojawiające się zmiany na rynku pracy i dostosowywać się do nowych wyzwań i wymagań. Wiąże się z tym ciągłe uzupełnianie i poszerzanie dotychczasowych kompetencji, przekwalifikowywanie się, a czasami nawet kilkakrotne zmienianie zawodu w ciągu całego życia.

Potrzeba nieustannego rozwoju zawodowego podkreślana jest zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i w wymiarze organizacyjnym. Wymiar indywidualny ważny jest z punktu widzenia interesów jednostki i roli, jaką pełni lub chce pełnić w wybranych układach społecznych. W szerszym kontekście rozwój zawodowy jednostki interpretowany jest w perspektywie rozwoju całej organizacji, której interesy determinować mogą ścieżkę kariery jednostki. Z idealnym wariantem mamy do czynienia wówczas, gdy potrzeby jednostki pokrywają się z celami i zadaniami stawianymi przez organizację.

Aktywność zawodowa i edukacyjna z jednej strony jest istotnym źródłem samorealizacji, z drugiej zaś stanowi źródło zagrożenia jako efekt niepewności związanej ze zmieniającymi się regułami gry i coraz wyższymi wymaganiami pracodawców, wymuszonymi postępem technologicznym oraz zagrożeniem bezrobociem lub wykluczeniem społecznym. Konsekwencją ustawicznych zmian jest nowa dla osób dorosłych sytuacja ciągłego weryfikowania i oceniania własnej wartości w kontekście wymagań zmiennego rynku pracy. Coraz częściej ludzie uczą się nie dlatego, że chcą, ale dlatego, iż wymaga się od nich tego. Przyjmując edukacyjny styl życia popadli w pułapkę ustawicznego kształcenia się, czasowe wstrzymanie aktywności edukacyjnej wzmaga ryzyko wykluczenia.

Bibliografia

  1. Aleksander T., Edukacja dorosłych, w: T. Pilch, (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, tom I, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2003.
  2. Babbie E., Podstawy badań społecznych, PWN, Warszawa 2008.
  3. Bauman Z., Globalizacja, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2000.
  4. Bauman Z., Glokalizacja, czyli komu globalizacja, a komu, lokalizacja, „Studia Socjolo­giczne” 1997 nr 3.
  5. Bengtsson J., Rynki pracy przyszłości: wyzwania polityki edukacyjnej, „Nauka i Szkolnic­two Wyższe” 1996 nr 7.
  6. Bogaj A., Kształcenie ogólne. Między tradycją a ponowoczesnością, IBE, Warszawa 2000.
  7. Bogaj M. (red.), Problemy standaryzacji w edukacji, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa 2003.
  8. Burszta W.J., Antropologia kultury, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2008.
  9. Czarnecki K., Karaś S., Prolesjologia w zarysie – rozwój zawodowy człowieka, Instytut Technologii Eksploatacji, Radom 1996.
  10. Duliniec E., Badania marketingowe w zarządzaniu przedsiębiorstwem, PWN, Warszawa 2001.
  11. Duliniec E., Postępowanie nabywców towarów konsumpcyjnych w krajach o gos­podarce rynkowej. Analiza marketingowa, SGPiS, Warszawa 1986.
  12. Edukacja dla Europy. Raport Komisji Europejskiej, Komitet Prognoz „Polska 2000 Plus” przy Prezydium PAN, Warszawa 1999.
  13. Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nanizanie, ocenianie, Warszawa 2003.
  14. Gnitecki J., Globalistyka, Wydawnictwo Naukowe PTP, Poznań 2002.
  15. Gołka M., Europa. Globalizacja, Wydawnictwo Humaniora, Poznań 1999.
  16. Gołka M., Kultura na przestrzeni globalnej, [w:] Społeczne problemy globalizacji, Z. Blok (red.), Wydawnictwo UAM, Poznań 2001.
  17. Griffin R.W., Podstawy zarządzania organizacjami, PWN, Warszawa 2004.
  18. Hague P.N., Jackson P., Badania rynku. Zrób to sam, Signum, Kraków 1992.
  19. Hill N., Alexander J., Pomiar satysfakcji i lojalności klientów, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2003.
  20. Kaczmarczyk S., Badania marketingowe. Metody i techniki, PWN, Warszawa 2003.
  21. Kempny M., Globalizacja [w:] Encyklopedia socjologii, t.1, Oficyna Naukowa, Warszawa 1998.
  22. Kołkowski L., Kwiatkowski S.M., Elementy teorii kształcenia zawodowego, IBE, Warszawa 1994.
  23. Kołkowski L., Nauczanie zawodu w systemie szkolnym, Warszawa 1986.
  24. Kopaliński W., Podręczny słownik wyrazów obcych, Wydawnictwo Rytm, Warszawa 2006.
  25. Kotler Ph., Marketing Podręcznik Europejski, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2002.
  26. Kruger H.H., Wprowadzenie w teorie i metody badawcze nauk o wychowaniu, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2005.
  27. Kurasz I., Edukacja dorosłych wobec problemów globalizacji, w: W. Horyń, J. Maciejewski, (red.), Andragogika w ujęciu interdyscyplinarnym, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2007.
  28. Kurianiuk J., Problemy kształcenia zawodowego w Stanach Zjednoczonych Ameryki Pół­nocnej, PWN, Warszawa 1981.
  29. Kwaśnica R., Dwie racjonalności, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1987.
  30. Kwaśnica R., Ku pytaniom o psychopedagogiczne kształcenie nauczycieli, (w:) Ku pedagogii pogranicza, (red.) Z. Kwieciński, L. Witkowski, UMK, Toruń 1990.
  31. Kwiatkowski S. M., Woźniak I. (red.), Standardy kwalifikacji zawodowych i standardy edukacyjne. Relacje – modele – aplikacje, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa 2002.
  32. Kwieciński Z., Socjopatologia edukacji, Edytor, Warszawa 1992.
  33. Lesochina L.N., Społeczeństwo ludzi wykształco­nych? Społeczne uwarunkowania edukacji, Wydawnic­two Adam Marszałek, Warszawa-Toruń 1997.
  34. Liberska B., Globalizacja – siły sprawcze i mechanizmy [w:] Globalizacja. Mechanizmy i wyzwania, B. Liberska (red.), PWE, Warszawa 2002.
  35. Martin H.P., Schumann H., Pułapka globalizacji, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1999.
  36. Maruszewski M., Reykowski J., Tomaszewski T., Psychologia jako nauka o człowieku, KiW, Warszawa 1966.
  37. Męczkowska A., w: T. Pilch, (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, tom II, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2003.
  38. Milic- Czerniak R., Marketingowe badania bezpośrednie – zastosowania, Difin, Warszawa 2005.
  39. Misztal B., Teoria socjologiczna a praktyka społeczna, Wydawnictwo Universitas, Kraków 2000.
  40. Nowacki T., Zawodoznastwo, Instytut Technologii Eksploatacji, Radom 1999.
  41. Nowak S. (red.), Metody badań socjologicznych, PWN, Warszawa 1965.
  42. Nowak S., Metodologia badań społecznych, PWN, Warszawa 2007.
  43. Okoń W., Słownik pedagogiczny, PWN, Warszawa 1981.
  44. Oppenheim A.N., Kwestionariusze, wywiady, pomiary postaw, Zysk i S-ka, Poznań 2004.
  45. Palka S., Metodologia badania, GWP, Gdańsk 2006.
  46. Penc J., Kreowanie zachowań w organizacji, Placet, Warszawa 2001.
  47. Pietrusiński Z., Psychologia sprawnego myślenia, Wiedza Powszechna, Warszawa 1961.
  48. Pilch T., Zasady badań pedagogicznych, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1998.
  49. Półturzycki J., Kierunki i tendencje przemian współczesnej edukacji dorosłych, w: J. Saran (red.), Edukacja dorosłych – teoria i praktyka w okresie przemian, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2000.
  50. Ratyński Wł., Psychologiczne i socjologiczne aspekty zarządzania, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005.
  51. Romański T., Kowalski P., Marketing dla menedżerów, PWN, Warszawa-Łódź 2000.
  52. Sęk H., Zespół wypalenia zawodowego. Wprowadzenie teoretyczne, w: H. Sęk (red.): Wypalenie zawodowe. Psychologiczne mechanizmy i uwarunkowania, Zakład Wydawniczy K. Domke, Poznań 1996.
  53. Słownik współczesnego języka polskiego, Przegląd Redaer’s Digest, Warszawa 2001.
  54. Słownik wyrazów obcych, Warszawa 1995.
  55. Sobol E. (red.), Mały słownik języka polskiego, PWN, Warszawa 2002.
  56. Standardy osiągnięć szkolnych. Materiały do dyskusji, MEN, Warszawa 1997.
  57. Starosta P., Globalizacja i nowy komunitaryzm, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 3/2000.
  58. Stern W., Inteligencja dzieci i młodzieży, Książnica-Atlas, Warszawa 1927.
  59. Strykowska M., Globalizacja a kariery zawodowe, W: Z. Blok (red.): Społeczne problemy globalizacji, Wydawnictwo UAM, Poznań 2001.
  60. Szewczuk W., (), Encyklopedia psychologii, Fundacja Innowacja, Warszawa 1998.
  61. Wachowiak, Profesjonalny menedżer. Umiejętność pełnienia ról kierowni­czych, Difin, Warszawa 2001.
  62. Wiatrowski Z., Kwalifikacje i kompetencje zawodowe, w: T. Pilch, (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, tom II, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2003.
  63. Wierzbicka E. (red.), Słownik współczesnego języka polskiego, II, PWN, Warszawa 1998.
  64. Wojnar I. (red.), Edukacja wobec wyzwań XXI wieku, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 1997.
  65. Ziółkowski M., Globalizacja a przemiany struktury społecznej we współczesnej Polsce [w:] Spo­łeczne problemy globalizacji, Blok Z. (red.), Wydawnictwo UAM, Poznań 2001.

Aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych

Wstęp 3

Rozdział I. POJĘCIE NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI 5
1.1. Koncepcja zdrowia, choroby i niepełnosprawności 5
1.2. Klasyfikacja funkcjonowania i niepełnosprawności. Standardy międzynarodowe 11
1.3. Charakterystyka społeczno-demograficzna zjawiska niepełnosprawności 21
1.4. Wpływ nauk społecznych i psychologiczno-pedagogicznych na edukację i pomoc specjalną 23
1.5. Strategia społeczna państw Unii Europejskiej w odniesieniu do niepełnosprawności człowieka 26

Rozdział II. FUNKCJONOWANIE OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W PRZESTRZENI ŻYCIOWEJ I SPOŁECZNEJ 29
2.1. Dojrzałość społeczno-emocjonalna 29
2.2. Podmiotowe relacje w systemie rodzinnym 33
2.3. Projektowanie własnego życia 35
2.4. Niepełnosprawny w systemie pomocy i społecznego wsparcia 39
2.5. Aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych 42

Rozdział III. METODOLOGIA BADAŃ WŁASNYCH 49
3.1. Przedmiot i cel badań 49
3.2. Problemy, hipotezy badawcze 50
3.3. Metody, techniki, narzędzia badawcze 51
3.4. Charakterystyka środowiska badawczego 52

Rozdział IV. AKTYWIZACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W ŚWIETLE BADAŃ WŁASNYCH 55
4.1. Wyniki badań ankietowych 55
4.2. Opis dwóch skrajnych niepełnosprawności metodą indywidualnych przypadków 63
4.3. Podsumowanie i propozycje zmian w zakresie aktywizacji zawodowej niepełnosprawnych 65

Zakończenie 68
Bibliografia 70
Spis tabel 76
Spis rysunków 77
Aneks 78

Wstęp

Bezrobocie jest zjawiskiem występującym we wszystkich krajach o gospodarce rynkowej. Rezerwowa armia pracy mieszcząca się w pewnych, dopuszczalnych społecznie, granicach spełnia na rynku pracy rolę czynnika zmniejszającego nacisk zatrudnionych na płace i poprawę warunków pracy oraz podnoszącego dyscyplinę pracy. Nie ma jednak jasności — ani w nauce, ani w praktyce — gdzie przebiega owa dopuszczalna granica. Nie udało się także, jak dotychczas, znaleźć odpowiedzi na pytanie, co zrobić w sytuacji, gdy skala bezrobocia przekracza granice akceptowane społecznie oraz zagraża bezpieczeństwu socjalnemu znacznej części społeczeństwa i utrzymaniu pokoju społecznego.

