Wstęp 4

Rozdział I. Bezdomne matki – przyczyny bezdomności i sytuacja społeczna 6
1.1. Istota bezdomności 6
1.2. Przyczyny bezdomności 12
1.3. Skutki bezdomności 20
1.4. Rozmiary i ranga społeczna zjawiska 24

Rozdział II. Stosowane w Polsce i na świecie metody pomocy bezdomnym matkom 28
2.1. Dzieje walki z bezdomnością 28
2.2. Normy pomocy osobom bezdomnym 32
2.3. Pomoc instytucjonalna bezdomnym matkom 37
2.3.1. Domy Samotnej Matki 37
2.3.2. Miejskiej Schroniska dla Bezdomnych Kobiet 38
2.3.3. Schroniska dla Kobiet i Dzieci im. św. Brata Alberta 40
2.4. Programy wsparcia budowy lokali socjalnych 41
2.5. Integracja społeczna 43
2.6. Program Osłonowy Bezdomność 45

Rozdział III. Metodologia badań własnych 48
3.1. Metody i techniki badań stosowane w pedagogice 48
3.2. Charakterystyka badanej grupy i teren badań 50
3.3. Cele, problemy badawcze i hipotezy robocze 52
3.4. Metody badań stosowane w pracy 58

Rozdział IV. Wpływ pobytu w placówce opiekuńczej na usamodzielnienie się bezdomnych matek 62
4.1. Analiza wyników badań 62
4.2. Wnioski 79

Zakończenie 81

Bibliografia 83

Spis tabel 86

Spis rysunków 87

Aneksy 89

Wstęp

Bezdomność to bez wątpienia zjawisko społeczne godne zainteresowania, zarówno ze względów społecznych, ekonomicznych, jak i psychologicznych. Jednocześnie jest nadal jednym z tych zjawisk, które charakteryzują się niewielką liczbą opracowań, a przecież problem bezdomnych, ze względu na rosnące znaczenie gospodarki wolnorynkowej, może być zagrożeniem sytuacji socjalnej w państwie. Jak wskazują doświadczenia całej Europy Zachodniej, wielu bezdomnych nie zaliczało się od początku do tak zwanych ludzi marginesu. Stali się natomiast ofiarami niemożności przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej.

Zjawisko bezdomności stało się palącym problemem dzisiejszego świata, w którym trzy czwarte ludności żyje w skrajnej nędzy. Najbogatsze i najbardziej rozwinięte kraje nie potrafią rozwiązać tego problemu, który dotyka ludzi. Przejawia się on m.in. ogromnym cierpieniem z powodu głodu, wojen, kataklizmów a czasami jego źródłem są dyktatorskie rządy.

W ostatnich kilkunastu latach zjawisko bezdomności w Polsce stale się poszerza. Lata systemu totalitarnego, ciągłego ukrywania biedy doprowadziły do nagłego ujawnienia ogromu spustoszenia społeczeństwa. Jak się dzisiaj okazuje te spokojne lata dochodzenia do „dobrobytu” były znieważaniem i degradowaniem godności osoby człowieka i jego rodziny.

Zmiana systemu ujawniła między innymi rzeczywistą skalę ubóstwa w Polsce. Bezdomność nie dotyczy tylko bezdomnych samotnych, opuszczonych przez najbliższych. Większość z nich ma rodziny, własne dzieci, które też cierpią z powodu braku ojca, matki. Wychowanie w rodzinie niepełnej niesie z sobą uszczerbek na zdrowiu psychicznym.

Jednak bezdomność samotnych matek stanowi specyficzny problem. Przyczyny bezdomności kobiet są zupełnie inne. Najczęściej wywołuje ją splot następujących okoliczności: ucieczki z domu przed mężami, partnerami, ojcami nadużywającymi alkoholu, eksmisja za długi, brak akceptacji lub odtrącenie przez rodzinę, konflikty małżeńskie, trudności we współżyciu z rodzicami, teściami. Zdarza się również, że jednostka dobrowolnie wybiera stan bezdomności jako sposób życia.

Celem niniejszej pracy jest ukazanie istoty bezdomności matek jak również przedstawienie sytuacji samotnych matek w ośrodku oraz ukazanie wpływu pobytu w ośrodku na usamodzielnienie się.

Praca składa się z czterech rozdziałów:

Rozdział pierwszy przedstawia przyczyny bezdomności samotnych matek.

W rozdziale drugim ukazane zostały metody pomocy bezdomnym matkom.

Metodologia badań własnych przedstawiona została w trzecim rozdziale pracy.

W czwartym rozdziale zaprezentowano analizę wyników badań własnych oraz wnioski.