Bezrobocie jest zjawiskiem zarówno ekonomicznym, jak i społecznym. Bezrobocie jako zjawisko społeczne było, od dawna, ważnym przedmiotem moich zainteresowań badawczych. Motywem napisania niniejszej pracy była chęć podzielenia się zdobytą przeze mnie wiedzą dotyczącą społecznych aspektów bezrobocia. Wydaje się, iż początek i koniec zmian na rynku pracy wyznaczyły dwie istotne granice – pierwszą była zmiana ustroju w Polsce, wprowadzenie gospodarki rynkowej i pojawienie się masowego bezrobocia rynkowego, natomiast drugą granicą stało się wejście naszego kraju do Unii Europejskiej. Były to lata transformacji, w których społeczeństwo polskie najpierw przeżyło szok wywołany gwałtownym ujawnieniem się zjawiska masowego bezrobocia rynkowego i jego dynamicznym wzrostem, natomiast później zaczęło uczyć się żyć w sytuacji nasilającego się zagrożenia przymusowym brakiem pracy. W analizowanym okresie stworzono także w Polsce ramy instytucjonalno-prawne dla realizacji zadań polityki społecznej państwa w dziedzinie przeciwdziałania bezrobociu.

Aktywność zawodowa osoby niepełnosprawnej jest jednym z warunków uzyskania przez osobę niepełnosprawną samodzielności i niezależności. Osoby niepełnosprawne nie mogą być z tej prawidłowości wyłączone, wręcz przeciwnie, wydaje się ona szczególnie dla nich ważna w kontekście normalizacji życia.

Celem pracy jest zaprezentowanie zagadnienia aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych.

Praca składa się z czterech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale opisane jest pojęcie niepełnosprawności, a więc: koncepcja zdrowia, choroby i niepełnosprawności, klasyfikacja funkcjonowania i niepełnosprawności – standardy międzynarodowe, charakterystyka społeczno-demograficzna zjawiska niepełnosprawności, wpływ nauk społecznych i psychologiczno-pedagogicznych na edukację i pomoc specjalną oraz strategia społeczna państw Unii Europejskiej w odniesieniu do niepełnosprawności człowieka.

W drugim rozdziale przedstawione jest funkcjonowanie osób niepełnosprawnych w przestrzeni życiowej i społecznej, a więc: dojrzałość społeczno-emocjonalna, podmiotowe relacje w systemie rodzinnym, projektowanie własnego życia, niepełnosprawny w systemie pomocy i społecznego wsparcia oraz aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych.

W trzecim rozdziale zaprezentowana jest metodologia badań własnych, a więc: przedmiot i cel badań, problemy, hipotezy badawcze, metody, techniki, narzędzia badawcze oraz organizacja i przebieg badań.

W czwartym rozdziale zawarte są wyniki badań własnych w zakresie aktywizacji osób niepełnosprawnych, a więc: wyniki badań ankietowych, opisanie dwóch skrajnych niepełnosprawności metodą indywidualnych przypadków oraz podsumowanie i propozycje zmian w zakresie aktywizacji zawodowej niepełnosprawnych.

Praca oraz szeroko rozumiana aktywność społeczna ma podstawowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania psychicznego i społecznego osób pełnosprawnych, jak i niepełnosprawnych. Wszyscy posiadają pewne aspiracje, indywidualne potrzeby i zainteresowania. Zatrudnienie daje poczucie sprawstwa, bycia potrzebnym, jest źródłem pozytywnej samooceny, istotnym elementem na drodze do samorealizacji. Mimo to osoby niepełnosprawne wciąż często spotykają się z nierównością i dyskryminacją w dziedzinie zatrudnienia. Aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych jest więc istotnym zagadnieniem w polityce społecznej. W naszym kraju następuje wiele pozytywnych zmian w zakresie aktywizacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych. Po pierwsze, ich wyrazem jest dążenie do integracji i aktywizacji osób z niepełnosprawnością na wszystkich płaszczyznach rynku pracy. Następnie, podejmowane są działania, które mają na celu zmianę postaw pracodawców. W końcu, należy podkreślić ważną rolę organizacji pozarządowych oraz instytucji rynku pracy w zakresie zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Mimo wzrostu zainteresowania zagadnieniem aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych, wciąż istnieje wiele obszarów wymagających dalszych badań i lepszych rozwiązań.

Bibliografia

  1. Aleksandrowicz J., Nie ma nieuleczalnie chorych, PZWL, Warszawa 1982.
  2. Antonovsky A., Poczucie koherencji jako determinanta zdrowia, w: I. Heszen-Niejodek, H.Sęk (red.), Psychologia zdrowia, PWN, Warszawa 1997.
  3. Baker J., Gaden G., Integracja a równość społeczna, w: G. Fairbairn, S. Fairbairn, Integracja dzieci o specjalnych potrzebach. Wybrane zagadnienia etyczne, WSiP, Warszawa 2000.
  4. Balcerzak-Paradowska B., Głogosz D., Problemy rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym, w; Balcerzak-Pardaowska B. (red.), Sytuacja osób niepełnosprawnych w Polsce, IPiSS, Warszawa 2002.
  5. Bańko M. i in., Słownik Języka Polskiego. Tom 3., PWN,.Warszawa2007.
  6. Barents C., Mercer G., Niepełnosprawność, Wydawnictwo Sic, Warszawa 2008.
  7. Bedirhan Ustunt T., Międzynarodowa Klasyfikacja Uszkodzeń, Aktywności i Uczestnictwa ICIDH-2.
  8. Błeszyńska K., Niepełnosprawność, w: D. Lalak, Pilch T. (red.), Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, Warszawa 1999.
  9. Błeszyński J.J., Rodzina jako środowisko osób z autyzmem. Aspekt wychowawczo-teoretyczny, Stentor, Toruń 1999.
  10. Brzezińska A., Bardziejowska M., Ziółkowska B., Zagrożenia rozwoju w okresie dorastania, Fundacja Humanior, Poznań 2003.
  11. Buhler C., Bieg życia ludzkiego, PWN, Warszawa 1999.
  12. Chłopkiewicz M., Osobowość dzieci i młodzieży – rozwój i patologia, WSiP, Warszawa 1987.
  13. Chodkowska M., Dziecko niepełnosprawne w rodzinie. Socjalizacja i rehabilitacja, UMCS, Lublin 2004.
  14. Cichocka, Realizacja zadań w zakresie rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych w świetle badań NIK, praca magisterska, IPSUW, Warszawa 2003.
  15. Coleman J.C., Dojrzewanie, [w:] P.E. Bryant, A.M. Colman (red.), Psychologia rozwojowa, Zysk i S-ka, Poznań 1997.
  16. Czapiński J., Makropsychologia czyli psychologia zmiany społecznej, w: M. Lewicka, J. Grzelak (red.), Jednostka i społeczeństwo, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2002.
  17. Czerwińska-Jasiewicz M., Cele i plany życiowe młodzieży w kontekście rozwoju orientacji przyszłościowej, [w:] L. Wojciechowska (red.), Spostrzeganie zjawisk świata społecznego przez dzieci, młodzież i młodych dorosłych, Wydawnictwo UW, Warszawa 2003.
  18. Dega W., Koncepcja rehabilitacji, w: K. Malinowska, W. Dega (red.), Rehabilitacja medyczna, PZWL, Warszawa 1998.
  19. Dębska U. i in., Jest taki ktoś wśród nas, „Jak być człowiekiem”, nr 46/2001.
  20. Dębska U., „Wiedział, co zrobić ze swoim życiem”. Obecność chorych i niepełnosprawnych w kulturze, w: J. Baran, S. Olszewski, (red.), Świat pełen znaczeń – kultura i niepełnosprawność, Impuls, Kraków 2006.
  21. Doroszewska J., Pedagogika specjalna, Ossolineum, Gdańsk 1981.
  22. Doroszewska J., Pedagogika specjalna, PWN, Warszawa 1981.
  23. Dykcik W., Pedagogika specjalna, Wydawnictwo naukowe UAM, Poznań 2001.
  24. Dykcik W., Społeczno równych szans – podstawowe kierunki i zasady zaspokajania potrzeb osób niepełnosprawnych, ,,Nasze forum”, Nr 3-4, 2005.
  25. Egan G., Kompetentne pomaganie, Zysk i S-ka, Poznań 2002.
  26. Firkowska-Mankiewicz A., Potrzeby specjalne w klasie – materiały szkoleniowe dla nauczycieli, WSPS, Warszawa 1995.
  27. Frąckiewicz L., Zatrudnienie osób niepełnosprawnych w okresie transformacji, Interart, Warszawa 1996; Niepełnosprawność a praca (w:) S. Borkowska (red.), Przyszłość pracy w XXI wieku, IPiSS, GUS, Warszawa 2004.
  28. Frydrychowicz A., Jaworski J., Wojnarowska T., Matuszewski A., Inwentarz zainteresowania, Wydawnictwo RM, Warszawa 1994.
  29. Golinowska S., Zabezpieczenie społeczne osób niepełnosprawnych, „Polityka Społeczna”, nr 4/2001.
  30. Grodner M., O normalności w postępowaniu z osobami upośledzonymi umysłowo, ,,Problemy Rehabilitacji Społecznej i Zawodowej, Nr 4.
  31. Gurycka A, A. Tarnowski, Funkcja regulacyjna światopoglądu, [w:] A Gurycka, Typologie i funkcje obrazu świata w umyśle człowieka, Zysk i S-ka, Poznań 1998.
  32. Gustavsson A., Zakrzewska-Manterys E., Upośledzenie w społecznym zwierciadle, PWN, Warszawa 1997.
  33. Harwas-Napierała B., Trempała J. (red.), Psychologia rozwoju człowieka, PWN, Warszawa 2003.
  34. Hulek A., Badanie naukowe nad osobami niepełnosprawnymi i ich znaczenie dla systemu oświatowego, Biuletyn informacyjny TWK, Nr 4, Warszawa 1980.
  35. Hulek A., Stan obecny i kierunki przebudowy kształcenia specjalnego w szkole masowej, WAP, Kraków1989.
  36. Hulek A., Świat ludziom niepełnosprawnym: Międzynarodowy rok -1981 i Dekada Narodów Zjednoczonych (1983 -1992) inwalidów i osób niepełnosprawnych, Warszawa 1992.
  37. Hurlock E.B., Rozwój dziecka, Warszawa 1985.
  38. Jackowska E., Wychowawcze funkcjonowanie rodziny dziecka przystosowanego społecznie, ,,Psychologia społeczna”, nr 4/1977.
  39. Januszko L., Niepełnosprawność – aspekt epidemiologiczny, biologiczny i społeczny, w; Waszkowski H. (red.), Niepełnosprawni na progu wejścia Polski do Unii Europejskiej, PTWK, Warszawa-Rzeszów 2004.
  40. John-Borys M., Koncepcja zdrowych i choroby u dorastających, Uniwersytet Śląski, Katowice 2002.
  41. Jończyk J., Prawo pracy, PWN, Warszawa 1995.
  42. Juczyński Z., Psychologia zdrowia, w: Szewczuk W. (red.), Encyklopedia psychologii, WSiP, Warszawa 1998.
  43. Kawczyńska-Butrym Z., Niepełnosprawność – specyfika pomocy społecznej, WSiP, Warszawa 1996.
  44. Kawula S., człowiek w relacjach socjopedagogicznych, Akapit, Toruń 2004.
  45. Kołaczek B., Kowalski J., Rynek pracy osób niepełnosprawnych. Sytuacje klęsk żywiołowych, IPiSS, Warszawa 1999.
  46. Kosakowski Cz., Węzłowe problemy pedagogiki specjalnej, UMK, Toruń 2003.
  47. Kościelak R., Funkcjonowanie psychospołeczne osób niepełnosprawnych umysłowo, WSiP, Warszawa 1996.
  48. Kowalik S., Psychospołeczne podstawy rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Psychologiczne podstawy rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Interart, Warszawa 1996.
  49. Krause A., Człowiek niepełnosprawny wobec przeobrażeń społecznych, Impuls, Kraków 2004.
  50. Król M., Przybyłka A., Rynek pracy osób niepełnosprawnych, ,,Polityka Społeczna” nr 12/2000.
  51. Kurzynowski A., Osoby niepełnosprawne w polityce, w: J. Auleytner, J. Mikulski, Polityka społeczna wobec osób niepełnosprawnych. Droga do integracji, Warszawa 1996.
  52. Kuźnik M., Projektowanie własnego życia jako forma działalności u progu dorosłości, [w:] A. Brzezińska, K. Appelt, J., Wojciechowska (red.), Szanse i zagrożenia rozwoju w okresie dorastania, Poznań 2002.
  53. Lis-Turlejska M., Specyfika następstw skrajnego stresu – historia poglądów, M. Lewicka, J. Grzelak (red.), Jednostka i społeczeństwo, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2002.
  54. Łobocki M., Metody badań pedagogicznych, PWN, Warszawa
  55. Maciarz A., Dziecko przewlekle chore. Opieka i wsparcie, Żak, Warszawa2006.
  56. Majewski T., Międzynarodowa klasyfikacja uszkodzeń, niepełnosprawności i upośledzeń – problemy i nowe propozycje, ,,Problemy Rehabilitacji Społecznej i Zawodowej”, Nr 1., 1998.
  57. Maruszewski M., Reykowski J., Tomaszewski T. (red.), Psychologia jako nauka o człowieku, KiW, Warszawa 1967.
  58. Mądrzycki M., Osobowość jako system tworzący i realizujący plany, Wydawnictwo UG, Gdańsk 1996.
  59. Milanowska K., Kierunki polityki i działań na rzecz osób niepełnosprawnych i ich integracji ze społeczeństwem, w: H. Waszkowski (red.), niepełnosprawni na progu wejścia polski do Unii Europejskiej, PTWK, Warszawa-Rzeszów 2004.
  60. Muszalski W, Prawo socjalne, PWN, Warszawa 1999.
  61. Nowak A., Bezrobocie wśród niepełnosprawnych, UŚ, Katowice 2002.
  62. Nowakowska M., Psychologiczne aspekty chorób przewlekłych, trwałego upośledzenia zdrowia oraz chorób nieuleczalnych i zagrażających życiu, w: M. Jarosz (red.), Psychologia lekarska, PWN, Warszawa 1983.
  63. Obuchowska I., Adolescencja, [w:] B. Harwas-Napierała, J. Trempała (red.), Psychologia rozwoju człowieka, PWN, Warszawa 2003.
  64. Okoń W., Zarys dydaktyki ogólnej, Instytut Pedagogiki PZWS, Warszawa 1968.
  65. Ossowski R., Teoretyczne i praktyczne podstawy rehabilitacji, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Bydgoszcz 1999.
  66. Paszkowicz A., O prawach osób niepełnosprawnych, Zeszyty naukowe Politechniki Poznańskiej, Humanistyka i Nauki Społeczne 2001; Nr 50.
  67. Piecuch Cz., Sytuacja egzystencjalna człowieka w wieku dojrzałym, w: Gałdowa A. (red.), Psychologiczne i egzystencjalne problemy człowieka dorosłego, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 2005.
  68. Pilch T. i in., Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku. Tom 3, Wydawnictwo Akademickie ,,Żak”, Warszawa 2004.
  69. Pilch T., Zasady badań pedagogicznych, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 1998.
  70. Pilecka W., Przewlekła choroba somatyczna w życiu i rozwoju dziecka, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 2002.
  71. Przybylski S., Tendencje występujące w kształceniu dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością w krajach Europy Zachodnie, w: Pańczyk (red.), Tożsamość polskiej pedagogiki specjalnej progu XXI wieku, WSPS, Warszawa 1998.
  72. Raport – Prawa osób z niepełnosprawnością intelektualną. Dostęp do edukacji i zatrudnienia., Warszawa 2005.
  73. Rysz-Kowalczyk B. (red.), Leksykon Polityki Społecznej, IPS UW, Warszawa 2001.
  74. Sadowski Z., Wach T., Leksykon pracy,  bezrobocia i zabezpieczenia społecznego, Wyd. Biblioteczka Pracownicza, Warszawa 2003.
  75. Szczepankowski B., Niesłyszący twórcy kultury – wybitni malarze XIX i XX wieku, w: J. Baran, S. Olszewski, (red.), Świat pełen znaczeń – kultura i niepełnosprawność, Impuls, Kraków 2006.
  76. Serajski J., Wybrane zagadnienia opieki nad dzieckiem przewlekle chorym i niepełnosprawnym ruchowo, w: Eckert U., Poznański K. (red.), pedagogika specjalna w Polsce: Wybrane zagadnienia z przeszłości i współczesności oraz tendencje rozwoju, WSPS, Warszawa 1992.
  77. Sęk H., Wprowadzenie do psychologii klinicznej, PWN, Warszawa 2005.
  78. Sękowska Z., Wprowadzenie do pedagogiki specjalnej, WSPS, Warszawa 1998.
  79. Sokołowska M., Zdrowie a społeczeństwo. Zarys wybranych problemów, PZWL, Warszawa 1972.
  80. Speck O., Niepełnosprawni w społeczeństwie. Podstawy orto-pedagogiki, GWP, Gdańsk 2005.
  81. Sutton C., Psychologia dla pracowników socjalnych, PWN, Warszawa 2004.
  82. Syrek E., Zdrowie, w: Lalak D., Pilch T. (red.), Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, Żak, Warszawa 1999.
  83. Tillmann K.J., Teorie socjalizacji. Społeczeństwo, instytucja, upodmiotowienie, PWN, Warszawa1996.
  84. Wapiennik E., Piotrowicz R., Niepełnosprawni – pełnosprawny obywatel Europy, Uniwersytet Gdański, Warszawa 2002.
  85. Zaborowski Z., Współczesne problemy psychologii społecznej i psychologii osobowości, PWN, Warszawa 1994.
  86. Zaczyński W., Praca badawcza nauczyciela, WSiP, Warszawa 1968.
  87. Zaleski Z., Psychologia zachowań celowych, PWN, Warszawa 1991.
  88. Zatrudnienie osób niepełnosprawnych w okresie transformacji, Interart, Warszawa 1996.
  89. Żebrowska M., Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, PWN, Warszawa 1996.

***

  1. Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
  2. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.97.123.776 z późn. zm.).

Aktywizacja bezrobotnych na terenie gminy Chynów

Wstęp 2

Rozdział I. Bezrobocie – aspekty pojęciowe 4
1.1. Pojęcie i znaczenie bezrobocia 4
1.2. Typy bezrobocia 13
1.3. Przyczyny bezrobocia 18
1.4. Bezrobocie wyzwaniem dla polityki społecznej 21
1.5. Aktywizacja zawodowa bezrobotnych 27

Rozdział II. Metodologia badań własnych 34
2.1. Cel i przedmiot badań 34
2.2. Problemy i hipotezy badawcze 35
2.3. Metody, techniki i narzędzia badawcze 42
2.4. Charakterystyka środowiska badawczego 45

Rozdział III. Analiza wyników badań 52
3.1. Przyczyny bezrobocia na terenie Gminy Chynów 52
3.2. Skutki bezrobocia 55
3.3. Aktywizacja bezrobotnych na terenie Gminy Chynów 58

Zakończenie 63
Bibliografia 66
Spis tabel 70
Spis map 71
Załącznik 72

Wstęp

Zjawisko bezrobocia należy do najbardziej palących problemów społecznych każdego wieku. Zjawisko bezrobocia towarzy­szyło procesom rozwoju gospodarczego, choć jego skala podlegała silnym wahaniom. Wysoka ranga problemu bezrobocia wynika z ekono­micznego, społecznego i politycznego znaczenia tego zjawiska. Bezrobocie nie tylko wpływa na standard życia ludności i dynamikę rozwoju gospodarczego, ale w istotnej mierze decyduje o nastrojach społecznych i popularności rządów. To właśnie z tych względów jest ono przedmiotem zainteresowania polityki gospodarczej państwa, próbującej ograniczyć rozmiary tego zjawiska. Problematyka bezrobocia od dawna przyciąga uwagę teorii ekonomii. Pierwsze całościowe próby interpretacji bezrobocia pojawiły się na gruncie tradycyjnej ekonomii neoklasycznej, ale już w ekonomii klasycznej wykorzy­stanie zasobów siły roboczej stanowiło ważny kierunek analizy. Od tamtych czasów badania nad funkcjonowaniem rynku pracy i wykorzystaniem siły roboczej są obecne w całym okresie rozwoju teorii ekonomii. Podejmowane są próby zrozumienia istoty bezrobocia, form jego przejawia­nia się, przyczyn jego powstawania i mechanizmów utrwa­lania się, a ponadto formułowane są wskazówki i postulaty pod adresem polityki gospodarczej w celu redukcji tego zjawiska.

Celem pracy jest zaprezentowanie zagadnienia aktywizacji bezrobotnych na terenie Gminy Chynów.

Praca składa się z trzech rozdziałów.

W pierwszym rozdziale opisane jest bezrobocie – w świetle literatury, a więc: pojęcie i znaczenie bezrobocia, typy bezrobocia, przyczyny bezrobocia, bezrobocie wyzwaniem dla polityki społecznej oraz aktywizacja zawodowa bezrobotnych.

W drugim rozdziale przedstawiona jest metodologia badań własnych, a więc: cel i przedmiot badań, problemy i hipotezy badawcze, metody, techniki i narzędzia badawcze oraz charakterystyka środowiska badawczego.

W trzecim rozdziale dokonana jest analiza wyników badań, a więc: przyczyny bezrobocia na terenie Gminy Chynów, skutki bezrobocia oraz aktywizacja bezrobotnych na terenie Gminy Chynów.

Bezrobocie jest zjawiskiem występującym we wszystkich krajach o gospodarce rynkowej. Rezerwowa armia pracy mieszcząca się w pewnych, dopuszczalnych społecznie, granicach spełnia na rynku pracy rolę czynnika zmniejszającego nacisk zatrudnionych na płace i poprawę warunków pracy oraz podnoszącego dyscyplinę pracy. Nie ma jednak jasności — ani w nauce, ani w praktyce — gdzie przebiega owa dopuszczalna granica. Nie udało się także, jak dotychczas, znaleźć odpowie­dzi na pytanie, co zrobić w sytuacji, gdy skala bezrobocia przekracza granice akcep­towane społecznie oraz zagraża bezpieczeństwu socjalnemu znacznej części społe­czeństwa i utrzymaniu pokoju społecznego.

W naszym kraju w ciągu zaledwie kilku lat, stało się naj­poważniejszym problemem ekonomicznym i społecznym. Masowe i trwałe bezro­bocie jest ceną, którą polskie społeczeństwo płaci za transformację ustrojową i wprowadzenie gospodarki rynkowej. Ogromna skala bezrobocia i odczuwane coraz bardziej dotkliwie jego negatywne konsekwencje gospodarcze i społeczne sprawiają, że zjawisko to przekroczyło już w Polsce próg tolerancji oraz uważane jest za największą plagę naszego życia.

Od kiedy na świecie pojawiło się bezrobocie, ekonomiści badają jego źródła i szukają środków umożliwiających jego ograniczenie lub likwidację.

Masowe i szybkie pojawienie się bezrobocia na początku transformacji go­spodarki polskiej było związane z wieloma czynnikami, w tym także załamaniem się produktu krajowego brutto. Można było zatem oczekiwać, że wraz z ożywie­niem gospodarczym stopa bezrobocia zacznie się obniżać i jego zakres maleć. Wiadomo, że część bez­robocia nie zanika wraz ze wzrostem produktu, ale utrzymuje się w dłuższym okresie w każdej z faz cyklu koniunkturalnego. Zainteresowanie tematem bezrobocia wynika z kilku ważnych powodów. Po pier­wsze, gospodarki w okresie transformacji poddawane są rozmaitym wstrząsom popytowym i podażowym, rezultatem czego może być duża skala niedopasowań na rynku pracy i pojawienie się bezrobocia strukturalnego. Po drugie, nie da się zmniejszyć tego typu bezrobocia wyłącznie poprzez szybki wzrost gospodarczy. Po trzecie, z uwagi na uporczywość występowania ten rodzaj bezrobocia niesie ze sobą najbardziej dolegliwe skutki ekonomiczne i społeczne tak na poziomie mikroekonomicznym, jak i makroekonomicznym, w tym dla cen, finansów pub­licznych, prywatyzacji, konkurencyjności gospodarki, bilansu płatniczego itd.

Bibliografia

  1. Auleytner J., Polska polityka społeczna: ciągłość i zmiany, WSP TWP PTPS, Warszawa 2004.
  2. Babbie E., Podstawy badań społecznych, PWN, Warszawa 2008.
  3. Bańko M., (red.), Słownik języka polskiego, tom 1, PWN, Warszawa 2007.
  4. Blaug M., Teoria ekonomii. Ujęcie retrospektywne, 2, Wydawnic­two Naukowe PWN, Warszawa 2000.
  5. Czuma Ł., Niemarksistowska teoria ekonomii. Podręcznik nie tylko dla studentów, Niezłomni, Warszawa 1989.
  6. Danecki J., Kwestie społeczne. Wybrane zagadnienia teoretyczne (w:) Gorlach K., A.M. Pyrć (red.), Węzłowe kwestie społeczne wsi polskiej u progu XXI wieku, Instytut Socjologii UJ, Kraków 2000.
  7. Duliniec E., Badania marketingowe w zarządzaniu przedsiębiorstwem, PWN, Warszawa 2001.
  8. Duliniec E., Postępowanie nabywców towarów konsumpcyjnych w krajach o gos­podarce rynkowej. Analiza marketingowa, SGPiS, Warszawa 1986.
  9. Dziewięcka-Bokun L., Rola państwa w realizacji polityki społecznej w okresie transfor­macji ustrojowej w Polsce (w:) L. Dziewięcka-Bokun, K. Zamorska (red.), Polityka społeczna. Teksty źródłowe, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław 2003.
  10. Dziewięcka-Bokun L., Systemowe determinanty poli­tyki społecznej, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław 2000.
  11. Gilejko L., Praca — między przymusem a szansami awansu, „Problemy Polityki Społecznej. Stu­dia i Dyskusje” nr 7/2004.
  12. Goszczyńska M., Poczucie jakości życia u bezrobotnych, „Polityka Społeczna”, 1996 nr 1
  13. Gośkowski J., Machowska K.M., Społeczeństwo wiedzy a społe­czeństwo informatyczne (w:) Chyrowicz B. (red.), Społeczeństwo informatyczne: szansa czy zagrożenie, TN KUL, Lublin 2003.
  14. Hague P.N., Jackson P., Badania rynku. Zrób to sam, Signum, Kraków 1992.
  15. Hill N., Alexander J., Pomiar satysfakcji i lojalności klientów, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2003.
  16. Kaczmarczyk S., Badania marketingowe. Metody i techniki, PWN, Warszawa 2003.
  17. Kotler Ph., Marketing Podręcznik Europejski, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2002.
  18. Kryńska E., (red.), Mobilność zasobów pracy, IPiSS, Warszawa 2000.
  19. Kryńska E., Zmiany w obszarze zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu; w kierunku równowagi na rynku pracy (w:) M. Rymsza (red.), Reformy społeczne. Bilans dekady, ISP, Warszawa 2004.
  20. Księżopolski M., Co dalej z polityką społeczną w Polsce? Od socjalistycznych gwarancji do patemalistyczno-rynkowej hybrydy (w:) M. Rymsza (red.), Reformy społeczne. Bilans dekady, ISP War­szawa 2004.
  21. Kwiatkowski E., Bezrobocie, PWN, Warszawa 2002.
  22. Kwiatkowski E., Kwiatkowska W., Bezrobocie i jego skutki społeczno-ekonomiczne w okresie transformacji systemu społeczno-gospodarczego w Polsce, Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku, Zeszyty Naukowe, t. 10, 1998.
  23. Milic-Czerniak R., Marketingowe badania bezpośrednie – zastosowania, Difin, Warszawa 2005.
  24. Morawski W., Globalizacja i praca. Kontekstowa analiza świata pracy (w:) S. Borkowska (red.), Przyszłość pracy w XXI wieku, IPiSS, GUS, Warszawa 2004.
  25. Morawski W., Socjologia eko­nomiczna, PWN, Warszawa 2001.
  26. Nahotko S., Zarządzanie kosztami pracy w przedsiębiorstwie działającym w otoczeniu bezrobocia, Scentific Publishing Group, Gdańsk 2005.
  27. Nieciuński W., Dwie wizje Polski (w:) J. Auleytner (red.), O roztropną politykę społeczną, PTPS, Katowice 2002.
  28. Nowak S. (red.), Metody badań socjologicznych, PWN, Warszawa 1965.
  29. Nowak S., Metodologia badań społecznych, PWN, Warszawa 2007.
  30. Orczyk J., Próba identyfikacji dylematów w sferze zatrudnienia związanych z integracją Polski z Unią Europejską (w:) J. Orczyk, Dylematy zatrudnienia w warunkach postępującej integracji Polski z Unią Europejską, AE, Poznań 2001.
  31. Palka S., Metodologia badania, GWP, Gdańsk 2006.
  32. Pilch T., (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, tom I, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa 2003.
  33. Pilch T., Zasady badań pedagogicznych, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1998.
  34. Pisz W., Problemy społeczne transformacji w Polsce, AE Wrocławska, Opole 2001.
  35. Rawicz J., i in., (red.), Encyklopedia, tom 2, PWN, Warszawa 2007.
  36. Rifkin J., Koniec pracy. Schyłek siły roboczej na świecie i początek ery postrynkowęj, Dolnośląskie, Wrocław 2001.
  37. Rifkin J., Wiek dostępu. Nowa kultura hiperkapitalizmu, w której płaci się za każdą chwilę życia, Dolnośląskie, Wrocław 2003.
  38. Rysz-Kowalczyk B. (red.), Leksykon polityki społecznej, IPS UW, Warszawa 2001.
  39. Sadowski Z., Rządowy program poprawy w dziedzinie zatrudnienia, „Służba Pracownicza” nr 3/2004.
  40. Sadowski Z., Wach T., Leksykon pracy, bezrobocia i zabezpieczenia społecznego, Wydawnictwo Biblioteczka Pracownicza, Warszawa 2003.
  41. Słownik współczesnego języka polskiego, Przegląd Redaer’s Digest, Warszawa 2001.
  42. Socha M., Sztanderska U., Strukturalne podstawy bezrobocia w Polsce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000.
  43. Szewczuk Wł., (red.), Encyklopedia psychologii, Fundacja Innowacja, Warszawa 1998.
  44. Sztanderska U., Efektywność urzędów pracy w realizowa­niu aktywnej polityki rynku pracy. Wyniki badania ankietowego (w:) M. Bednarski (red.), Aktywne for­my przeciwdziałania bezrobociu w Polsce. Narzędzia i instytucje, IPiSS, Warszawa 1996.
  45. Szul R., Tucholska A., (red.), Rynek pracy w skali lokalnej, Scholar, Warszawa 2004.
  46. Szylko-Skoczny M., Polityka społeczna wobec bezrobocia w Trzeciej Rzeczypospolitej, Instytut Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2004.
  47. Szylko-Skoczny M., Zjawisko bezrobocia na lokalnych rynkach prac w latach 1991-1993, „Rynek Pracy”, nr 6,
  48. Wiśniewski Z., Deregulacja rynku pracy w krajach Unii Europejskiej (w:) K.W. Frieske (red.), Deregulacja polskiego rynku pracy, IKSS, Warszawa 2003.
  49. Bokszański, i in., (red.), Encyklopedia socjologii, tom 1, Oficyna Naukowa, Warszawa 1998.
  50. Zarychta H., Skutki i koszty bezrobocia na lokalnym rynku pracy, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne”, nr 6, 1994.
  51. Znaniecki F., Socjologia bezrobotnych, „Kultura i Społeczeństwo”, nr 1, 1992.

Akademik, jako środowisko kształtujące postawy tolerancji

Wstęp 2

Rozdział I. Teoretyczne aspekty środowiska społecznego i wychowawczego 4
1.1. Środowisko społeczne w ujęciu socjologicznym 4
1.2. Środowisko wychowawcze 9
1.3. Środowisko a postawy tolerancji 21

Rozdział II. Metodologiczne założenia badań 27
2.1. Przedmiot i cel badań 27
2.2. Problemy i hipotezy badawcze 30
2.3. Metody i techniki badań 36

Rozdział III. Opracowanie wyników badań własnych 43
3.1. Wyniki badań 43
3.2. Wskazania do wyników badań 48

Zakończenie 52
Bibliografia 56
Spis wykresów 58
ANEKS 59

Wstęp

Żyjemy w świecie pełnym zmian, w którym jednostka kształtuje swoje odniesienia, dokonując permanentnej autokreacji. W warunkach społeczeństwa ponowoczesnego tożsamość przestaje był trwałym stanem posiadania, lecz ma charakter elastycznego, otwartego, relacyjnego i twórczego procesu. W przedstawionej narracji istotne staje się nie tylko pytanie, czym jest tożsamość, ale w jaki sposób tożsamość się tworzy i zmienia, wskazując tym samym na wpływ zmian społecznych na proces konceptualizowania się tożsamości jednostki. Wysiłek samookreślenia, dla którego niezbędnym punktem odniesienia są „znaczący inni” i „nieobecni inni”, to proces „stawania się i wyboru siebie, proces, który spaja i integruje różnorodne, cząstkowe identyfikacje w coś, co jest czymś więcej, niż ich prostą sumą”.

Wielość kontekstów pojęcia „tożsamość” w literaturze humanistycznej wskazuje na kryzys tożsamości, jaki towarzyszy zwykle przeobrażeniom ładu społeczno-kulturowego i może stanowić najważniejszy wskaźnik „traumy kulturowej”. Jednostka staje wobec wyboru własnej tożsamości, podejmując walkę o ponowną jej rekonstrukcję, dąży do samookreślenia rozpatrywanego nie tylko, jako różnicę względem innych, ale również jako identyfikację względem siebie w czasie. Sytuacja zmiany kulturowego kontekstu procesów tożsamościowych skłania do przeanalizowania elementów konstytuujących poczucie tożsamości jednostki jako praktyki poznawczej, ze szczególnym uwzględnieniem jakości kryzysu tożsamości, będącego konsekwencją naruszonej integralności człowieka i jego „Ja” w sytuacji zmiany kulturowej.

Bez wątpienia tożsamość młodego człowieka w jakimś sensie kształtuje akademik i właśnie o nim traktuje niniejsza praca. Celem zasadniczym opracowania jest ukazanie akademika, jako środowiska kształtującego postawy tolerancji.

Praca składa się z trzech rozdziałów:

Rozdział pierwszy to teoretyczne aspekty środowiska społecznego i wychowawczego: środowisko społeczne w ujęciu socjologicznym, środowisko wychowawcze, środowisko a postawy tolerancji.

Rozdział drugi to metodologiczne założenia badań: przedmiot i cel badań, problemy i hipotezy badawcze, metody i techniki badań, charakterystyka badanej zbiorowości.

Rozdział trzeci to opracowanie wyników badań własnych: wyniki badań, wskazania do wyników badań.

Całość opracowania powstała w oparciu o literaturę fachową, artykuły prasowe, akty prawne oraz źródła ze stron WWW i analizy własne.